AnalyseSancties

China pareert VS-kritiek over Hongkong: Jullie hebben ook rellen

Het centrum van Hongkong.Beeld Getty Images

Hoe Trumps sancties tegen China er ook uit gaan zien, ze doen aan alle kanten pijn. Volgens Peking bewijzen de rellen in de Verenigde Staten intussen dat de ingreep in Hongkong terecht was.

De wet op de nationale veiligheid, die de centrale Chinese regering in Hongkong invoert, is een teken dat de stadstaat haar zelfstandigheid nog een stukje verder verliest. Reden voor de Amerikaanse president Donald Trump om vorige week sancties aan te kondigen. De details ervan moeten nog worden ingevuld.

De Chinese regering deed gisteren een eerste tegenzet. Ze gaf staats­bedrijven opdracht geen sojabonen meer te bestellen in de Verenigde Staten, zo berichtte persbureau Bloomberg op basis van anonieme bronnen. Door dalende consumptie in eigen land had China al moeite bestellingen te plaatsen, zoals afgesproken in het zwaarbevochten handelsakkoord met de VS. Een ban op Amerikaanse sojabonen zou het begin van het einde van het akkoord zijn, vrezen analisten. En juist die overeenkomst was in elk geval nog een symbolische basis voor de relatie tussen China en de VS.

Peking leek de afgelopen dagen de uitkomst af te wachten van de rellen die in de VS zijn ontstaan na de dood van een zwarte man door politie­geweld. Chinese media schromen niet een vergelijking te maken tussen het oproer in de Verenigde Staten en langdurige protesten in Hongkong. De Communistische Partij ziet haar ­gelijk bevestigd.

China kaatst terug: ‘I can’t breathe’

Als de Amerikaanse buitenlandwoordvoerder de Chinese Communistische Partij op Twitter de maat neemt over haar verbroken belofte aan Hongkong, reageert haar Chinese collega Hua Chunying dan ook met een simpel “I can’t breathe”, de uitspraak van het Amerikaanse slachtoffer dat bezweek als gevolg van langdurig klemzitten onder de knie van een agent.

Hu Xijin, hoofdredacteur van staatskrant Global Times, vraagt zich af of de Chinese regering een steunverklaring moet afgeven voor de Amerikaanse demonstranten. “Dat zou ­Peking moeten doen volgens de logica van Washington, waar men juicht voor de relschoppers in Hongkong.” Wat betreft nieuwe sancties is ­China voorbereid, schrijft Global Times. Volgens de staatskrant kan Washington – als het de sancties waarmaakt – weinig meer doen dan heffingen invoeren op verkeer tussen Hongkong en de VS en het hinderen van Hongkongers bij het verkrijgen van Amerikaanse visa.

Inderdaad wil Trump studievisa ­intrekken voor Chinese studenten die banden hebben met Chinese militaire instellingen. Daar hebben de Amerikanen vooral zichzelf mee, redeneert Global Times. Het imago van het Amerikaanse onderwijs in China gaat erop achteruit en miljoenen dollars aan collegegeld gaan aan de Amerikaanse neus voorbij.

VS-belangen in Hongkong

Belangrijker is Trumps zet om de voordelen in te trekken die van Hongkong zo’n speciale economische en f­inanciële hub maken. Veel meer dan een dreigement is dat tot nu toe nog niet. Als hij zover zou gaan, is er niemand die daarbij wint. De Verenigde Staten hebben zelf grote belangen in Hongkong: er zijn 1200 Amerikaanse bedrijven gevestigd. Veel financiële instellingen verliezen dan hun brugfunctie tussen de Chinese, staats­geleide economie en de rest van de wereld. Als dat niet is omdat Peking haar stempel op de stad drukt, dan is het wel omdat Washington aan Hongkong dezelfde export­tarieven gaat ­opleggen als aan de rest van China.

Dat kan grote gevolgen hebben voor de geldstromen die via Hongkong het vasteland van China in- en uitgaan. Zo’n 60 procent van alle ­investeringen in China wordt via ­banken in Hongkong naar het vasteland geleid. Rijke Chinezen sluizen een onbekend bedrag in yuan weg via de stadstaat. Zij zijn nu naarstig op zoek naar andere plekken waar ze hun kapitaal veilig kunnen weg­zetten.

Herdenking demonstratie 1989 geschrapt

De jaarlijkse herdenking van het drama op 4 juni 1989, toen een opstand op het Plein van de Hemelse Vrede in Peking werd neergeslagen, mag dit jaar niet doorgaan. De bijeenkomst in het Victoria Park in Hongkong is de enige herdenking op Chinees grondgebied. Officieel geeft de politie geen toestemming voor de bijeenkomst om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Mensen zeggen nu hun kaarsjes op andere plekken te zullen branden, zoals voor de deur van Chinese overheidsinstellingen.

Lees ook:
Trump zoekt confrontatie met China over WHO en Hongkong

De VS zullen Hongkong voortaan niet meer anders behandelen dan China. En omdat ze de Wereldgezondheidsorganisatie een speelbal van dat land vinden, verbreken ze er alle banden mee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden