ReportageBerlijn

Coronaprotest in Berlijn trekt divers publiek. ‘Links of rechts, we zijn allemaal geraakt door de inperking van de vrijheden’

Siet en Jane (hun achternaam willen ze niet noemen) zijn per bus uit Friesland gekomen om te demonstreren in Berlijn.Beeld Kim Deen

Berlijn was zaterdag het toneel van een massale demonstratie tegen de coronamaatregelen. Deelnemers kwamen uit heel Europa en vertegenwoordigden diverse groeperingen. Zo was bijvoorbeeld ook extreem-rechts prominent aanwezig. Tussen de duizenden actievoerders liepen ook Nederlanders mee.

Boven de mensenmassa in Berlijn wappert niet alleen de vlag van Duitsland, maar ook van Israël, Turkije en andere landen. Tegen een muur in de schaduw staan de Nederlandse Siet en Jane, die de vlag van Friesland heeft omgeslagen. Hun achternaam willen ze niet noemen, maar ze willen wel op de foto met hun vlag. “We zijn hier al Zwitsers, Polen en mensen uit andere landen tegengekomen”, zegt Siet. “Echt ontzettend leuk.”

De twee vriendinnen zijn gisteravond in de Duitse hoofdstad aangekomen met een bus die nog 65 andere demonstranten vanuit Friesland bracht. Ze hebben de reis gemaakt, omdat ze het belangrijk vinden zich in heel Europa gezamenlijk tegen de coronamaatregelen te verzetten. Jane is al eerder op het Malieveld in Den Haag geweest om te demonstreren tegen de maatregelen, “maar dit hier is van een heel andere grootte.”

De stad verwachtte zaterdag 22.000 demonstranten, maar naar schattingen waren meer dan 38.000 mensen in Berlijn op de been. Omdat het in de binnenstad met zo’n grote menigte moeilijk is om afstand te houden en omdat bij eerdere demonstraties geen mondmaskers werden gedragen, verbood de politie in eerste instantie het protest. Betrokken organisaties als de uiterst rechtse AfD riepen vervolgens op om toch naar de hoofdstad te komen, onder het motto ‘Sturm auf Berlin’.

Het is te druk en er worden nauwelijks mondmaskers gedragen

Hoewel het verbod vrijdag door de Berlijnse rechtbank werd teruggedraaid, werd het demonstranten niet makkelijk gemaakt. Rond het middaguur is het te druk en worden nauwelijks mondmaskers gedragen. Slechts een aantal verdwaalde fietsers zet met een humeurig gezicht een masker op. Via luidsprekers geeft de politie de demonstranten een ultimatum: mondmaskers op of de optocht naar de Brandenburger Tor mag niet doorgaan.

“Hier gebeurt nou precies wat er ook zo mis is aan die coronamaatregelen”, zegt Jane. “Ze proberen ons uit elkaar te drijven.” Want verbinding, zeggen de twee vriendinnen, is nu belangrijk om verandering af te dwingen. Sinds het begin van de pandemie zoeken zij in groepen op Facebook en Telegram medestanders. “Het is belangrijk dat we allemaal onze stem kunnen laten horen. Dat we gezamenlijk zeggen dat we ons niet langer voor de gek laten houden.”

Desondanks zit de stemming er goed in. In de stralende zon lijkt het alsof de binnenstad van Berlijn omgetoverd is tot festivalterrein. Uit luidsprekers van busjes klinkt muziek van Pink Floyd, hare krisjna’s dansen door de straat en op een geïmproviseerd podium treedt een rapper op. Vanaf karren worden halve liters bier verkocht en beschonken Duitsers van het platteland vragen agenten om de weg naar de Brandenburger Tor, waar de optocht uiteindelijk zal eindigen.

Politie houdt honderden demonstranten aan

Bij schermutselingen tijdens de demonstraties tegen coronamaatregelen in Berlijn heeft de Duitse politie zaterdag tussen de 200 en 300 mensen aangehouden. Dat gebeurde bij de Russische ambassade waar volgens Duitse media een grimmige sfeer was ontstaan.

Bij de Reichstag, het Duitse parlementsgebouw, braken zaterdagavond demonstranten door een afzetting van de politie en bestormden de trappen van het gebouw. Politieagenten duwden hen terug en gebruikten pepperspray. Het kwam tot enkele schermutselingen. Uiteindelijk werden de demonstranten van de trappen verdreven en het plein voor het gebouw werd schoongeveegd.

De demonstraties verliepen verder minder rumoerig dan verwacht. Volgens de politie waren 25.000 tot 30.000 mensen in Berlijn samengekomen.

Maar ook rechts-extremistische Reichsbürger, die de Duitse staat niet erkennen, zijn met hun vlaggen duidelijk aanwezig. Vanwege de prominente rol van extreem-rechts in de demonstraties zijn op verschillende plekken langs de optocht antifascistische tegendemonstraties georganiseerd. Demonstranten aan beide kanten van die frontlinie beschuldigen elkaar van fascisme door ‘Nazi’s raus!’ te roepen.

Ik wil gewoon dat mijn kinderen weer normaal kunnen leven

Andy Hoffmann en een vriend, die met de trein vanuit Saksen zijn gekomen, bekijken het tafereel, terwijl Andy een Corona-biertje drinkt. Hij vindt het jammer dat Duitse media de rol van extreem-rechts in de demonstratie benadrukken. “Ze zeggen dat zij de kern zijn en dat gewone burgers met hen meelopen, maar het is precies andersom”, vindt hij. Andy vindt niet, zoals sommige spandoeken stellen, dat de regering van Merkel misdadig is. “Ik wil gewoon dat mijn kinderen weer normaal kunnen leven.”

Richard van Bentum kwam op eigen houtje uit Nederland naar de Berlijnse demonstratie. ‘Ik denk dat Duitsland de bakermat van onze vrijheid aan het worden is.’Beeld Kim Deen

De Nederlandse Richard van Bentum, die gisteren op eigen houtje met de auto naar Berlijn is gekomen, is onder de indruk van de omvang van de demonstratie. “Dat komt denk ik doordat we allemaal zijn geraakt door de inperking van de vrijheden, of we nou links of rechts zijn.”

Op een bankje voor de Brandenburger Tor raakt hij in gesprek met brandweerman Nico, die uit Weimar komt. “Waar de grondwet vandaan komt”, zegt hij trots. Hij zegt zo langzamerhand niet meer te geloven in de Duitse politiek. “Zowel de linkse als de rechtse partijen doen alles voor een stem, ze hebben niet het beste meer met de bevolking voor.”

Van Bentum knikt instemmend. Volgens hem is Berlijn een uitstekende plek voor de demonstratie. “Ik denk dat Duitsland de bakermat van onze vrijheid aan het worden is”, zegt hij. “Zij hebben kort geleden nog een dictatuur meegemaakt, de DDR. Ze zijn daar hypergevoelig voor. In Nederland zijn we ingedut, wij denken: zo’n vaart zal het wel niet lopen.”

Lees ook:

Mensen die demonstreren tegen het coronabeleid zijn geen gekkies, maar bezorgde burgers

In dit opiniestuk van Thea Epskamp, lezer te Leiden, legt zij uit dat de protesterende burgers vooral betrokkenheid tonen. Zelf demonstreert ze ook.

Overal vlamt lokaal coronaprotest op. ‘Ik word helemaal gek van de handgels’

Overal in het land ontstaan lokale clubs van mensen die zich verzetten tegen de anderhalvemetersamenleving. Met kleine en grotere protesten laten ze plaatselijk hun stem horen. Waarom duiken deze lokale initiatieven ineens op?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden