Nieuws Von der Leyden

De beoogd opvolger van Juncker moet knokken voor een meerderheid in het Europees parlement

Kandidaat-voorziter Ursula von der Leyen (links) met aftredend voorzitter Jean-Claude Juncker. Beeld REUTERS

De kandidaat-voorzitter van de Europese Commissie moet in het Europees Parlement keihard knokken voor een meerderheid.

Engelse woordspelers kunnen hun lol niet op met de beoogde nieuwe voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen. Alle grappen met lion (leeuw) en line (lijn) zijn maakbaar. Woensdag werd de Duitse defensieminister aan de tand gevoeld door drie politieke families in Brussel en daarbij kunnen woordspelende Nederlanders zich afvragen: ging dat van een leyen dakje? Of maakte ze zich er met een jantje-van-leyen vanaf?

Nu kan er nog gelachen worden, maar volgende week wordt het serieus, in Straatsburg. Dan moet Von der Leyen, die vorige week tijdens een rommelige Europese top boven kwam drijven als kandidaat-opvolger van Jean-Claude Juncker, een meerderheid in het Europees Parlement achter haar voordracht krijgen.

Dat is allerminst zeker. Daarom loopt ze ijverig bijna alle partijen af om de twijfelaars te overtuigen van haar kwaliteiten. Woensdagochtend werd de zestigjarige CDU-minister eerst bevraagd door de sociaal-democratische groepering S&D, die vorige week toezag hoe hun ‘spitskandidaat’ Frans Timmermans het commissievoorzitterschap door de neus geboord werd. Die fractie is begrijpelijkerwijs sceptisch.

“Mooie woorden, vage beloften en blauwe ogen (die we maar moesten geloven)”, tweette PvdA’er Paul Tang na afloop. Von der Leyen plezierde de sociaal-democraten wel met de mededeling dat Timmermans de enige ‘eerste vicevoorzitter’ blijft, de post die hij sinds 2014 al vervult. Het Deense liberale boegbeeld Margrethe Vestager komt een klein treetje lager te staan. Vorige week kwamen de regeringsleiders nog met de aanbeveling dat Timmermans en Vestager allebei precies even hoog in de commissie-boom gezet zouden worden.

Voorkeur

Door die voorkeur uit te spreken voor Timmermans als tweede in de hiërarchie binnen de nieuwe Europese Commissie kwam Von der Leyen even later in de problemen bij de liberale fractie Renew Europe (het vroegere Alde, met VVD en D66), de club van Vestager.

Tijdens die sessie kwamen inhoudelijke kwesties aan bod, zoals klimaatbeleid en de rechtsstaat, waarbij Von der Leyen niet altijd even concreet was. Maar de positie van Vestager zou wel eens doorslaggevend kunnen worden voor de steun van de liberalen. De Roemeense groepsvoorzitter Dacian Ciolos sloot zelfs af met het verkapte dreigement dat de steun van veel liberalen zal afhangen van de zekerheid dat Vestager op exact dezelfde hoogte komt te staan als Timmermans. Dat kan nog wat worden.

Zoals verwacht onderwierpen de Europese Groenen Von der Leyen aan het einde van de middag aan het zwaarste examen. Daar was ze maandag al langsgeweest, maar de Groenen waren toen allesbehalve overtuigd. Daar kwam Woensdag geen verandering in. Ook de Groenen vinden de voorzitterskandidaat niet specifiek genoeg, over onder meer een strenger klimaatbeleid.

Von der Leyen heeft de groene stemmen niet per se nodig voor een meerderheid in het Europees Parlement. De laatste prognoses van het (binnen veel groepen onvoorspelbare) stemgedrag wijzen uit dat ze een nipte meerderheid binnen handbereik heeft.

De vraag is of ze daarmee genoegen neemt. De stemming is gepland voor dinsdag, maar wordt hoogstwaarschijnlijk doorgeschoven naar woensdag. Mogelijk wordt het parlementsoordeel zelfs over de zomer heengetild, naar september. In de tussentijd zou Von der Leyen bredere steun moeten vergaren om met een ruim mandaat en een gerust hart aan het commissievoorzitterschap te beginnen.

Dat voorzitterschap is volgens critici toch al op vrij dubieuze wijze haar kant op gewaaid. Bovendien had het parlement lang voor de verkiezingen al gewaarschuwd dat het alleen zou instemmen met een van de ‘spitskandidaten’. Als het parlement Von der Leyen volgende week echt wegstemt, zou dat de beoogde zomerrust in Brussel bruut verstoren

EU-parlement stemt dinsdag over Von der Leyen

Het Europees Parlement stemt dinsdag in Straatsburg over de beoogde nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. Dat hebben de voorzitter van het parlement en de leiders van de politieke groepen donderdag besloten. 

Von der Leyen (60) zal dinsdag om 09.00 uur een verklaring in het parlement afleggen, waarna tot 12.30 uur wordt gedebatteerd. De stemming staat gepland om 18.00 uur. Von der Leyen moet minimaal 376 van de 751 stemmen binnenhalen om Jean-Claude Juncker per 1 november te mogen opvolgen. Lukt dat niet, dan moeten de EU-leiders binnen een maand een nieuwe kandidaat voorstellen.

Lees ook: 

De echte winnaar van de Brusselse banenbingo? Emmanuel Macron

De Franse president Macron is de grootste winnaar bij de stoelendans om de Europese topfuncties. Hongarije, Polen en Tsjechië kraaien victorie, maar staan met lege handen.

Geen opvolger van Merkel, wel een tweede kans voor de CDU-politica Ursula von der Leyen

Voor de 60-jarige Ursula von der Leyen, de huidige minister van defensie van Duitsland, is een vertrek naar Brussel eigenlijk een terugkeer. Ze werd er geboren. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden