ReportageIsraël

Corona en corruptie drijven duizenden Israëlische demonstranten weer de straat op

Een protest in Jeruzalem tegen het coronabeleid van premier Netanyahu.Beeld REUTERS

Israël leek het coronavirus onder controle te hebben. Maar nu de tweede golf toeslaat, komt de onvrede over premier Netanyahu naar boven. 

“Bibi naar huis!” Duizenden demonstranten roepen dinsdagavond om het aftreden van premier Benjamin Netanyahu. Ze staan voor de poorten van de ambtswoning van Bibi, zoals de minister-president bij vriend en vijand bekend is. Langs de kant van de weg liggen matrassen en kussens al klaar voor een nieuwe overnachting. Betogers zetten koffie op een gasbrander. Het wordt weer een lange avond.

Op de stoep van de premier wordt vaker gedemonstreerd, maar dit keer is het protest hardnekkiger en groter. Van Jeruzalem tot Tel Aviv en Haifa gingen de afgelopen twee weken tienduizenden Israëliërs de straat op. Velen van hen eisen het aftreden van de van corruptie verdachte premier. Maar ze willen vooral ook een helder en beter beleid tegen het coronavirus, en meer geld voor getroffen sectoren.

Daaronder valt de horeca, die vanavond ook van de partij is. Om de hoek van de ambtswoning staan chef-koks achter geïmproviseerde buffettafels gratis maaltijden uit te delen. “Als de regering de mensen niet te eten geeft, doen wij het wel”, zegt Nadav Malin in zijn witte kokshemd. Tonijn in Marokkaanse saus, gehaktballen met aardappelpuree, schnitzel met friet: hongerige demonstranten hebben het voor het uitkiezen.

“We geven Netanyahu niet de schuld van corona, maar wel van de manier waarop hij het virus aanpakt”, gaat de chef-kok verder. “De regering neemt de horeca niet serieus”, vult collega-kok Maya Darin aan, “en daarmee spugen ze de Israëlische economie in het gezicht. Honderdduizenden Israëli’s werken in onze branche of zijn er indirect van afhankelijk. En we hebben allemaal geen idee meer waar we op kunnen rekenen.”

‘Onbetrouwbaar zwabberbeleid’

De koks zijn boos dat de regering na nachtelijk crisisberaad plotseling besloot de restaurants dezelfde dag nog te sluiten, om het aantal besmettingen terug te dringen. Toen restauranteigenaren aankondigden gewoon open te blijven, krabbelde de regering enkele uren later terug. Het is een voorbeeld van onbetrouwbaar zwabberbeleid, vinden tegenstanders van de regering.

Onder die critici bevinden zich ook voormalige aanhangers van de rechtse premier, zoals Meir Micha van de bekende humustent Pinati in het centrum van Jeruzalem. “Netanyahu was als een God voor ons”, zei hij vorige week op de Israëlische televisie. Die tijd is voorbij. De ondernemer klaagt dat terwijl de premier bezig is met een gunstige belastingdeal voor zichzelf, hij zijn leveranciers niet meer kan betalen.

Het is kritiek die steeds luider klinkt: Netanyahu is bezig met andere dingen. Met zijn strafproces bijvoorbeeld, of met de geplande annexatie van Palestijns gebied, maar niet met het coronavirus. De stemming is in een paar maanden tijd omgeslagen. Dit voorjaar was volgens opiniepeilingen  een ruime meerderheid tevreden over het optreden tegen het virus, nu is dat minder dan 40 procent.

Langzaam maar zeker in een tweede golf

In dezelfde periode nam het aantal infecties dan ook fors toe. Aanvankelijk gold Israël met een strak coronabeleid nog als een voorbeeld voor andere landen. Met dank aan een vroeg ingevoerde en strenge lockdown bleef het aantal doden beperkt tot enkele honderden. En in mei kwamen er wekenlang nauwelijks nog nieuwe besmettingen bij.

Het lijkt intussen een eeuwigheid geleden. Want nadat alle beperkingen rap werden losgelaten, kwam Israël langzaam maar zeker in een tweede golf terecht. En die is intussen een stuk hoger dan de eerste. Dagelijks komen er zo’n tweeduizend bevestigde infecties bij. In totaal telt Israël – een land met 9 miljoen inwoners – nu ruim 50.000 besmettingen.

Tegelijkertijd nemen de economische zorgen bij veel Israëliërs toe. De werkloosheid is opgelopen tot boven de 20 procent, tegenover slechts 4 procent in het begin van het jaar. En van de beloofde staatssteun komt volgens werklozen en getroffen zelfstandigen te weinig terecht.

Dreigen met nieuwe verkiezingen

Het helpt ook niet mee dat het steeds luider rommelt binnen de regering. Netanyahu en zijn voormalige rivaal Benny Gantz besloten dit voorjaar om het coronavirus samen te lijf te gaan. Maar intussen liggen de partijen openlijk met elkaar overhoop. Deze week werd zelfs al gedreigd met nieuwe verkiezingen in november. Het zouden de vierde verkiezingen zijn binnen twee jaar.

Het was voor de president, die in Israël vooral een ceremoniële rol heeft, reden om van zich te laten horen. Hij riep de politici donderdag op het gekibbel te staken en zich samen op de “ongekende crisis” te richten. Veel demonstranten zullen er weinig vertrouwen in hebben dat de premier en zijn coalitiegenoten zullen luisteren. Zij kondigden aan ook zaterdagavond weer de straat op te gaan.

Lees ook: 

Annexatie van de Jordaanvallei, droom of drama?

Als het aan premier Benjamin Netanyahu ligt, annexeert Israël een groot deel van de Westelijke Jordaanoever. In de Jordaanvallei lopen de meningen daarover soms op verrassende wijze uiteen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden