Nieuws Oeigoeren

China sluit Oeigoerse kinderen op in kostscholen, zonder dat hun ouders dit weten

Journalisten mogen niet in de buurt komen van de Kindness Kindergarten in de stad Hotan. Beeld AP

Oeigoerse kinderen worden in gesloten kostscholen omgevormd tot brave Chinezen. De Duitse onderzoeker Adrian Zenz heeft in samenwerking met de BBC achterhaald dat China ook jonge kinderen opsluit.

In het woongebied van de islamitische Oeigoeren vindt ‘culturele genocide’ plaats, zegt onafhankelijk onderzoeker Adrian Zenz. Sinds zijn promotie verdiept hij zich in wat er gebeurt in de provincie Xinjiang, in het westen van China. Daar wordt volgens hem een hele generatie afgesneden van haar culturele, taalkundige en religieuze wortels.

“Het doel van de autoriteiten is om hen te assimileren, te laten geloven dat ze Chinees zijn en niet islamitisch. Peking wil een nieuwe generatie kweken die de staat en de partij gehoorzaamt.” De Oeigoerse kinderen krijgen in de kostscholen punten voor goed gedrag en strafpunten voor onder meer het spreken van hun eigen taal. “Ze mogen alleen Chinees spreken en zich absoluut niet religieus uiten.”

Zenz schat dat ‘mogelijk honderdduizenden kinderen’, al vanaf twee jaar, nu verblijven in de Chinese kostscholen die ze niet kunnen verlaten. Hij baseert zich onder meer op overheidsbronnen, want China documenteert de campagne in Xinjiang grondig. De kinderen mogen geen contact opnemen met hun ouders, die vaak zelf in kampen zijn opgesloten. 

Kinderen vermist

Ook ouders in het buitenland weten niet waar hun kinderen zijn. Zo vertellen Oeigoeren in Turkije aan de Britse omroep BBC hartverscheurende verhalen over vermiste kinderen. De ouders kwamen als student of voor zaken naar Turkije, een land waarmee de inwoners van Xinjiang – of Oost-Turkistan zoals zij het noemen – zich verwant voelen. Omdat de onderdrukking de afgelopen jaren steeds groter wordt, durven zij niet meer terug.

Hun kinderen woonden bij familie, maar zijn daar inmiddels weggehaald. Ook die familieleden zijn vaak in kampen verdwenen. Sommige ouders in het buitenland hoorden dat hun zoon of dochter naar een weeshuis is overgebracht, anderen weten niets. Ook in Nederland wonende Oeigoeren kennen deze verhalen, maar zij willen daarover niet met vermelding van hun naam vertellen. Peking stelt publiciteit niet op prijs.

Ondanks alle schimmigheid is er wel degelijk informatie te vinden over wat er gebeurt in Xinjiang, met behulp van persoonlijke getuigenissen, satellietbeelden en overheidsdocumenten. Zo blijkt dat er de afgelopen jaren honderden grote kostscholen gebouwd zijn. Sinds 2016 is het aantal Oeigoerse kinderen in de kinderopvang en op kleuterscholen zeer sterk gegroeid, alleen al in 2017 met meer dan een half miljoen.

Prikkeldraad

In april vorig jaar werden in de regio Yecheng tweeduizend kinderen uit verschillende dorpen in een gigantische nieuwe school geplaatst, ontdekte onderzoeker Zenz. Bij die nieuwe scholen zijn bovendien op grote schaal slaapzalen aangelegd.

Volgens Peking zijn de scholen bedoeld voor het ‘bewaren van de sociale stabiliteit en vrede’. De kinderen leren er ‘betere gewoonten’, ook op het gebied van hygiëne. 

Maar de beelden, vanuit satellieten en op de grond, suggereren iets anders: bewakingscamera’s, rollen prikkeldraad en hekken met 10.000 volt spanning erop. Oeigoerse ouders spreken van concentratiekampen voor kinderen, maar Zenz heeft geen aanwijzingen dat er geweld wordt gebruikt. “De scholen krijgen instructies om goed op de kinderen te letten.”

In de kampen voor volwassenen, waar inmiddels naar schatting meer dan een miljoen mensen zitten, is geweld normaal. Omir Bekali, een vluchteling van Oeigoers-Kazachse afkomst, vertelde in maart van dit jaar in Trouw over marteling, ondervoeding en vernedering.

China noemt de kampen voor volwassenen ‘heropvoedingscentra’, waar de Oeigoeren vaardigheden voor de arbeidsmarkt leren. Dwang, als die al voorkomt, zou nodig zijn om terrorisme de kop in te drukken. De machthebbers in Peking vrezen radicalisering van de islamitische Oeigoeren. De Verenigde Naties hebben China opgeroepen de mensenrechten te respecteren.

Lees ook:
Omir Bekali zat in een strafkamp omdat hij Oeigoers is: ‘China wil ons vernietigen’
China schendt volgens de Verenigde Naties de mensenrechten op grote schaal in de westelijke provincie Xinjiang. Omir Bekali is een van de weinigen die lang in de beruchte kampen voor Oeigoeren heeft gezeten en het kan navertellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden