Verenigde Naties

China en Rusland verkozen in de VN-Mensenrechtenraad. ‘Alsof je brandstichters tot brandweer maakt’

Een vergadering van de VN-Mensenrechtenraad in Genève. Beeld Reuters

De verkiezing van leden voor de VN-Mensenrechtenraad leidt tot kritiek. Sommige nieuwe leden geven zelf bepaald niet het goede voorbeeld.

China, Rusland en Cuba zijn de komende drie jaar lid van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties. De Algemene Vergadering van de VN stemde dinsdag in New York in met hun kandidatuur. Saudi-Arabië, dat ook kandidaat was, haalde het niet.

Mensenrechtenorganisaties en dissidenten uit de betrokken landen hekelen hun lidmaatschap van een orgaan dat de vrijheid, democratie en individuele rechten wereldwijd moet beschermen. Zij vrezen dat de bescherming van mensenrechten door de VN zo minder goed verzekerd is.

“Het kiezen van deze dictaturen als VN-rechters over mensenrechten is net als een groep brandstichters tot brandweer maken”, zei Hillel Neuer, chef van de organisatie UN Watch in Genève, in een commentaar op de verkiezing. “Rusland vermoordt journalisten en vergiftigt dissidenten, Cuba is een politiestaat.” De kritiek op China richt zich onder meer op de onderdrukking van de Oeigoeren in Xinjiang.

Schijnvertoning

Dissidenten uit de landen die nu in de raad zijn gekozen, klagen de mensenrechtenschendingen daar aan. Vladimir Kara-Murza, een Russische dissident die zelf tweemaal is vergiftigd, wijst op de vergiftiging met novitsjok van de oppositieleider Aleksej Navalny. Hij beklemtoont dat de leden van de raad zich moeten houden aan ‘de hoogste standaard in het bevorderen en beschermen van de mensenrechten’.

De leden van de raad houden elkaar de hand boven het hoofd, aldus critici. “De Cubanen gebruiken de zetel om hun straffeloosheid te beschermen en te verzekeren dat de vele beschuldigingen tegen hen en hun misdadige vrienden in Venezuela, China, Rusland en Wit-Rusland geen succes hebben”, zegt de Cubaanse mensenrechtenactivist Rosa María Payá.

De leden van de raad worden verkozen binnen vijf regionale groepen. In veel groepen worden vooraf afspraken gemaakt, zodat VN-lidstaten die voldoende steun weten te verzamelen vrijwel zeker zijn van hun verkiezing. Dat geeft landen die de mensenrechten schenden kansen om samen te werken, meent Payá. “Deze groepen opereren in bendes die samenzweren om de feiten toe te dekken en de mensenrechtenraad te ontdoen van inhoud en effectiviteit.”

Nepverkiezing

“Als landen geen keuze hebben, komen de slechtste kandidaten gemakkelijk in de raad”, zei Louis Charbonneau, directeur VN-zaken van Human Rights Watch, vorige week. “Er is concurrentie nodig voor een echte verkiezing, geen nepverkiezing.”

Vooraf werd zelfs rekening gehouden met de verkiezing van Saudi-Arabië. Dat land krijgt onder meer kritiek vanwege de gebrekkige vrouwenrechten, het grote aantal executies en de moord op de onafhankelijke journalist Jamal Kashoggi in 2018. Maar Saudi-Arabië haalde het niet; het behaalde de minste stemmen in de Aziatische groep. Voor West-Europa zitten Frankrijk en Groot-Brittannië de komende drie jaar in de raad.

De Mensenrechtenraad kreeg al vaak kritiek vanwege de samenstelling, onder meer toen Saudi-Arabië en Libië eerder lid waren. De Verenigde Staten stapten twee jaar geleden uit de mensenrechtenraad, een ‘hypocriete’ organisatie, volgens toenmalig VN-ambassadeur Nikki Haley.

Lees ook:
Van een wereldregering in spe naar baasje spelen in een vergadercircuit: dit is 75 jaar VN

Bij het 75-jarig bestaan van de Verenigde Naties staat de internationale samenwerking onder grote druk. Machtige autocraten gaan hun eigen gang, al zijn er ook kleine successen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden