Fabrice Leggeri

De beschuldigingen richting EU-grensdienst Frontex stapelen zich op, maar de chef lijkt zich niet druk te maken

Fabrice Leggeri, het hoofd van de EU-grenswachtdienst Frontex. Beeld Hollandse Hoogte / AFP
Fabrice Leggeri, het hoofd van de EU-grenswachtdienst Frontex.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Met onthullingen over de innige band tussen de wapenlobby en Frontex stapelen de beschuldigingen richting dit Europese grens- en kustwachtagentschap zich op. Maar het hoofd van Frontex, Fabrice Leggeri, is niet van plan om te vertrekken.

“Bent u een ontslagbrief aan het schrijven, ja of nee?” De Franse presentator van het programma Europe 1 verliest zijn geduld nadat Fabrice Leggeri al tien minuten om de hete brij heen heeft gedraaid. Het antwoord van het hoofd van Frontex komt er ten slotte resoluut uit: ‘non’.

Leggeri is niet van plan om op te stappen, ook al stapelen de beschuldigingen richting zijn EU-grensagentschap zich op. Zo werd de Fransman vrijdag geconfronteerd met een onderzoek van Corporate Europe, een onafhankelijke organisatie die in Brussel onderzoek doet naar de lobby op Europese instellingen. Uit het rapport ‘Lobbying Fortress Europe’ doemt een beeld op van een grensagentschap dat een hechte band met de wapen- en veiligheidsindustrie aan het opbouwen is. Daarbij worden de Europese regels over de omgang met lobbyisten volgens de onderzoekers overtreden.

Aan de hand van ongeveer 140 documenten die ze in handen hebben weten te krijgen, maken ze duidelijk dat het agentschap in 2018 en 2019 contact heeft gehad met lobbyisten die helemaal niet in het EU-transparantieregister staan vermeld. Bijna driekwart van de bedrijven die op de industriedagen afkwamen die Frontex organiseerde zou niet op die lijst zijn geregistreerd. Bovendien liet het agentschap na het Europees Parlement op de hoogte te brengen van ontmoetingen die het in 2017 met lobbyisten heeft gehad.

Gebrek aan transparantie, tijdens een dure metamorfose

De beschuldigingen over gebrek aan transparantie komen op het moment dat Frontex bezig is met het optuigen van de eerste Europese grensmacht die in 2027 uiteindelijk met 10.000 grensbewakers op volle sterkte moet zijn. De eerste mensen zijn al gerekruteerd; het EU-uniform dat zij zullen dragen werd vorige maand gepresenteerd. Het betekent ‘een belangrijke metamorfose’ van het agentschap, benadrukt Leggeri zelf keer op keer. En voor die metamorfose is veel geld uitgetrokken. Had het agentschap bij zijn eerste begroting in 2005 nog een budget van 6 miljoen euro, vorig jaar was dat al opgelopen tot 460 miljoen euro.

Met de snelle groei van de organisatie, groeit ook de kritiek. De ‘Frontex-files’ noemde de Duitse komiek Jan Böhmermann het onderzoek over de wapenlobby al, afgelopen weekend In zijn tv-programma Magazine Royal. En daarbij liet hij het dikke dossier op zijn bureau neerploffen. Leggeri kan ervan uit gaan dat het rapport niet in een la zal verdwijnen. Een aantal EU-parlementariërs dat Leggeri liever vandaag dan morgen ziet vertrekken, zal er dankbaar gebruik van maken.

Illegale praktijken aan de grens

Het EU-parlement is al een eigen onderzoek begonnen naar illegale ‘pushbacks’ waar Frontex zich volgens onderzoeksjournalisten en ngo’s schuldig aan zou hebben gemaakt. Medewerkers van het agentschap zouden bij Griekse eilanden hebben geholpen bij het terugduwen van asielzoekers richting Turkije.

Bovendien snuffelen de onderzoekers van Olaf, de Europese fraudebestrijdingsdienst, op dit moment rond in het Frontex-hoofdkantoor in Warschau. De Olaf-onderzoekers laten nog weinig los over de details van het onderzoek. Maar dat ook zij meer te weten willen komen over mogelijke betrokkenheid van Frontex bij pushbacks is wel duidelijk. Tegelijkertijd zullen ze ook de sfeer op het kantoor willen proeven, na verhalen over intimidatie van het personeel. Volgens de Franse krant Liberation en het Duitse blad Der Spiegel onderzoeken ze ook mogelijke onregelmatigheden bij de totstandkoming van een contract dat Frontex sloot met een Poolse IT-provider.

Erg druk lijkt Leggeri zich vooralsnog niet te maken over alle onderzoeken naar zijn organisatie. Maar volgens EU-commissaris Ylva Johansson kan hij dat beter wel doen. De laatste berichten zijn “zeer zorgwekkend”, zei ze tegen persbureau AFP, “voor een agentschap dat het grootste EU-agentschap aan het worden is met heel veel macht.”

Lees ook:
Frontex trekt zich terug uit Hongarije wegens illegale uitzettingen van asielzoekers

Het EU-grensagentschap Frontex haalt zijn medewerkers uit Hongarije. Het land houdt zich niet aan de internationale regels die asielzoekers moeten beschermen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden