Moord

De aanklachten voor de moord op Khashoggi liggen klaar

Monument voor de Saudische journalist Jamal Khashoggi die in oktober 2018 in Istanbul werd vermoordBeeld REUTERS

Het Turkse Openbaar Ministerie heeft twintig Saudiërs aangeklaagd in verband met de moord op de Saudische journalist Jamal Khashoggi in oktober 2018.

De moord op Jamal Khashoggi in het Saudische consulaat in Istanbul – nu bijna anderhalf jaar geleden – bracht een schok teweeg. Toch verliep het onderzoek naar de toedracht moeizaam. Met de aanklacht tegen twintig Saudiërs, die nu in Turkije op tafel ligt, lijkt er eindelijk schot in de zaak te komen. Achttien van hen zijn woensdag aangeklaagd voor het uitvoeren van de moord. Tegen hen zijn levenslange gevangenisstraffen geëist.

De twee anderen zijn aangeklaagd voor het aanzetten tot moord ‘met monsterlijke bedoelingen’. Pikant is dat deze twee afkomstig zijn uit de hoogste Saudische kringen: Ahmed al-Asiri, een voormalig kopstuk van de Saudische inlichtingendienst, en Saud al-Qahtani, een oud-adviseur van het Saudische koningshuis.

Sporenonderzoek

Khashoggi stond bekend als criticus van dat koningshuis en in het bijzonder van kroonprins Mohammed bin Salman. De journalist, die onder meer voor The Washington Post werkte, liep op 2 oktober 2018 het consulaat van Saudi-Arabië in Istanbul binnen. Hij kwam formulieren ophalen om het huwelijk met zijn Turkse verloofde te kunnen regelen. Zij stond tevergeefs op hem te wachten, want Khashoggi kwam niet levend naar buiten. Volgens Turkse functionarissen werd hij in het consulaat gedood en werd zijn lichaam in stukken gehakt.

In de dagen na de moord circuleerden in de media berichten over een groep Saudiërs die op de dag van de moord met privévliegtuigen een bliksembezoek aan Istanbul had gebracht. Ook doken beelden op van een zwart Mercedesbusje dat eerst bij het consulaat en later bij het huis van de consul stond geparkeerd.

Het officiële onderzoek naar de moord kwam zowel in Turkije, als in Saudi-Arabië traag op gang. De verstoorde verhoudingen tussen Ankara en Riyadh hielpen ook niet. Zo beschuldigden de Turken de Saudiërs ervan sporenonderzoek in het consulaat te dwarsbomen. Ook stoorde het Ankara dat Riyadh de verdachten, die Turkije hadden verlaten, niet wilde uitleveren. Op hun beurt klaagden de Saudiërs dat de aanklager in Istanbul niet inging op hun verzoek om informatie te delen.

Staatszaken

Aan Turkse kant ligt er nu een aanklacht die onder meer is gebaseerd op opnames van mobiele telefoongesprekken van de verdachten, beelden van hun binnenkomst in en vertrek uit Turkije, verklaringen van getuigen en informatie van de telefoon, laptop en iPad van Khashoggi zelf.

Veel details werden woensdag niet bekendgemaakt. Wel liet de aanklager weten dat de verdachten met elkaar overeen zouden zijn gekomen dat ze Khashoggi zouden vermoorden als hij zou weigeren met hen naar Saudi-Arabië te vertrekken.

Saudi-Arabië verklaarde aanvankelijk helemaal niets met de dood van de journalist te maken te hebben. Later veranderde de toon vanuit Riyadh. Kroonprins Mohammed bin Salman ontkende opdracht te hebben gegeven tot de moord, maar zei wel verantwoordelijkheid te nemen als de facto leider van het land. Asiri moest voor de rechter verschijnen, maar werd vrijgelaten bij gebrek aan bewijs. Qahtani werd wel onderzocht, maar niet aangeklaagd. Hij zou zich nog altijd met staatszaken bemoeien.

Het brein achter de moord

Vijf verdachten van wie de identiteit niet bekend werd gemaakt, kregen vorig jaar de doodstraf opgelegd. Drie anderen een gevangenisstraf. Een aanfluiting, noemden de Verenigde Naties de rechtszaak in Saudi-Arabië omdat ‘het brein achter de moord’ niet terechtstond.

Over de aanklachten die nu in Turkije zijn bekendgemaakt, sprak de VN zich gisteren met meer tevredenheid uit. “Ze vormen tegenwicht voor de manier waarop Saudi-Arabië met de rechtspraak spot”, zei speciaal VN-rapporteur Agnès Callamard.

Lees ook: 

Saudische kroonprins neemt ‘verantwoordelijkheid’ voor de moord op Khashoggi

De Saudische kroonprins Mohammed bin Salman heeft in een interview met de Amerikaanse nieuwszender CBS gezegd dat hij ‘volledige verantwoordelijkheid’ draagt voor de dood van de Saudische journalist en dissident Jamal Khashoggi, maar hij ontkent dat hij opdracht heeft gegeven voor de moord

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden