Protesten Hongkong

De autonomie van Hongkong brokkelt verder af onder druk van Peking

Een politieman (rechts) met gewonde demonstranten. Ze staan op het punt om de campus van de universiteit te verlaten en zijn gewikkeld in thermische dekens. Beeld AFP

Hongkong kon altijd vertrouwen op onafhankelijke rechters. Maar nu dreigt China daar een einde aan te maken, om de orde in de opstandige stad te herstellen.

De autonomie van Hongkong brokkelt verder af onder druk van de communistische leiders in Peking. Het Volkscongres, het Chinese parlement, dreigt nu in te grijpen in de onafhankelijke rechtsgang in de stad. Zo’n ingreep zal de protesten waarschijnlijk verder aanwakkeren. 

Het Hooggerechtshof van Hongkong veegde maandag een verbod op het dragen van gezichtsmaskers van tafel. De regering van de stad had het verbod uitgevaardigd om de demonstranten, die al maanden actief zijn, gemakkelijker te kunnen identificeren. Maar volgens het hof schaadt het verbod op maskers de burgerrechten, zoals die zijn vastgelegd bij de overdracht van Hongkong door Groot-Brittannië aan China in 1997.

Het Volkscongres, dat trouw de lijn van de Communistische Partij volgt, is het daar niet mee eens. Het parlement heeft in China het recht om wetten te toetsen aan de grondwet, ook in Hongkong, zo beklemtoonde een woordvoerder in Hongkong dinsdag. “Geen andere autoriteit heeft het recht om oordelen en beslissingen te nemen.” 

Het Volkscongres heeft dus het recht om het oordeel van de rechter in Hongkong terug te draaien. Maar door zich nu in de discussie te mengen, zet het de rechters en politici in de stad onder druk.

‘De zorg dat Peking de onafhankelijkheid aantast, neemt nu toe’

De beslissing van het hof om de maskers toch toe te staan ‘verzwakt’ de macht van de leider van Hongkong, Carrie Lam, aldus de woordvoerder. Hij riep haar regering dringend op ‘het geweld en de chaos’ in Hongkong te stoppen en ‘de orde te herstellen’. 

Sinds juni gaan in Hongkong mensen de straat op om te betogen voor meer democratie en tegen de toenemende invloed van China. De aanleiding voor de protesten was een wetsvoorstel dat uitlevering van verdachten aan China mogelijk zou maken. Die wet ging van tafel, maar de protesten gaan door. 

Het wantrouwen in Hongkong ten opzichte van de machthebbers in China zal nu alleen maar groeien, verwacht de Hongkongse politicoloog Joseph Cheng, een veteraan in de pro-democratische beweging in de stad. “De rechterlijke macht hier geniet nog veel vertrouwen. Onze rechters hebben meer krediet bij de bevolking dan de politici.”

Cheng vreest dat Peking nu klaarstaat om gehoorzaamheid van de rechters in Hongkong af te dwingen. De inmenging van het Volkscongres past volgens hem in een patroon: “De leiders in Peking zeggen al twee of drie jaar dat de rechters in Hongkong meer moeten meewerken met de regering.” 

“Dit is een principiële kwestie. In Hongkong klagen politici die pro-Peking zijn en de politie al langer dat rechters arrestanten soms vrijlaten. Maar dat is juist de kern van de rechtsstaat, de bevolking van Hongkong wil ook dat de rechters onafhankelijk zijn. De zorg dat Peking die onafhankelijkheid aantast, neemt nu toe.” 

Duizenden arrestanten 

Binnenkort moeten de rechters in Hongkong oordelen over duizenden arrestanten die bij de demonstraties zijn aangehouden. Alleen al bij de Polytechnische Universiteit in de stad zijn in de nacht van maandag op dinsdag honderden mensen gearresteerd en zij kunnen lange gevangenisstraffen krijgen wegens opruiing.

Vorige week hebben jonge demonstranten meerdere universiteiten in Hongkong bezet, maar de meeste zijn weer verlaten. Alleen in de zogeheten PolyU houden circa tweehonderd activisten nog vol. Zij zijn inmiddels omsingeld door de politie, die iedereen die eruit wil arresteert.

Van de demonstranten die de PolyU hebben verlaten, was ongeveer één op de drie onder de achttien jaar. Zij mochten verder nadat hun naam en adres waren genoteerd. De rest is aangehouden en kan een celstraf van maximaal tien jaar tegemoet zien, al verwacht Cheng dat dit in de meeste gevallen korter zal zijn.

“Ze zijn jong, ze hebben geen strafblad en ze doen dit uit politieke idealen. Dan krijgen ze waarschijnlijk één tot drie jaar cel. Dat kan natuurlijk voor hun kansen in de toekomst al heel nadelig zijn.” Hetzelfde geldt voor de minderjarige demonstranten, van wie alle gegevens nu bekend zijn bij de autoriteiten.

Volgens Cheng blijft een meerderheid van de bevolking van Hongkong achter de demonstranten staan. “Al houden de mensen hier niet van geweld, de sympathie is nog altijd groot.” Maar ondertussen zijn de meesten wel pessimistisch over de toekomst, meent Cheng. “We zien geen licht aan het eind van de tunnel.”

Lees ook:
De vrije geest van Hongkong staat op het spel

Hongkong is een trotse handelsstad, met een traditie van hard werken, elkaar de ruimte gunnen en zeggen waar het op staat. ‘Iedereen respecteerde elkaar. Nu is alles zo gepolariseerd.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden