Botsing

Chinese president Xi berispt Canadese Trudeau op G20: ‘Zo hebben we dit gesprek niet gevoerd’

Canada's premier Justin Trudeau spreekt met de Chinese president Xi Jinping op de G20-top op Bali, Indonesië. Beeld via REUTERS
Canada's premier Justin Trudeau spreekt met de Chinese president Xi Jinping op de G20-top op Bali, Indonesië.Beeld via REUTERS

Voor het oog van de camera berispte de Chinese president Xi de Canadese premier Trudeau vanwege het lekken van informatie.

Anne ter Rele

Het is een van de weinige niet-gescripte, publiekelijke interacties van de Chinese president Xi Jinping. En dat maakt de botsing tussen Xi en de Canadese premier Justin Trudeau zo opmerkelijk.

Op de laatste dag van de G20-top, een belangrijke bijeenkomst van 19 landen en de EU, botsen Xi en Trudeau voor het oog van de camera. Het onderwerp van die confrontatie: een besloten, tien minuten durende bijeenkomst tussen de twee wereldleiders, die Trudeau na afloop samenvat voor de Canadese pers.

Tijdens hun ontmoeting, dinsdag, spraken de twee wereldleiders over de Russische invasie in Oekraïne, Noord-Korea en klimaatverandering, aldus persbureau AP. Ook zou Trudeau ‘serieuze zorgen’ hebben geuit over spionage en Chinese inmenging in de Canadese verkiezingen.

‘Alles is gelekt’

Dat de Canadese media de inhoud van de bijeenkomst vervolgens konden publiceren, is Xi een doorn in het oog. “Alles wat we bespraken, is gelekt naar de media. Zo wil ik niet werken”, zegt hij via een tolk, in een congreszaal vol met vlaggen. “Dit is niet de manier waarop we dit gesprek hebben gevoerd.”

Trudeau reageert meteen, nog voordat Xi’s tolk de berisping kan vertalen. “In Canada geloven we in een vrije, open dialoog. En dat is wat we zullen voorzetten”, zegt de Canadese leider. “We willen constructief blijven samenwerken, maar er zullen zaken zijn waarover we het oneens zijn.” “Laten we eerst aan die omstandigheden bouwen” zegt Xi, terwijl hij zich al bijna omdraait.

De twee schudden handen, maar de kwestie lijkt allesbehalve opgelost. Als Xi wegloopt van het gesprek, mompelt hij ‘hen tian zhen’, wat zoveel betekent als ‘heel naïef’.

Gespannen verhoudingen

De interactie volgt op een week vol moeizame incidenten tussen Canada en China. Vorige week noemde de Canadese buitenlandminister Mélanie Joly China een ‘wereldmacht die steeds ontwrichtender wordt’. Ze riep Canadese bedrijven op de banden met China niet te versterken, omdat daaraan ‘geopolitieke risico’s zouden kleven. Maandag klaagde de Canadese politie een werknemer van het bedrijf Hydro-Québec aan voor het doorsturen van handelsgeheimen naar China.

De verhoudingen tussen de twee landen zijn extra gespannen sinds 2018, toen de Canadese autoriteiten Meng Wanzhou arresteerden, de financiële topvrouw van het Chinese techbedrijf Huawei. Zij was in de Verenigde Staten aangeklaagd voor fraude. Kort daarop zette China twee Canadezen in de cel, die vrijkwamen op dezelfde dag dat Meng naar China terugkeerde door een deal met de VS.

‘Heel normaal’ gesprek

Is het toeval is dat Xi's berisping op camera werd vastgelegd? Volgens Guy Saint-Jacques, een voormalige Canadese ambassadeur in China, wilde Xi mogelijk ‘een duidelijk signaal’ geven aan de premier en andere westerse leiders: “Xi ziet Canada duidelijk als een klein, onbelangrijk land”, zei Saint-Jacques tegen de Canadese nieuwssite CTV News. “Hij heeft geen tijd voor, of interesse in Trudeau. Dat maakt het verbeteren van de relaties nog behoorlijk lastig.”

In een latere persconferentie bleef Trudeau bij zijn standpunt. “Niet elk gesprek gaat makkelijk zijn, maar we moeten vasthouden aan de prioriteiten van Canadezen.”

Volgens China is er overigens weinig aan de hand. Donderdag noemde het Chinese ministerie van buitenlandse zaken de ontmoeting ‘heel normaal’. “Ik denk niet dat we dit moeten interpreteren als Xi die iemand bekritiseert”, zei een woordvoerder over de berisping.

Lees ook:

Rusland verdeelt de wereldleiders op ‘moeilijkste G20-top ooit’

Op de volgens Indonesië ‘moeilijkste G20-top ooit’ zoekt het gastland naar verzoening tussen het Westen en Rusland. De kans van slagen is bijzonder klein.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden