ReportageGele revolutie

De anticorruptiepartij zegeviert bij verkiezingen in Moldavië

De overwinning van Pas werd zondag uitgebreid gevierd.  Beeld AFP
De overwinning van Pas werd zondag uitgebreid gevierd.Beeld AFP

In Moldavië won de hervormingsgezinde politieke partij Pas verpletterend de verkiezingen. Met een ruime parlementaire meerderheid wil president Maia Sandu nu een eind maken aan corruptie.

Storm liep het niet bij de stembureaus, maar de uitslag zorgt voor een ware politieke wervelwind. De partij Pas, verbonden aan president Maia Sandu, won zondag afgetekend de parlementsverkiezingen in Moldavië. Het campagneteam van de hervormingsgezinde beweging vierde de zege met een traditionele rondedans op het plein van Chisinau, de hoofdstad van het zuidoost-Europese wijnland.

Pas, oftewel de Partij van Actie en Solidariteit, bezet 63 zetels in het nieuwe, 101-koppige parlement. Dat aantal is net niet voldoende om de grondwet te kunnen veranderen, maar wel ruimschoots genoeg om eigenstandig een regering te vormen. De bevolking koos “voor een eerlijk parlement waarmee ik kan samenwerken, en dat slagvaardige mensen zal aanstellen”, sprak Sandu. Als oprichter van Pas geldt ze als spiritueel leider van de ‘gele revolutie’, zoals de klinkende overwinning van de partij wordt genoemd.

Het einde van de dieven?

Tot voor kort hielden oligarchen – steenrijke zakenlui – de politiek van Moldavië in een ijzeren greep. Het dieptepunt van de systematische corruptie was een bankschandaal dat in 2014 aan het licht kwam: een miljard dollar aan banktegoeden, goed voor een derde van het Moldavische spaargeld, bleek verdwenen. Een van de verdachten van de verduistering is politicus Ilan Shor, die vanuit zijn schuilplaats in Israël aan de verkiezingen deelnam en alsnog zes zetels bemachtigde. “Ik hoop dat deze uitslag het eind markeert van de macht die dieven uitoefenen in ons land”, aldus Sandu.

De 49-jarige politica, voormalig econoom bij de Wereldbank in Washington, won in november de presidentsverkiezingen met haar belofte corruptie te bestrijden. Daar kwam tot nu toe weinig van terecht: de partij van voormalig president Igor Dodon, die opzichtig pronkt met zijn banden met Moskou, torpedeerde elk wetsvoorstel. Hij werd daarbij gesteund door restanten van de politieke beweging van oligarch Vladimir Plahotniuc, die jarenlang de Moldavische politiek domineerde. Ook hij, verdacht van het omkopen van rechters, zocht inmiddels zijn toevlucht in het buitenland.

Stemmen vanuit de diaspora

De schandalen leidden tot lethargie onder de bevolking: zondag nam nog niet de helft van de kiezers de moeite naar de stembus te komen. Het eerste doel van Sandu is dan ook het hervormen van de rechtspraak en het opschonen van de top van het openbaar ministerie. “We hebben betrouwbare instituties nodig die de wil van de bevolking respecteren”, aldus de president. “De mensen willen resultaat zien. Ze moeten de voordelen van een schoon parlement aan den lijve ervaren.”

De president hoopt op steun uit het buitenland: allereerst vanuit de Moldavische diaspora. Een op de zeven stemmen op Pas kwam van Moldaviërs die emigreerden wegens gebrek aan perspectief in eigen land.

De Europese Unie, waarmee Moldavië sinds 2014 een associatie-overeenkomst heeft, beloofde afgelopen maand al een financiële injectie van 600 miljoen euro. Met dat geld kunnen bijvoorbeeld salarissen van ambtenaren worden verhoogd: een beproefde methode om hen te weerhouden van het aannemen van smeergeld.

Bulgaarse verkiezingen: populistisch ITN heeft flinterdunne meerderheid

Ook in Bulgarije werd er zondag gestemd. En waarschijnlijk komt ook daar een partij die zegt de corruptie te willen bestrijden als winnaar uit de bus. Nu 98,9 procent van de stemmen is geteld, lijkt de populistische partij ITN met een flinterdunne meerderheid te hebben gewonnen. De partij wordt geleid door de populaire talkshowhost en zanger Slavi Trifonov. Die kondigde aan een minderheidskabinet te willen vormen zonder de centrumrechtse partij GERB van Boyko Borissov – die door veel Bulgaren wordt gezien als verantwoordelijk voor de wijdverspreide corruptie.

Lees ook:

Zelfs de kwetsbare Bulgaar heeft geen trek in een prik

In de EU prikt alleen Bulgarije nóg trager dan wij, mokten veel Nederlanders kort geleden. Maar terwijl Nederland bezig is aan een inhaalslag, blijft Bulgarije onderaan het lijstje bungelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden