De Megastad Johannesburg

De Absa-bank maakt de binnenstad van Johannesburg veiliger en aantrekkelijker

Het hoofdkantoor van de Absa Bank in Johannesburg. Beeld Getty Images

Ik geef toe: ik vond het niet prettig toen ik eind februari hoorde dat het zuidelijke deel van de stadsring rond Johannesburg, waaraan ik woon, voor acht maanden zou sluiten voor onderhoud. Want op weg naar mijn vrienden, naar interviews en naar mijn favoriete uitgaansgelegenheden in het rijkere noorden van de stad zou ik daardoor voorlopig dwars door het centrum moeten rijden. In de file op precies die route zag ik drie jaar geleden vanuit mijn ooghoek iemand opduiken naast mijn halfgeopende zijraam. Toen ik over mijn schouder keek, staarde ik in de loop van een pistool. 

Ik kwam er zonder kleerscheuren vanaf. Maar sindsdien is Joe Slovo Drive, die tussen de arme en criminele wijken Yeoville en Berea door snijdt, de weg in heel Johannesburg waarop ik me het minst op mijn gemak voel. Een kleine omweg van vijf minuten via de ringweg bracht echter uitkomst. Dat wil zeggen: tot 1 maart.

Maar mijn ongerustheid bleek ongegrond. Want al na een paar weken ontdekte ik elke ochtend en elke middag tientallen beveiligers langs Joe Slovo Drive. Om de 50 meter stonden mannen in camouflagepakken en daaroverheen rode hesjes van de bank Absa: gummiknuppel in de hand. Ik vroeg me af of de bank die beveiligers inhuurde. 

Overbevolking en verval

Banken als Absa, Standard Bank en FNB behoren tot de laatste grote bedrijven die nog kantoren hebben in de binnenstad van Johannesburg. Na de afschaffing van de apartheid trokken veel arme zwarte Zuid-Afrikanen, op zoek naar werk, uit de townships naar dat centrum. Er ontstond overbevolking en verval. De criminaliteit nam toe. Bedrijven vertrokken naar het nieuwe, noordelijker zakencentrum Sandton.

Ik zocht contact met de bank. Absa betaalde inderdaad dat leger aan beveiligers op Joe Slovo, antwoordde woordvoerster Phumza Macanda. Andere banken namen andere criminele hotspots in de stad voor hun rekening. Ze moesten wel. Het aantal overvallen op medewerkers in de auto van of op weg naar werk nam na de afsluiting van de ringweg onacceptabel snel toe. 

Net als ik schoven de bankiers vroeger vanuit de kantoorgarage zo de ringweg op. Nu moesten ook zij opeens dwars door het centrum. Delen van dat stadshart worden inmiddels weliswaar opgeknapt – zoals de wijk Maboneng, waar ik woon – maar het blijft een gebied waar veel roofovervallen plaatsvinden. En de extra lange files vol bankiers met dure telefoons en laptops waren natuurlijk een heerlijk doelwit voor criminelen.

Absa spoort zijn werknemers nu aan om voor vijf uur ’s middags het kantoor te verlaten. “Want rond zes uur gaan de ­stadsbeveiligers naar huis”, legde Macanda uit. Overwerken doen ­bankiers dus voorlopig maar thuis.

Ik probeer inmiddels zelf dit tijdsschema ook waar mogelijk aan te houden. Want het voelt daadwerkelijk veiliger met al die extra beveiligers langs de weg. Je zou wensen dat de bank er een langdurig sociaal maatschappelijk project van maakte: een structurele private bijdrage aan het weer veiliger en aantrekkelijk maken van de binnenstad. Die rode vestjes zou de bank moeten zien als wandelende reclameborden. 

IJdele hoop natuurlijk. Maar stiekem hoop ik wel dat het onderhoud aan de ringweg gewoon wat langer zal duren dan gepland.

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden