NieuwsWit-Rusland

Cyprus blokkeert EU-sanctiebesluit tegen Wit-Rusland

De Wit-Russische oppositieleider Svetlana Tichanovskaja sprak maandag in Brussel ook een delegatie Europarlementariërs toe. Daarvoor was ze te gast bij de EU-ministers van buitenlandse zaken.Beeld AFP

Lijst met strafmaatregelen tegen Minsk ligt klaar, maar Cyprus eist gelijkwaardige sancties tegen Turkije. Onverkwikkelijke ‘ruilhandel’, vindt een teleurgestelde minister Blok.

Europese politiek gaat zelden voor de schoonheidsprijs, en dat geldt al helemaal voor het EU-buitenlandbeleid, maar maandag werden in Brussel toch weer nieuwe niveaus van lelijkheid aangeboord. Terwijl de Wit-Russische bevolking de aandacht van de rest van de wereld trekt met dagelijkse protesten tegen de autoritaire machthebbers, slaagt de EU er niet in om een duidelijk signaal af te geven. 

De ministers van buitenlandse zaken werden het niet eens over sancties, omdat één van de 27 landen (Cyprus) dwarsligt. Dat eist gelijksoortige strafmaatregelen tegen Turkije, in een totaal andere zaak.

Deze koppeling door Cyprus veroorzaakt al ruim een week irritatie bij EU-diplomaten. Maandag beten de ministers er hun tanden op stuk. Zij schoven de kwestie door naar de ingelaste EU-top van eind deze week.

“Er is een duidelijke wil om sancties (tegen Wit-Rusland) aan te nemen”, aldus EU-buitenlandcoördinator Josep Borrell. “Maar de vereiste unanimiteit was er vandaag niet.” Grote vraag is of en hoe de regeringsleiders die deze week wel zullen bereiken. Borrell heeft het antwoord niet. “Ik kan u niet vertellen hoe de Europese Raad dit gaat oplossen.”

Turkse gasboringen

De Cypriotische regering steunt de beoogde sancties tegen een veertigtal personen in de entourage van de Wit-Russische machthebber Loekasjenko, maar wil dat de EU consequent is en ook optreedt tegen Turkije. Dat is de voorbije maanden actief geweest in een omstreden deel van de oostelijke Middellandse Zee. De Turken willen daar naar gas boren. Volgens de Cypriotische minister Christodoulides kan de EU niet ‘à la carte’ reageren op ‘elk soort schending van onze kernwaarden en principes’.

Veel EU-landen staan echter huiverig tegenover al te harde maatregelen tegen Ankara, omdat die de noodzakelijk geachte dialoog met deze strategische partner in de weg zou staan. Ze vinden het bovendien onverkwikkelijk dat Cyprus twee totaal verschillende buitenlandkwesties met elkaar verbindt.

Minister Blok toonde zich ‘teleurgesteld’ in het gebrek aan een besluit. “Dit is typisch zo’n moment dat Europa eensgezindheid moet laten zien.”

'Ruilhandel’

De VVD-minister is al langer lid van het uitdijende koor in de EU dat pleit voor besluitvorming per gekwalificeerde meerderheid als het om sancties gaat. “Dit illustreert nog eens waarom je bij sancties niet afhankelijk moet zijn van één land. Het is jammer om dit punt nu zo bevestigd te zien. Als het eenmaal zo ver komt dat het een ruilhandel wordt, dan wordt iedere volgende inzet van het sanctie-instrument ook onderdeel van die ruilhandel.”

De buitenlandministers hadden aan het begin van hun vergadering in Brussel een bijzondere gast: de Wit-Russische oppositieleider Svetlana Tichanovskaja, de uitdager van Loekasjenko bij de frauduleuze presidentsverkiezingen van begin augustus. Tichanovskaja, die in ballingschap leeft in Litouwen, riep de EU-ministers (naar later bleek vergeefs) op om ‘moediger’ te zijn. Blok sprak van een ‘indrukwekkende bijeenkomst met de waarschijnlijke winnaar van de verkiezingen’.

Lees ook:
Cyprus traineert EU-sancties tegen Wit-Rusland

Diplomatieke rimpelingen in Brussel: het maritiem conflict met Turkije speelt mee bij de opstelling tegen Minsk. Het woord ‘chantage’ klinkt.

EU-leiders erkennen verkiezingsuitslag Wit-Rusland niet

Na spoedoverleg in augustus van de 27 regeringsleiders luidde de conclusie van hun voorzitter Charles Michel dat ‘de verkiezingen van 9 augustus vrij noch eerlijk waren, daarom erkennen we de uitslag niet’. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden