Crisisaanpak

De Britten bouwen nieuwe wegen, de pubs gaan open, maar corona dreigt weer toe te slaan

Premier Boris Johnson, vlak voordat hij in een speech grote investeringen aankondigt in de Britse infrastructuur. Beeld AFP

Engeland heeft veel te lijden van het coronavirus, meer dan veel andere rijke landen. Premier Johnson wil de economie een oppepper geven 

Bouwen, bouwen bouwen, stond er in grote letters op het spreekgestoelte. Johnson was voor zijn speech naar de West Midlands afgereisd, in het midden van Engeland. In felgele jas en bouwhelm op kroop hij eerst even achter het stuur van een bulldozer, om duidelijk te maken waar volgens de premier de sleutel naar economisch herstel ligt: infrastructuur aanleggen. “Wij gaan deze crisis niet bestrijden met bezuinigingen”, zei hij.

Johnson wil nieuwe huizen, wegen, spoorlijnen, scholen en ziekenhuizen. Als confetti over het land uitgestrooid. Een manier om de economie weer een impuls te geven, banen te creëren en daarmee de coronaklappen beter op te vangen. 5 miljard pond maakt de regering ervoor vrij, zo’n 5,5 miljard euro.

Johnsons plan vele malen kleiner dan dat van Roosevelt

Hij vergeleek zijn plan met de New Deal van de Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt, die na de Grote Depressie in de jaren dertig van de vorige eeuw met een enorm steunpakket de Amerikaanse economie uit het diepe dal wist te trekken.

Maar het plan van Johnson is vele malen kleiner dan dat van Roosevelt. Die 5 miljard betreft slechts 0,2 procent van het Britse bruto nationaal product (bnp), terwijl de Amerikaanse president 90 jaar geleden naar schatting 40 procent van het bnp vrijmaakte om het land er bovenop te helpen.

En dat is meteen één van de problemen, waarschuwen economen. Er is veel meer nodig om de storm die over de Britse economie trekt te weerstaan. De Organisatie voor Europese Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso), rekende uit dat Groot-Brittannië dit jaar afstevent op een krimp van ruim 11 procent: de diepste recessie van alle ontwikkelde economieën wereldwijd. De diepste recessie in 300 jaar. Ter vergelijking: het Centraal Planbureau houdt in Nederland rekening met een krimp van 6 procent.

Haast onmogelijk om al die banen te redden

Al drie miljoen Britten vroegen de afgelopen maanden een werkloosheidsuitkering aan en dat aantal zal naar verwachting de komende maanden alleen maar verder stijgen. Zeker als de enorme salarissubsidies stoppen, het overheidsprogramma dat nog doorloopt tot september. Op dit moment krijgen ruim 9 miljoen werknemers 80 procent van hun salaris door de regering doorbetaald. Tot een maximum van 2500 pond (2750 euro) per maand.

Het lijkt haast onmogelijk om al die banen te redden. Alleen al in de horecasector, waar drie  miljoen mensen werken, vrezen veel pubs en restaurants door de lange lockdown en de afstandsregels niet te overleven. En al die nieuwe werklozen kunnen onmogelijk allemaal in de bouwsector terecht.

Mede onder die druk wil Johnson komende zaterdag het land weer grotendeels van het slot halen. Hotels, kappers, campings en horecazaken zullen hun deuren weer openen. In de hoop dat Britten weer geld uit zullen geven.

‘Het virus is als een haai die nog altijd rondjes om ons heen zwemt’

Alleen ligt het gevaar van een nieuwe corona-uitbraak op de loer. “Het virus is als een haai die nog altijd rondjes om ons heen zwemt”, zei Johnson in zijn speech. Zo ging gisteren de stad Leicester opnieuw in lockdown na een lokale corona-opleving met zo’n duizend nieuwe besmettingen. Ook medische experts vrezen dat deze versoepelingen te vroeg komen.

Het is een uiterst ingewikkelde spagaat voor de Britse premier. Aan de ene kant ziet hij de economische schade maar toenemen, aan de andere kant ziet hij weer alarmbellen afgaan met nieuwe besmettingen. Voorlopig kiest hij ervoor de economie te stimuleren, met het risico dat de geldkraan van de schatkist nog veel verder open moet. En ook het risico dat die cirkelende coronahaai ineens weer toeslaat.

Lees ook

Nu de eerste coronagolf over Europa is gespoeld, zijn er duidelijke verschillen te zien. In het ene land vielen veel meer doden dan in het andere.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden