Capitoolbestorming

De Capitool-hoorzitting komt eraan: deze sms'jes verraden de plannen om Trump aan de macht te houden

Aanhangers van toenmalig president Donald Trump, die plaats moest maken voor Joe Biden, bestormden op 6 januari 2021 het Capitool in Washington.  Beeld REUTERS
Aanhangers van toenmalig president Donald Trump, die plaats moest maken voor Joe Biden, bestormden op 6 januari 2021 het Capitool in Washington.Beeld REUTERS

Het Amerikaanse Congres buigt zich over de bestorming van het Capitool. E-mails en sms'jes geven een inkijkje in de plannen die het team van Donald Trump had om hem aan de macht te houden, ook al had hij de verkiezingen van 2020 verloren.

Bas den Hond

Voor iemand die niet wil meewerken aan het onderzoek naar ‘6 januari’ is Mark Meadows behoorlijk behulpzaam geweest. De laatste stafchef van Donald Trump wilde aanvankelijk niets vertellen over wat hij zag en hoorde in het Witte Huis tijdens de stormloop op het Capitool op die dag in 2021. De commissie van het Huis van Afgevaardigden die de gebeurtenissen onderzoekt, had volgens hem niet het recht om kennis te nemen van wat hij allemaal overlegde met en deed voor de president.

Maar eind 2021 veranderde hij in korte tijd twee keer van koers. Hij leverde een vracht documenten aan, waaronder e-mails en sms’jes, en beloofde zich aan een verhoor te zullen onderwerpen. Twee weken later was de bereidwilligheid alweer voorbij. Hij zou niet verschijnen, liet hij de commissie weten. Maar al zijn berichten had Meadows daarmee niet terug en de inhoud daarvan was opzienbarend, zo bleek toen ze in april in handen kwamen van nieuwszender CNN.

Onderdanige commentator van Fox News

Sommige waren alleen maar pijnlijk voor de afzenders. De populairste presentator en commentator van de rechtse zender Fox News, Sean Hannity, vroeg voor de presidentsverkiezingen behulpzaam, bijna onderdanig, welke steden hij in zijn dagelijkse radioshow moest noemen om mensen daar aan te vuren Republikeins te stemmen, omdat de strijd daar extra spannend was. ‘Yes Sir”, was zijn antwoord op het lijstje dat Meadows leverde.

Ernstiger was dat Meadows na die door Trump verloren verkiezingen van november 2020 werd bestookt met sms’jes door Ginni Thomas, de vrouw van lid van het Hooggerechtshof Clarence Thomas. Die is al jaren actief in de rechtervleugel van de Amerikaanse politiek, maar bleek inmiddels geloof te hechten aan allerlei berichten over verkiezingsfraude, ook al waren die allang ontkracht. Ze drong er bij Meadows op aan alles te doen om die verkiezingsuitslag gecorrigeerd te krijgen.

Daar had ze alle recht toe, maar het wekte verontwaardiging dat ze met die samenzweringstheorieën toegang had tot de naaste omgeving van de president, terwijl haar man in het Hooggerechtshof oordeelde over zaken die met de verkiezingen te maken hadden. Zo stemde Thomas als enige tegen het oordeel van het hof dat documenten uit Trumps tijd in het Witte Huis aan de onderzoekscommissie moesten worden gegeven.

Het plan van Donald jr.

Hoe zou, zoals Ginni Thomas wilde en Trump zelf luidkeels eiste, de verkiezingsuitslag gecorrigeerd kunnen worden? Daar stuurde Trumps zoon, Donald jr., een plan voor naar Meadows. Hij deed dat al op 5 november 2020, toen de landelijke media nog niet eens met zekerheid durfden te zeggen wie de verkiezingen twee dagen daarvoor gewonnen had.

In dat plan draaide het, net als bij de Amerikaanse verkiezingen zelf, om het kiescollege dat uiteindelijk de president aanwijst. Elke staat levert een aantal leden, en meestal stemmen die allemaal op de kandidaat die in die staat de meeste stemmen kreeg.

Volgens het plan dat Donald jr. stuurde, zou Trump de uitslag in een aantal staten waar Biden krap won, moeten aanvechten door hertelling, onderzoek naar fraude en eventueel een gang naar de rechter.

Als dat geen succes had, dan zou met een beroep op de frauduleuze uitslag een alternatief groepje bijeen moeten komen en beweren dat zij de echte leden van het kiescollege waren. Dat zou de weg vrijmaken voor vice-president Mike Pence om bij het tellen van alle stemmen van het kiescollege, op 6 januari 2021, de officiële uitslagen te verwerpen.

Al die stappen werden inderdaad gezet, alleen werkte Pence niet mee, wat de aanleiding was voor de bestorming van het Capitool.

'Meer dan waarschijnlijk dat Trump en Eastman samenzwoeren’

Volgens de advocaat van Donald jr. had die het plan alleen maar doorgestuurd. Er deden in die tijd inderdaad allerlei plannen de ronde. Een van de taken van de commissie is na te gaan wie daarmee in de weer was, en hoe hoog in de regering-Trump daarmee werd ingestemd.

Een centrale rol daarbij speelt een van Trumps juridische adviseurs, John Eastman. Die leverde de onderbouwing van de stap die Pence op 6 januari zou moeten zetten. Eastman, ooit assistent van rechter Thomas, is met de onderzoekscommissie in gevecht over vrijgave van zijn e-mails.

Eastman beroept zich op het recht van een advocaat om in vertrouwen met zijn cliënt te kunnen overleggen. Maar dat recht geldt niet als dat overleg het plegen van een misdrijf betreft. En eind maart zei in Californië rechter David Carter in een tussenvonnis dat het “meer dan waarschijnlijk is dat president Trump en Eastman samenzwoeren om de verenigde vergadering van het Congres op 6 januari 2021 te verstoren”.

Beschuldigd van een misdrijf

Het was de eerste keer dat een rechter Donald Trump beschuldigde van een misdrijf, ook al stond die nog niet terecht. Komende maand blijkt mogelijk of de commissie het daarmee eens is. Maar in dat geval is Trump nog niet aangeklaagd, laat staan veroordeeld – de commissie kan hem hoogstens aangeven bij het ministerie van Justitie.

Dat heeft de commissie al gedaan met Mark Meadows, voor het misdrijf ‘minachting van het Congres’, omdat hij niet meer wil meewerken. Eerder deed ze dat met Trumps voormalige adviseurs Steve Bannon en Peter Navarro. Maar terwijl Bannon in november inderdaad werd vervolgd, en Navarro afgelopen vrijdag, liet het ministerie vorige week weten dat het Mark Meadows laat lopen. Hij heeft kennelijk toch genoeg geholpen.

Lees ook:

Een jaar na de bestorming van het Capitool geven de Republikeinen Trump nog steeds gelijk

Na de stormloop op het Capitool leek het er even op dat de Republikeinse Partij van Trump af wilde. Een jaar later is er van deze weerstand weinig over.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden