In MemoriamColin Powell (1937-2021)

Colin Powell (1937-2021) was een loyale bepleiter van de oorlog die hij onverstandig vond

Colin Powell laat in de VN-Veiligheidsraad een flesje zien waar anthrax in zou zitten, als bewijs voor de biologische wapens van Irak.   Beeld Reuters
Colin Powell laat in de VN-Veiligheidsraad een flesje zien waar anthrax in zou zitten, als bewijs voor de biologische wapens van Irak.Beeld Reuters

De maandag overleden Amerikaanse generaal en voormalig minister Colin Powell was boven alles een gezagsgetrouwe militair.

Bas den Hond

“Collega’s, dit zijn geen beweringen. Wat wij u geven zijn feiten en conclusies, gebaseerd op solide inlichtingenwerk.” Tot zijn dood – maandag, aan de gevolgen van Covid-19 – zouden die woorden op Colin Powell blijven drukken.

Hij sprak ze uit in 2003, als minister van buitenlandse zaken, in de Veiligheidsraad van de VN. De VS pleitten daar voor een inval in Irak, omdat dictator Saddam Hussein zich zou inlaten met massavernietigingswapens.

Powells ‘feiten’ bleken echter niet te kloppen. En al hadden ze dat wel gedaan, eigenlijk voelde hij niets voor de inval. Hij waarschuwde zijn president, George W. Bush, voor een jarenlange Amerikaanse verstrengeling met het land: “Als je in de winkel iets breekt, is het van jou”.

De krijgsmacht was zijn natuurlijke omgeving, merkte Powell, geboren in 1937 als zoon van immigranten uit Jamaica, toen hij aan het City College of New York studeerde. In zijn hoofdvak, geologie, was hij geen ster. Maar je kon daar ook ruiken aan de militaire wereld, in het Army Reserve Officers’ Training Corps. Na zijn afstuderen nam hij dienst.

Scherpe bamboestok

Dat betekende toen: naar de oorlog. Als adviseur van het Zuid-Vietnamese leger trapte Powell in 1963 op een als val opgestelde scherpe bamboestok. Tijdens een tweede verblijf in Vietnam stortte een helikopter waar hij in zat neer. Ondanks een gebroken enkel haalde hij drie mensen uit het brandende toestel. Een van hen was de divisiecommandant voor wie hij werkte als assistent-stafchef.

Die promotie was vlot gekomen en ook daarna ging het snel met zijn carrière, als commandant van steeds grotere eenheden en als adviseur in het Pentagon en het Witte Huis. In zijn adviezen aan beleidsmakers verwerkte Powell wat hij en zijn krijgsmakkers in Vietnam hadden geleerd. “Wanneer het onze beurt was, zouden we niet zwijgend meegaan in het halfhartige oorlogvoeren, om halfbakken redenen die het Amerikaanse volk niet kon begrijpen”, schreef hij in 1995 in zijn autobiografie.

In plaats daarvan moesten de VS vechten volgens de een simpele regel, zo benadrukte hij toen hij de eerste zwarte voorzitter – en de jongste ooit – was van het comité van chefs-stafs, en daarmee de hoogste militaire adviseur van de opperbevelhebber, de president. Die ‘Powell-doctrine’ hield in dat de VS een oorlog alleen moesten beginnen als ze de vijand compleet konden overweldigen, met een helder doel, een duidelijke exit-strategie en de steun van de publieke opinie.

Dat was onder president George H.W. Bush. Die bracht het principe in de praktijk in Panama, waar in 1990 president Manuel Noriega ten val werd gebracht, en in de Golfoorlog van het jaar daarop, toen Iraakse troepen die Koeweit bezet hadden, werden verdreven.

Aftreden als minister

Die laatste oorlog bracht Powell vaak op tv en maakte hem beroemd. Hij overwoog in 1995 als Republikein een gooi naar het presidentschap te doen. Zijn bekendheid droeg later bij aan het draagvlak voor de oorlog in Irak, tot zijn spijt. En na zijn aftreden als minister, in 2004, had Barack Obama in 2008 veel aan de steunbetuiging van deze beroemde Republikein.

Powell stemde in 2016 niet op Donald Trump, en noemde zich een paar jaar later geen Republikein meer. Toen hij vorig jaar Joe Biden steunde, noemde Trump hem “een nul die er geheel verantwoordelijk voor was dat we in de rampzalige oorlogen in het Midden-Oosten verzeild raakten”.

Zelf keek hij er net iets anders op terug. Aftreden was destijds geen optie voor hem: “Ik hecht grote waarde aan loyaliteit”.

Lees ook:
Powell: Irak had wellicht geen wapens

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Colin Powell heeft toegegeven dat Irak, voorafgaande aan de oorlog, wellicht geen voorraden massavernietigingswapens heeft gehad.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden