Huawei

China zet proces door tegen Canadese ‘spionnen’

Demonstranten roepen China op tot vrijlating van de twee Canadezen Michael Kovrig en Michael Spavor, bij de rechtbank in Vancouver waar Huawei-topvrouw Meng Wanzhou wordt gehoord.  Beeld Reuters
Demonstranten roepen China op tot vrijlating van de twee Canadezen Michael Kovrig en Michael Spavor, bij de rechtbank in Vancouver waar Huawei-topvrouw Meng Wanzhou wordt gehoord.Beeld Reuters

Twee Canadezen die in China gevangen zitten, komen voor de rechter. Dat verhoogt de druk op het topoverleg tussen China en Washington.

Na meer dan twee jaar in een Chinese gevangenis komen twee Canadese mannen voor de rechter. Michael Spavor moet vrijdag verschijnen in de rechtbank in Dandong, bij de grens met Noord-Korea. De zaak tegen Michael Kovrig komt maandag voor in Peking, zo maakte de Canadese minister van buitenlandse zaken Marc Garneau donderdag bekend. Beide mannen worden door China beschuldigd van spionage.

De twee Michaels, zoals ze bekendstaan, werden in december 2018 in China gearresteerd. Dat gebeurde kort na de aanhouding in Canada van Meng Wanzhou, de financiële topvrouw van telecombedrijf Huawei. China ontkent dat er een verband is tussen de arrestaties.

Meng werd opgepakt op verzoek van de Amerikaanse justitie, die haar en Huawei verdenkt van het ontduiken van sancties tegen Iran. Een Canadese rechter moet nog besluiten over haar uitlevering aan de Verenigde Staten. Meng, die de beschuldigingen ontkent, staat onder huisarrest in Vancouver.

Advocaten en diplomaten krijgen geen toegang

Michael Spavor was tot zijn aanhouding actief als zakenman en organisator van reizen naar Noord-Korea. Michael Kovrig werkte als China-expert voor de denktank International Crisis Group. Afgezien van de Chinese beschuldigingen is er niets bekend over spionage-activiteiten van de twee Canadezen. Relaties van de twee mannen zijn bezorgd over hun behandeling in de gevangenis en over een gebrek aan toegang voor advocaten en Canadese diplomaten.

Garneau noemt de aanhouding van de twee ‘willekeurig’ en zegt zich ernstige zorgen te maken over het ‘gebrek aan transparantie’ rond de procedures. In China wordt ruim 99 procent van de verdachten die voor de rechter komen ook veroordeeld. Juist bij zaken die de aandacht trekken is de toegang voor media en het publiek zeer beperkt.

Top in Alaska

Het nieuws over de rechtszaken tegen Spavor en Kovrig komt aan de vooravond van de eerste topontmoeting tussen China en de nieuwe Amerikaanse regering van president Joe Biden. Minister Antony Blinken van buitenlandse zaken en de nationale veiligheidsadviseur Jake Sullivan spreken donderdag in Alaska met de hoogste Chinese diplomaten, Wang Yi en Yang Jiechi.

Een woordvoerder van minister Wang verklaarde donderdag in Peking dat de agendering van de zaak tegen de twee Canadezen niets te maken heeft met de top in Alaska. Daar gaat het om een ‘strategische dialoog op hoog niveau’. Aan Amerikaanse kant worden de verwachtingen rond Alaska ondertussen getemperd, volgens Blinken is er zelfs ‘geen strategische dialoog’ en zijn er geen plannen voor verdere ontmoetingen.

Frans-Paul van der Putten, China-expert bij Clingendael, zei eerder deze week in Trouw dat zijn verwachtingen niet hooggespannen zijn. “Alaska wordt geen keerpunt”, aldus Van der Putten. Hij verwacht dat Blinken de harde lijn tegenover China, ingezet onder ex-president Trump, zal aanhouden.

De ontmoeting is volgens hem wel een gelegenheid voor beide landen om af te tasten wat wel of niet bespreekbaar is. Zo zal de handelsruzie tussen China en de VS aan bod komen, net als de spanningen in de Zuid-Chinese Zee en de situatie rond Taiwan.

Biden heeft een deal rond de twee Michaels, waarbij zij worden vrijgelaten in ruil voor Amerikaanse concessies aan China, bij voorbaat uitgesloten. “Mensen zijn geen ruilmiddelen”, zei de president vorige maand in een telefoongesprek met de Canadese premier Justin Trudeau.

Lees ook:

Zolang de topvrouw van Huawei vastzit in Vancouver, blijven twee Canadezen in een Chinese cel

Twee jaar in een cel in China, zonder juridisch bewijs. Dat is het lot van twee Canadese pionnen in een Chinees-Amerikaanse ruzie.

Hoe gaat Biden zakendoen met de Chinezen? ‘Wij laten ons niet intimideren, dat is de Chinese boodschap’

Topdiplomaten van de VS en China ontmoeten elkaar voor het eerst sinds het aantreden van de regering-Biden, in Alaska. Het is de vraag of de onderlinge spanningen daar worden bijgelegd, zegt China-expert Frans-Paul van der Putten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden