Christchurch

Christchurch-schutter gaat voor altijd de cel in, en zelfs dat is volgens de rechter niet lang genoeg

Brenton Tarrant luistert naar de aanklager tijdens de zitting in Christchurch. Beeld EPA
Brenton Tarrant luistert naar de aanklager tijdens de zitting in Christchurch.Beeld EPA

De Australische rechtsextremist Brenton Tarrant, die vorig jaar een bloedbad aanrichtte bij twee moskeeën in Nieuw-Zeeland, verdwijnt voorgoed achter de tralies.

Een rechter in Nieuw-Zeeland heeft de Australische rechts-extremist Brenton Tarrant donderdag een levenslange celstraf opgelegd voor het doodschieten van 51 moslims vorig jaar bij twee moskeeën in de stad Christchurch. De 29-jarige Tarrant gaat voor de rest van zijn leven de gevangenis in, zonder kans op vervroegde vrijlating. Hij kreeg daarmee de zwaarste celstraf die ooit is gegeven in Nieuw-Zeeland. Het land kent al ruim een halve eeuw geen doodstraf meer.

Volgens rechter Cameron Mander is ook deze recordstraf eigenlijk niet zwaar genoeg voor Tarrant. Diens aanslag op 15 maart 2019, die hijzelf live uitzond via sociale media, was de dodelijkste schietpartij in de Nieuw-Zeelandse geschiedenis en schokte de wereld. “Je handelingen waren onmenselijk”, zei de rechter tegen Tarrant. “Je schoot expres een driejarig kind door zijn hoofd terwijl hij zich vasthield aan het been van zijn vader.”

Tarrant was in maart al schuldig bevonden door de rechtbank. Tijdens de zitting over de strafmaat, die afgelopen maandag begon, werd nog eens vastgesteld dat Tarrant zijn daad twee jaar lang tot in detail plande. Zo vloog de Australiër met een drone boven een van de moskeeën om de ingangen in kaart te brengen. En toen hij werd opgepakt, was hij in zijn auto onderweg naar een derde moskee om nog meer mensen dood te schieten.

Racistisch pamflet

De voormalige fitnessinstructeur kwam tot zijn daad omdat hij ervan overtuigd was dat immigranten een bedreiging zijn voor westerse landen, zo bleek uit een racistisch pamflet van 74 pagina’s dat hij vlak voor de aanslag online zette. Hij wilde moslims angst aan jagen en etnische verdeeldheid zaaien.

Tijdens de zitting luisterde de rechter onder meer naar geëmotioneerde verklaringen van slachtoffers en nabestaanden. Zo vertelde Sara Qasem over haar vader, die door Tarrant werd doodgeschoten. “Ik vraag me af of hij pijn had, of hij bang was, wat zijn laatste gedachten waren”, zei ze met betraande ogen.

Gekleed in een grijze sweater en duidelijk magerder dan toen hij werd gearresteerd, zat Tarrant er vrijwel de hele zitting met een uitgestreken gezicht bij. Hij zei niks, maar knikte wel af en toe, en lachte soms achter zijn hand als er een grapje werd gemaakt, meestal ten koste van hem. Op het aanbod van de rechter om zelf iets te zeggen, ging hij niet in.

‘Zijn levenslang moet er een van volkomen stilte zijn’

Volgens de rechter vertelde Tarrant onlangs aan een psychiater dat hij zijn extremistische ideeën inmiddels afwijst en dat hij zijn aanslag nu ziet als ‘weerzinwekkend en irrationeel’. Maar de rechter toonde zich daarover sceptisch: “Voor zover ik het kan inschatten, heb jij geen enkele empathie met je slachtoffers.”

In een reactie sprak de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern de hoop uit dat er vanaf nu geen enkele aandacht meer zal zijn voor de extremist. “Ik hoop dat dit de laatste dag was dat er een excuus was om de naam te horen of te noemen van de terrorist. Zijn levenslang moet er een van volkomen stilte te zijn.” Naar aanleiding van de aanslag legde Arderns regering vorig jaar het bezit van de dodelijkste semi-automatische wapens aan banden.

Het bloedbad in Christchurch is volgens deskundigen tekenend voor de groeiende internationalisering van extreemrechts. Want Tarrant radicaliseerde voor een belangrijk deel tijdens reizen door Europa, waar hij contact legde met radicale geestverwanten en historische plekken bezocht waar christelijke legers vochten tegen de Turken. Ook doneerde de Australiër geld aan extreemrechtse groepen in Europa en postte hij geregeld xenofobe boodschappen op internationale internetfora.

Lees ook:

Teleurstelling en opluchting vechten om voorrang na de bekentenis van de Christchurch-schutter

Tot verrassing van velen bekende Brenton Tarrant voor de rechtbank ineens schuld aan de aanslag op twee moskeeën in Nieuw-Zeeland.

Nieuw-Zeelanders leveren tienduizenden vuurwapens in na aanslagen

In Nieuw-Zeeland komt na vrijdag een einde aan een terugkoopregeling voor verboden vuurwapens. De regering had de wapenwetgeving aangescherpt na de bloedige aanslagen op moskeeën in Christchurch, waar in maart 51 doden vielen.

Extreem-rechts richtte zich ooit op de eigen natie. Nu op de verdediging van de blanke beschaving. Wereldwijd.

Westerse veiligheidsdiensten zien extreem-rechts van oudsher vooral als een binnenlands probleem. Maar de activisten worden steeds internationaler. ‘We leven in koortsige en gevaarlijke tijden.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden