Indonesië

De brand in Indonesië toont nog maar eens aan hoe gevaarlijk vol de gevangenissen zitten

Politiemensen brengen een van de lichamen van de slachtoffers van de gevangenisbrand over naar het nationale politiehospitaal in Jakarta voor identificatie. Beeld AP
Politiemensen brengen een van de lichamen van de slachtoffers van de gevangenisbrand over naar het nationale politiehospitaal in Jakarta voor identificatie.Beeld AP

Een gevangenisbrand in Indonesië kostte vele levens. Gevangenissen in het land puilen uit en dat leidt vaker tot gevaarlijke situaties.

Ghassan Dahhan

Minstens 41 mensen zijn in een voorstad van de Indonesische hoofdstad Jakarta omgekomen bij een brand in een overvolle gevangenis. De brand brak in de nacht van dinsdag op woensdag uit door een elektrische storing in Blok C van de Tangerang-gevangenis, die bedoeld is voor drugsdelinquenten. Kort daarop greep het vuur in razend tempo om zich heen. Onder de doden zijn buitenlanders, onder wie een Zuid-Afrikaan en een Portuguees.

Volgens mensenrechtenminister Yasonna Laoly konden de celdeuren niet worden geopend nadat de brand was ontstaan. Laoly erkende dat er meer gevangenen waren opgesloten dan de bedoeling was. Volgens de woordvoerder van het gevangenisdepartement werden er 122 mensen vastgehouden in de ruimte, die bestemd was voor 38 gevangenen. Behalve de vele doden vielen er ook zo’n tachtig gewonden, van wie een aantal in kritieke toestand op de intensive care ligt. De autoriteiten proberen de ernstig verminkte lichamen van de doden te identificeren.

Gevangenispopulatie neemt snel toe

De ramp legt een dieper probleem bloot: het Indonesische gevangenisbeleid. De toestand in de Tangerang-gevangenis is niet uniek; overal in het land puilen de gevangenissen uit. Corruptie is in het land aan de orde van de dag. De gevangenissen zijn onderbemand, en tegelijkertijd een broedplaats voor extremisme.

Familieleden van een van de slachtoffers van de brand proberen hun verdriet te verwerken. Beeld Hollandse Hoogte / SIPA Press France
Familieleden van een van de slachtoffers van de brand proberen hun verdriet te verwerken.Beeld Hollandse Hoogte / SIPA Press France

In totaal heeft Indonesië 268.000 gevangenen, terwijl er ruimte is voor 132.000. De helft van alle gevangenen is veroordeeld voor drugsgerelateerde misdrijven. In Indonesië staan op het bezit van en de handel in drugs hoge straffen, ook als het gaat om relatief kleine hoeveelheden. De regering heeft het voornemen om overtreders te beschouwen als verslaafden in plaats van als criminelen, en onderzoekt mogelijkheden voor behandelingstrajecten. Daarmee wil de regering de gevangenispopulatie verkleinen. Volgens schattingen zal deze binnen vijf jaar anders verdubbelen.

Extremisten werven

Een ander probleem dat zich voordoet is moslimextremisme. De gevangenissen zijn, net als in andere islamitische landen, een broeinest van radicalisme. In Indonesië zijn extremisten actief aan het werven onder gevangenen, waarbij ze misbruik maken van het gebrek aan toezicht. Na de aanslagen op Bali in 2002 op toeristen, waarbij 202 doden vielen, werden honderden terroristen en sympathisanten opgepakt, die vervolgens vanuit de gevangenis hun activiteiten oppakten en nieuwe aanslagen beraamden. Ook de aanslag op een Starbucks-café in Jakarta in 2016 door Islamitische Staat (IS) bleek te zijn voorbereid vanuit de cel. De terrorist die de aanslag leidde, bleek vanuit de gevangenis ongehinderd via video te kunnen bellen met zijn aanhangers.

De overvolle cellen leiden geregeld tot grote gevangenisuitbraken en rellen, die op zichzelf kunnen leiden tot gevaarlijke situaties. Bij de brand van woensdag spoedden zich niet alleen ambulancepersoneel naar de rampplek, maar ook honderden politieagenten en militairen om zo een nieuwe uitbraak te voorkomen.

De gevangenissen vormen ook een epidemiologisch probleem. De grote mensenmassa’s in kleine, ongeventileerde ruimten leidden tot veel coronabesmettingen. De regering liet daarom vorig jaar tienduizenden gevangenen vrij die driekwart van hun straf hadden uitgezeten.

Lees ook:

Gevangenis Indonesië heeft luxecellen voor welgestelden

De autoriteiten in Indonesië zijn ernstig in verlegenheid gebracht door een gevangenisschandaal in de hoofdstad Jakarta. Indonesische media publiceerden over de uiterst luxueuze voorzieningen waarover sommige welgestelde gedetineerden blijken te beschikken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden