Virusuitbraak

Corona-epidemie kan de Chinese economie hard raken, en dat gaan wij ook merken

In een fabriek in Lianyungang worden machines ontsmet in afwachting van de terugkeer van werknemers na de voorjaarsvakantie.Beeld AFP

Dat de Chinese economie lijdt onder het rondwarende coronavirus is duidelijk. Hoe groot is die schade en wat gaat de rest van de wereld ervan merken? 

Jacques Swalen zou zijn rubberfabriek in Suzhou bij Shanghai dolgraag weer opstarten, maar het wil nog niet lukken. De Nederlander heeft zijn handen vol aan werknemers die nog altijd niet inzetbaar zijn, ook al is de vakantieperiode rond Chinees Nieuwjaar al een tijdje afgelopen. Fabrieksarbeiders wonen vaak met meerdere mensen in één appartement. “Ze komen niet allemaal tegelijk terug van vakantie”, zegt Swalen aan de telefoon. “Afhankelijk van waar iemand vandaan komt, moet hij eerst in quarantaine. Dan komt een huisgenoot terug, en dan moet die dus óók in quarantaine.”

De corona-epidemie houdt de Chinese economie in een houdgreep. Zo’n zes weken na het begin is de uitbraak nog altijd niet volledig onder controle. Fabrieken en kantoren zouden na de voorjaarsvakantie moeten gonzen van de goede zin in het nieuwe jaar, maar de economie draait nog niet eens op de helft van haar capaciteit, berekende persbureau Bloomberg. Het verbruik van elektriciteit ligt nog steeds op vakantieniveau. Fabrieken hebben 36 procent minder uitstoot dan een jaar geleden.

Experts durven amper te voorspellen hoe groot het effect van de Chinese crisis is op de rest van de wereld. De voortekenen zijn niet goed. Volgens The Wall Street Journal zijn containerschepen als ze de haven verlaten maar voor 10 procent gevuld. Toch verzekerde de Chinese ambassadeur in Brussel dat de gevolgen voor de wereldeconomie ‘beperkt, van korte duur en te hanteren’ zijn.

In 2018 was China goed voor 16 procent van de wereldeconomie

De gevolgen van de Sars-epidemie in 2003 waren ingrijpend, maar de Chinese economie ging daarna pas écht groeien. In 2003 was China goed voor dik 4 procent van de wereldeconomie, in 2018 was dat 16 procent, pal achter de Verenigde Staten met 20 procent. De impact van China op de groei van de wereldeconomie is nog groter, volgens het IMF maar liefst 39 procent in 2019.

Sars vaagde in 2003 een half tot één procent van de Chinese groei weg. Peking meent dat 6 procent groei dit jaar nog steeds haalbaar is. Buitenlandse deskundigen stellen het groeipercentage ondertussen naar beneden bij. In het ergste geval, als het virus nog een paar maanden doorwoekert, groeit de economie ‘maar’ 3,5 procent over het eerste kwartaal en 5,6 procent over het hele jaar. 

Verschillende autoproducenten laten hun auto’s nabij het epicentrum van de uitbraak, Wuhan, produceren. Een tiende van de medewerkers van General Motors en tweeduizend Renault-werknemers werken er. De kracht van de financiële klap voor de wereldwijde auto-industrie is nog niet berekend.

De maatregelen om de epidemie in te perken, leveren ook weer een hele batterij aan problemen op. Een van de belangrijkste is de doorvoer van producten en grondstoffen, op weg naar fabrieken of havens in het oosten. Veel grenzen tussen provincies en steden zijn afgesloten. Andersom dreigt een verstopping van pakhuizen in grote havens zoals Shanghai, Tianjin en Ningbo. Door onderbezetting bij de douane worden gearriveerde producten niet ingeklaard. De quarantaine voor medewerkers die van vakantie terugkomen op hun werkplek, is een ander probleem.

Sommige bedrijven voelen de gevolgen van de epidemie voorlopig alleen op de korte termijn. “We missen de handjes om de producten te maken en ze in te pakken”, zegt de Nederlandse ondernemer Mark Tonino. Hij laat plastic armbandjes en zadelhoesjes maken in fabrieken in de zuidelijke provincie Guangdong. “Soms hebben we grote bestellingen, soms kleine. De flexibiliteit en de transportfaciliteiten die we nodig hebben, vind je eigenlijk alleen in China.”

Van de Europese bedrijven in China is 60 tot 70 procent weer opgestart

De klanten van de rubberfabriek, die materiaal levert aan de bouw- en auto-industrie, ‘zitten om de hoek’, dus Jacques Swalen ziet geen reden om te verhuizen. Inmiddels is ongeveer 60 procent van zijn 220 werknemers terug en draait de fabriek weer enigszins. Deze fabriek sluit mooi aan bij de statistieken. Van de Europese bedrijven is inmiddels 60 tot 70 procent weer opgestart, schat de Kamer van Koophandel in Shanghai.

Bedrijven mogen weer open, maar onder strikte voorwaarden – en die verschillen per regio, per stad en zelfs per district. Mondkapjes zijn uiteraard verplicht, net als temperatuurchecks, en het bedrijf moet een paar keer per week worden ontsmet. Op sommige plekken krijgen bedrijven met voorrang toestemming om weer open te gaan, afhankelijk van het lokale belang van het bedrijf.

Vicepresident Carlo D’Andrea van de Europese Kamer van Koophandel zou graag zien dat de Chinese overheid met een meer centrale aanpak komt. “Het is heel goed dat ze met een drastische aanpak probeert te voorkomen dat het virus zich verspreidt, maar wij zouden meer duidelijkheid en transparantie willen.”

Het handelsconflict met de Verenigde Staten is eindelijk wat uitgedoofd, maar de epidemie kan sommige bedrijven een fatale klap uitdelen, vreest D’Andrea. “Op korte termijn zorgt deze crisis voor vertraging. Maar wereldwijd zie je dat bedrijven niet meer op China durven te vertrouwen. Het is een nieuwe motivatie voor menige CEO om meer te investeren in andere landen.”

Lees ook: 

De harde hand van Peking in de strijd tegen het virus

China neemt draconische maatregelen om het nieuwe coronavirus te beteugelen, de economische schade en enorme vrijheidsbeperking worden op de koop toegenomen. Maar gaat de overheid niet te ver?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden