Column Bas den Hond

De aanstaande kandidatuur van Michael Bloomberg lijkt motie van wantrouwen tegen Joe Biden

Nee, hij is nog niet officieel kandidaat. Maar Michael Bloomberg, vijftigvoudig miljardair en oud-burgemeester van New York, heeft zich vrijdag alvast opgegeven voor de voorverkiezingen voor het presidentschap in Alabama, om daar de deadline niet te missen.

Het nieuws veroorzaakte een mengeling van verbazing, verwachting en medelijden onder Democraten en in de Amerikaanse media. Meent Bloomberg dat nou echt? Gaat dit de positie van Joe Biden aantasten? Wordt dit niet een afgang?

Bloombergs kandidatuur – als die er echt komt – is in de eerste plaats vervelend voor Joe Biden. In maart van dit jaar zeiden zijn adviseurs nog dat hij zich niet kandidaat zou stellen als Joe Biden dat zou doen. Ze zouden dan immers achter dezelfde kiezers aan zitten, en dan had Biden de beste papieren.

Biden stelde zich in april kandidaat. Maar de oud-vicepresident had een moeilijke start. Hij werd geplaagd door zwakke optredens tijdens de campagne en in debatten. En hij werd achtervolgd door politieke keuzen en uitspraken uit zijn lange carrière die anno 2019 niet zo acceptabel meer zijn, vooral als het gaat om de positie van zwarte Amerikanen.

Michael Bloomberg in juli. Beeld AFP

Dat Bloomberg nu toch aanstalten maakt aan de race mee te doen, is dus een motie van wantrouwen: Biden gaat het niet redden, en dan moet Bloomberg de partij en het land beschermen tegen linkse scherpslijpers als Bernie Sanders en Elizabeth Warren, is de gedachte. Die trouwens, maar dat is natuurlijk puur toeval, een flinke hap willen nemen uit het bezit van superrijken als hij. Elizabeth Warren dirigeerde Bloomberg per tweet naar een calculator op haar website waar miljardairs kunnen uitrekenen wat haar vermogensbelasting hem zal kosten. Zes miljard, zou de uitkomst zijn.

Een nadeel voor Bloomberg is dat hij nog bijna geen campagne gevoerd heeft. In peilingen krijgt hij dan ook weinig bijval onder Democratische kiezers: een snelle peiling van Morning Consult wees uit dat een kwart van de Democraten een negatief oordeel over hem heeft. Daarin is hij koploper.

Nu is er natuurlijk nog tijd voor Bloomberg om zichzelf aan te prijzen. Dat is hij vooral van plan te doen in de elf staten die op 3 maart, Super Tuesday, naar de stembus gaan. Onder deze elf de grootste staten: Californië, New York, Texas en Florida. Hier zijn maar liefst 40,5 procent van alle afgevaardigden  te winnen die op de Democratische conventie de genomineerde zullen aanwijzen. Daarmee staat er 3 maart tien keer zo veel op het spel staan als in de vier staten die in februari hun voorverkiezingen houden, maar waar traditioneel zo op gelet wordt: Iowa, New Hampshire, South Carolina en Nevada.

Om in al die staten campagne te voeren, is heel veel geld nodig. En laat dat nu geen probleem zijn voor Bloomberg. Waar Donald Trump in 2016 over opschepte, dat kan de veel rijkere Bloomberg waarmaken: met een fractie van zijn vermogen kan hij de campagnekas van welke concurrent dan ook evenaren.

Michael Bloomberg in januari van dit jaar. Beeld AP

In die strategie zit wel een paradox. Als Bloomberg meedoet, is dat omdat het met Biden zo slecht gaat. Dat is waar – in de twee vroege staten waar de Democratische kandidaten momenteel het meest rondreizen, New Hampshire en Iowa. In New Hampshire moet hij Elizabeth Warren boven zich en Bernie Sanders naast zich dulden. In Iowa is het helemaal erg, daar staat Biden in de peilingen vierde na Warren, Pete Buttigieg en (met heel klein verschil) Sanders. Maar in Nevada en South Carolina, twee staten met veel niet-witte inwoners, is Biden nummer één. Landelijk staat hij op comfortabele voorsprong, met 28 procent aanhang, acht procentpunt meer dan Warren. Toch is het juist een semi-landelijke strijd die Bloomberg denkt te gaan met Biden.

Het resultaat daarvan zou hetzelfde zijn als wat Bloomberg in februari nog aan zag komen: hij wint het misschien niet van Biden, en in ieder geval zullen die twee de stemmen van gematigde Democraten onderling verdelen. Dat zal de kansen van iemand als Elizabeth Warren er alleen maar beter op maken.

Bloomberg kan zijn geld dan ook beter gebruiken, schrijft columniste Jennifer Rubin in de Washington Post. Ze schudt zo vijf ideeën uit haar mouw. Waaronder het opkopen van Fox News om zo ‘een einde maken aan de stroom leugens die over conservatieve Amerikanen wordt uitgestort.’

Nog een idee: campagne voeren voor het automatisch registreren voor verkiezingen. En het meest voor de hand liggend: geld geven aan degene die wél de Democratische kandidaat voor het presidentschap wordt, en aan alle Democratische kandidaten voor het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. “Want pas wanneer de Republikeinse Partij is verpletterd, kan een nieuwe generatie centrum-rechtse leiders opstaan, alle sporen van Trump uitwissen en een levensvatbare, fatsoenlijke Republikeinse Partij opbouwen. We hebben echt een functionerend twee-partijensysteem nodig.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden