Reddingswerkers bergen een stoffelijk overschot op het eiland Great Abaco.

Orkaan Dorian

De Bahama's na orkaan Dorian: de vroegere piratenrepubliek heeft nog altijd een imagoprobleempje

Reddingswerkers bergen een stoffelijk overschot op het eiland Great Abaco. Beeld REUTERS

Orkaan Dorian maakte op de Bahama’s tienduizenden dakloos, maar de VS aarzelen over het opnemen van vluchtelingen. De eilanden hebben nog altijd een imagoprobleem.

Julie Green is een van de duizenden vluchtelingen die de afgelopen dagen per vliegtuig of boot zijn aangekomen in Nassau, de hoofdstad van de Bahama’s. De 35-jarige serveerster draagt een helft van haar zeven maanden oude tweeling op haar heup, haar man ontfermt zich over de andere. Hun vier andere kinderen drentelen lusteloos om hen heen. Ze hebben dringend onderdak nodig, maar alle opvanglocaties zitten vol, of zeggen niet toegerust te zijn op de opvang van jonge kinderen. 

“We zijn uitgeput”, vertelt ze aan een verslaggever van persbureau AP. Ze hebben, sinds ze vrijdag in Nassau aankwamen, iedere dag in een andere privéwoning geslapen. “We vragen op straat aan mensen of ze nog een plek weten.”

Het gezin komt van Great Abaco, het eiland dat samen met het ernaast gelegen Grand Bahama het zwaarst getroffen werd door orkaan Dorian, die vorige week over het gebied trok. “Alsof er een atoombom is afgegaan”, constateerde de baas van hulporganisatie USAid toen hij Abaco inspecteerde. Geen huis staat er meer overeind op de beelden die inmiddels van de eilanden komen.

Opvangmogelijkheden

Het officiële dodental bedraagt nu vijftig, maar niemand twijfelt eraan dat dat nog zal oplopen. Volgens een schatting van de VN zijn 76.000 inwoners van de Bahama’s dakloos geworden, bijna 20 procent van de bevolking van het land. De overheid zet boten en vliegtuigen in om getroffenen naar Nassau te krijgen, dat relatief gespaard bleef en waar wat opvangmogelijkheden zijn.

De Bahama’s zijn, na de VS en Canada, per inwoner het rijkste van de Amerika’s. En ze hebben er ervaring met orkanen – zo zijn er bouwvoorschriften waardoor de huizen er een orkaan met kracht 4 moeten kunnen weerstaan. Maar om de extreme verwoesting van Dorian – met kracht 5 de zwaarste orkaan die het land ooit trof – snel het hoofd te bieden, ontbreekt simpelweg de organisatiekracht in het land, dat nog geen 400.000 inwoners telt die verspreid over tientallen ver van elkaar gelegen eilanden wonen.

Grenspolitie

Vandaar dat veel getroffenen per boot naar het nabijgelegen Florida proberen te komen. Dat lukt soms wel en soms niet: er is veel onduidelijkheid over welke reispapieren er nu precies nodig zijn om in de VS opgevangen te worden. Eerder deze week werden vluchtelingen zonder Amerikaans visum net voor vertrek van een boot gestuurd, op last van de Amerikaanse douane. De Amerikaanse grenspolitie reageerde daarop met een correctie: het zou een beslissing van de reder zijn geweest. Ook wie alleen een paspoort meeneemt en een verklaring dat hij geen strafblad heeft, mag het land binnen.

Beeld Louman & Friso

Om de verwarring compleet te maken, leek president Donald Trump daarna zijn eigen douane weer te corrigeren. Iedereen moet precies de juiste papieren meenemen, stelde hij, want anders bestaat het risico dat ‘heel slechte mensen’ het land binnenkomen. “Inclusief heel slechte bendeleden en heel, heel slechte drugsdealers.”

Speedboten met cocaïne

Zulke uitspraken wijzen erop dat de Bahama’s nog altijd een imago­probleem hebben, als nest voor schimmige zaken. Dat gaat eigenlijk al terug tot het begin van de achttiende eeuw, toen piraten er tijdelijk het bestuur overnamen en de ‘piratencode’ er als wet gold. Recenter in het collectieve Amerikaanse geheugen liggen de jaren tachtig, toen veel cocaïne met speedboten de VS werd binnengebracht. De Bahama’s, een voormalige Britse kolonie die in 1973 onafhankelijk werd, golden in die tijd als een belangrijke doorvoerhaven voor Colombiaanse drugsbaronnen. Maar inmiddels is het eerder andersom: veel Caribische landen hebben last van wiet die uit de VS gesmokkeld wordt, terwijl de cocaïne tegenwoordig bijna uitsluitend via Mexico naar het noorden komt.

Tegenwoordig verdienen de Bahama’s de helft van hun nationaal inkomen met toerisme, al leeft het clandestiene zweempje dat aan de eilanden kleeft voort in de vorm van ‘financiële dienstverlening’, ook een belangrijke inkomstenbron: veel mensen beschouwen het land als een belastingparadijs.

Enkele Amerikaanse politici van beide partijen, onder wie de Republikeinse senator Marco Rubio uit Florida, hebben Trump inmiddels gevraagd de visumverplichtingen voor vluchtelingen uit de Bahama’s te versoepelen, uit humanitaire overwegingen. Ook al omdat de meeste vluchtelingen helemaal niets meer hebben – zelfs geen paspoort.

Lees ook: 

Op de Bahama's is een volksverhuizing gaande

Helikopters, vliegtuigen, boten: alles wordt ingezet om inwoners te evacueren uit de puinhopen van Dorian. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden