Kindje op bestelling

Chili wil recht voor de ruim 20.000 gestolen baby’s. Ze kwamen onder meer in Nederland terecht

Foto’s van mensen die vermist zijn geraakt tijdens het bewind van president Pinochet hangen in de straten van Valparaiso.Beeld Reuters

Naar schatting zijn meer dan 20.000 Chileense baby’s gestolen en illegaal geadopteerd in Europa, ook in Nederland. Die eisen nu rechtvaardigheid.

Druk bellend en gebarend zit Constanza del Río in een geïmproviseerd en heet kantoor in de Chileense hoofdstad Santiago. Haar organisatie Nos Buscamos probeert gestolen baby’s met hun biologische ouders te herenigen. Op tafel liggen foto’s van kinderen voor wie dat gelukt is. Del Río – zelf ook illegaal geadopteerd – laat een foto van haar biologische vader zien. Met hem heeft ze sinds drie jaar dagelijks contact. Hij is de eerste die haar goedemorgen wenst, en de laatste die haar goedenacht wenst. Ze kan haar geluk niet op.

Haar eigen hereniging was voor haar de aanleiding om Nos Buscamos op te richten, want er zijn veel Chilenen die in dezelfde situatie zitten. In de periode van 1960 tot 2004 zijn, volgens schattingen van de Chileense recherche, meer dan 20.000 baby’s gestolen in Chili. Ze werden illegaal geadopteerd en kwamen voornamelijk in West-Europa terecht. De diefstal gebeurde vooral in ziekenhuizen. Aan de moeders werd verteld dat hun kind overleden was, maar een overlijdensakte kregen ze nooit te zien. “De slachtoffers waren vaak alleenstaande moeders of jonge moeders. Die waren een makkelijke prooi”, vertelt Del Río.

Systematische kinderhandel

Al jarenlang eisen de hijos y madres del silencio – de ‘kinderen en moeders van de stilte’ – rechtvaardigheid. De afgelopen jaren kwamen politiek en justitie eindelijk in actie. Een parlementaire onderzoekscommissie concludeerde vorig jaar dat er inderdaad op systematische schaal sprake is geweest van kinderhandel, en pleitte voor de oprichting van een dna-databank om ouders en kinderen te herenigen.  

Sinds 2014 loopt er een strafrechtelijk onderzoek naar de babyroof en babyhandel, onder leiding van onderzoeksrechter Mario Carroza, die er onlangs extra medewerkers bij kreeg. Het lijkt alsof er zeer veel personen bij deze illegale kinderhandel betrokken zijn, zo verklaart Carroza. Er bestond een netwerk van mensen die in de gezondheidszorg werkten, adoptie-bureau’s en zelfs overheidsfunctionarissen, die meewerkten aan de illegale adopties naar het buitenland. “Men moet hierbij denken aan drie elementen: mensen die de kinderen stalen, het juridische systeem dat de illegale adopties mogelijk maakte en het vervoer van de baby’s uit Chili naar andere landen.” 

Carroza heeft meer dan vijfduizend aangiftes verzameld van ouders en kinderen. Concrete veroordelingen heeft het strafrechtelijke onderzoek tot nu toe niet opgeleverd. 

‘Rechters, notarissen, nonnen, verloskundigen: allemaal werkten ze mee aan de diefstal’

“Het is gewoon pure maffia”, vertelt Del Río. “Er is een groot crimineel netwerk dat zich hiermee bezighield en misschien nog steeds wel bezighoudt.” Sociaal werkers, rechters, notarissen, nonnen, verloskundigen en ziekenhuisdirecteuren: allemaal werkten ze mee aan het stelen van baby’s om deze vervolgens illegaal te laten adopteren. “We schatten dat er per kind tussen 7000 en 15.000 dollar verdiend is”, vertelt Del Río.

Inmiddels zijn er in Nederland al illegaal geadopteerde kinderen herenigd met hun biologische ouders. Adoptiegezinnen worden vaak verrast door de wetenschap dat het om een illegale adoptie ging. Del Río: “Als deze gezinnen hadden geweten dat het om babyroof ging, dan hadden ze de adoptie niet door laten gaan.”

Alejando Quezada (40) is één van de illegaal geadopteerde baby’s in Nederland. Zijn adoptie is mogelijk gemaakt door een Nederlandse non, die in Chili onder verdenking staat van betrokkenheid bij de babyhandel. Op de documenten die zijn adoptie-ouders ontvingen, zag alles er keurig uit. Inclusief een handtekening van een rechter en notaris. “In mijn adoptiedocumenten stond mijn Chileense naam, de naam van mijn ouders en mijn Chileense BSN-nummer vermeld. Toen ik besloot op zoek te gaan naar mijn biologische moeder, kwam ik tot de ontdekking dat ik gewoon nog steeds Chileens staatsburger ben. Ik heb twee identiteiten.”

‘Het was een mokerslag’

Hij gebruikt inmiddels alleen nog zijn Chileense naam. Op het moment dat hij van zijn Chileense moeder te horen kreeg dat hij gestolen was, viel zijn wereld in duigen. “Ik dacht dat ik een hele vent was, maar niets was minder waar. Het was een mokerslag. Ik ben verkocht voor een zak geld, en mijn moeder dacht dat ik dood was.”

Quezada heeft in Nederland en Europa de stichting Chilean Adoptees Worldwide (CAW) opgericht, om adoptiekinderen te helpen in hun zoektocht naar hun biologische ouders. “We horen verhalen van moeders die zeggen dat ze een lijkje te zien kregen, zodat ze geloofden dat hun kind gestorven was. In sommige gevallen wezen sociaal werkers, ziekenhuispersoneel en nonnen al vóór de geboorte van het kind de moeders aan, van wie ze een kind wilden stelen. Het kind werd meteen geregistreerd op de naam van de adoptieouders. Kindje op bestelling, zeg maar.”

Lees ook:

Adoptiekinderen uit Bangladesh gaan op zoek naar hun ouders

Tientallen kinderen uit Bangladesh lijken onder valse voorwendselen bij hun ouders te zijn weggehaald en ter adoptie aangeboden aan wensouders. Nu zijn ze op zoek naar de waarheid achter hun afkomst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden