Sancties Wit-Rusland

Cyprus traineert EU-sancties tegen Wit-Rusland

Van links naar rechts de regeringsleiders van Griekenland (Kyriakos Mitsotakis), Italië (Giuseppe Conte), Cyprus (Nikos Anastasiadis), Frankrijk (Emmanuel Macron), Portugal (Antonio Costa), Spanje (Pedro Sánchez) en Malta (Robert Abela), donderdag bijeen op Corsica. Daar spraken ze unanieme en strenge woorden tegen Turkije. Beeld AP

Diplomatieke rimpelingen in Brussel: het maritiem conflict met Turkije speelt mee bij de opstelling tegen Minsk. Het woord ‘chantage’ klinkt.

Het instellen van EU-sancties tegen de entourage rond de Wit-Russische machthebber Aleksandr Loekasjenko loopt mogelijk vertraging op door een opmerkelijke diplomatieke manoeuvre van Cyprus. Dat land lijkt zijn steun afhankelijk te maken van strafmaatregelen tegen Turkije, in een heel ander dispuut.

Volgens diplomatieke bronnen tegenover onder meer de website EUObserver heeft Cyprus een Brusselse vertragingstactiek toegepast bij de voorbereidingen op de Wit-Russische sancties, in afwachting van toezeggingen van de andere EU-landen in het conflict met Turkije. Ook Griekenland zou die druk uitoefenen.

De EU-landen Cyprus en Griekenland enerzijds en Turkije anderzijds ruziën al een tijdje om zeggenschap in de territoriale wateren in de oostelijke Middellandse Zee. Ankara wil daar naar gas boren en heeft een onderzoeksschip naar het betwiste gebied gestuurd, begeleid door een militair konvooi.

Athene en Nicosia willen deze ‘provocatie’ het liefst in EU-verband beantwoorden met sancties tegen Ankara, concreet door zeven namen van Turkse functionarissen toe te voegen aan een zwarte lijst. De andere EU-landen delen weliswaar hun woede over Turkije, maar zijn terughoudender als het om sancties gaat.

‘Ze doen helemaal geen onderzoek’

Cyprus stemde vorige maand weliswaar in met de sanctievoorbereidingen tegen Wit-Rusland wegens de frauduleuze presidentsverkiezingen en het daaropvolgende politiegeweld. Maar de afgelopen dagen hebben Cypriotische diplomaten in Brussel een procedureel voorbehoud gemaakt: ze willen eerst nader technisch onderzoek doen naar de situatie in Wit-Rusland. “Maar ze doen helemaal geen onderzoek”, aldus een EU-bron tegen EUObserver. “Ze willen gewoon dat de andere landen eerst instemmen met hun eigen Turkije-lijst.”

Door deze ongebruikelijke Cypriotische link tussen twee totaal verschillende zaken nemen sommigen het woord ‘chantage’ in de mond, onder meer de Zweedse oud-premier en diplomaat Carl Bildt. “Zeer ernstig”, tweette hij. “Ik weet zeker dat velen zich dit nog lang zullen heugen.”

De kwestie-Turkije als hoofdgerecht

De EU-ministers van buitenlandse zaken zullen beide zaken (Wit-Rusland en Turkije) bespreken op 21 september. Eventuele strafmaatregelen vereisen unanimiteit. Een paar dagen later, op de 24ste en 25ste, komen de regeringsleiders naar Brussel voor een ingelaste top. De kwestie-Turkije zal daarbij het hoofdgerecht vormen.

Donderdag spraken de regeringsleiders van zeven zuidelijke EU-landen (Cyprus, Frankrijk, Griekenland, Italië, Malta, Portugal en Spanje) elkaar op Corsica, waar ze Turkije opriepen om onmiddellijk te stoppen met zijn ‘unilaterale en illegale activiteiten’ in de Middellandse Zee.

Dat kwam ze vrijdag op een stevig weerwoord te staan van Ankara. Een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken riep de EU op om niet ‘blind’ achter Cyprus en Griekenland aan te lopen. De Corsica-verklaring noemde hij ‘bevooroordeeld, losgezongen van de realiteit en elke juridische basis ontberend’.

Lees ook:
EU-leiders erkennen verkiezingsuitslag Wit-Rusland niet

De Europese Unie heeft de druk op de Wit-Russische machthebber Aleksandr Loekasjenko verder opgevoerd, na ingelast spoedoverleg van de 27 regeringsleiders in augustus.

Waarom de macht op zee voor Turkije prioriteit is geworden

In de Turkse buitenlandse politiek is de macht op zee prioriteit geworden, waardoor het vinden van een uitweg uit het conflict op de Middellandse Zee lastig is. Waar komt de verandering vandaan? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden