Les op afstand

Corona-onderwijs in Cambodja: bij Sotheary (13) in de klas zijn dertig van de veertig kinderen afgehaakt

Mao Chhorn en zijn twee kinderen, dochter Sotheary en zoon Limeng. Beeld Ate Hoekstra

Om verspreiding van corona te voorkomen blijven in Cambodja de scholen nog dicht, al heeft het land het virus op papier al lang onder controle. Veel ouders kunnen of willen hun kinderen niet langer begeleiden, met alle gevolgen van dien. 

Limeng (9) leunt met beide armen op de grote houten tafel en kijkt geconcentreerd naar het opengeslagen boek dat voor hem ligt. Vandaag leert hij meer over het Khmer, de nationale taal van Cambodja. Zijn oudere zus, Sotheary (13), kijkt stilletjes met hem mee. Vader Mao Chhorn (40) zit tegenover de jongen en geeft enkele aanwijzingen. “Als ik thuis ben, help ik mijn kinderen altijd met hun onderwijs”, zegt hij. “Het is ontzettend lastig voor hen om volledig zelfstandig te leren.”

Chhorn zou dan ook het liefst zien dat zijn twee kinderen gewoon naar school gaan. Maar dat gaat in Cambodja voorlopig niet gebeuren. Uit angst voor het coronavirus zijn alle scholen in het land sinds eind maart gesloten. De verwachting is dat de schooldeuren pas in november, als het nieuwe academische jaar begint, weer opengaan. Tot die tijd zal het onderwijs op afstand plaatsvinden: online, via televisie-uitzendingen en door opdrachten op papier te overhandigen aan ouders en hun kroost. De gevolgen zijn groot: veel scholieren en studenten haken af.

Chhorn, een buschauffeur die aan de rand van de Cambodjaanse hoofdstad Phnom Penh woont, haalt eenmaal per week de huiswerkopdrachten van zijn kinderen op bij hun school. Zodra ze de opdrachten hebben voltooid brengt hij ze terug naar de leraar. Het is een verre van perfect systeem, zegt de Cambodjaan bezorgd. “Mijn dochter heeft soms via de telefoon nog contact met haar leraar, maar bij mijn jongste is er geen interactie met de school en krijgen we de opdrachten zonder uitleg. Soms begrijpen we er niets van. Dan krijgt mijn zoon een lage beoordeling.”

Weinig besmettingen

Op papier heeft Cambodja het coronavirus al tijden onder controle. Er zijn deze maand slechts vier nieuwe besmettingen gemeld, alle vier bij Cambodjanen die terugkeerden uit het buitenland. Het totaal aantal besmettingen is met 129 vooralsnog laag gebleven. Veel restricties, waaronder een reisverbod voor mensen uit risicolanden als Italië, Iran en de Verenigde Staten, zijn opgeheven en het leven is min of meer hetzelfde als voor de pandemie.

Toch blijven scholen dicht om verspreiding van het virus te voorkomen. De overheid zegt dit op te vangen met onderwijs op afstand. Maar online leren is voor veel Cambodjaanse scholieren onmogelijk. Veel van hen hebben geen laptop, tablet of smartphone, en vaak hebben ze geen goede internetverbinding. Voor sommige leeftijden worden er lessen via de televisie uitgezonden, maar vooral buiten de stad is een televisie een luxe die niet iedereen zich kan veroorloven.

“Ik begrijp wel dat we vanwege het coronavirus voorzichtig moeten zijn", zegt Chhorn. “Maar waarom is er niet een betere strategie om de kinderen aan het leren te houden? Zet ze dan in kleinere klassen of maak het voor hen mogelijk bij hun leraar op bezoek te gaan.”

Khmer-woorden stampen

De buschauffeur ziet de gevolgen. Veel van zijn buren hebben het onderwijs van hun kinderen laten vallen. Ze hebben het te druk met hun werk, of ze zien het niet zitten voor leraar te spelen. Sotheary, Chhorns 13-jarige dochter, kan erover meepraten. “Van de veertig kinderen bij mij in de klas zijn er zeker dertig afgehaakt nu we thuis moeten leren. Sommigen van hen hebben een baan gezocht", vertelt Sotheary vanachter de grote tafel waaraan haar broertje Khmer-woorden aan het stampen is.

De verstrekkende gevolgen worden bevestigd door Rong Chhun, de voorzitter van de Cambodian Independent Teacher Association, een vakbond die zich inzet voor leraren. Hij schat dat slechts dertig procent van de schoolgaande kinderen en jongeren in Cambodja nog onderwijs krijgt. Met name op de openbare scholen, waar de salarissen laag zijn en de klassen groot, gaat het niet goed. “Als de scholen nog veel langer gesloten blijven, zullen nog meer scholieren hun interesse in een studie kwijtraken en afhaken.”

Beeld Ate Hoekstra

Chhun zou het liefst zien dat de scholen deze week weer opengaan. “De overheid besloot onlangs dat het veilig genoeg is om een reisverbod voor mensen uit zes risicolanden op te heffen, maar men is nog wel zo bang voor het coronavirus dat scholen dicht moeten blijven. Ik zou het liever andersom zien: stel dat reisverbod weer in en heropen de scholen.”

Voor vader Chhorn en zijn twee kinderen zit er voorlopig niets anders op dan zelfstandig te leren. Terwijl een ijscoman langs rijdt en een neefje gedag komt zeggen, buigt Limeng zich nog eens over zijn huiswerk. Die Khmer-woordjes zal hij toch moeten leren. Het is moeilijk hem bij de les te houden, verzucht Chhorn. “Op zijn leeftijd hoort hij natuurlijk gewoon op school te zitten.”

Lees ook:

De corona-epidemie maakt de kloof tussen Chinese stadskinderen en kinderen in armere dorpen duidelijk zichtbaar

Miljoenen docenten moeten plotseling lesgeven via internet, nu de scholen in China gesloten blijven.Dat vergt het uiterste van hun ouders, docenten en scholieren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden