Migranten in kamp Moria na de brand.

Branden

Chaos op Lesbos na afbranden kamp Moria. ‘Situatie als deze was bijna onvermijdelijk’

Migranten in kamp Moria na de brand.Beeld AFP

Vluchtelingenkamp Moria op het Griekse eiland Lesbos is in vlammen opgegaan. Er zijn voor zover bekend geen gewonden maar de bewoners zijn ‘bang, in shock en weten niet wat er gaat gebeuren’.

Duizenden mensen hebben vannacht in paniek het brandende kamp Moria verlaten. Iedereen zou inmiddels zijn geëvacueerd. “Veel mensen staan nu op de weg tussen kamp Moria en de stad Mytilene”, vertelt Faris al-Jawad van Artsen zonder Grenzen telefonisch vanaf het Griekse eiland Lesbos. “Mensen zijn bang, in shock en weten niet wat er gaat gebeuren. Het is nog totaal onduidelijk waar deze mensen naartoe kunnen. In de komende uren moeten we gaan bekijken hoe we de acute steun voor deze mensen op kunnen zetten.”

De brand brak iets na middernacht uit; het vuur verspreidde zich razendsnel door het hele kamp. Woensdagochtend werd duidelijk dat het kamp totaal is verwoest en er niet veel meer over is dan wat gesmolten tenten en containers, waartussen hier en daar mensen op zoek zijn naar hun bezittingen. Voor zover bekend vielen er geen gewonden. “Een situatie als deze was bijna onvermijdelijk”, zegt Al-Jawad. “Het kamp stond vol extreem brandbaar materiaal: tenten, plastic zeiltjes, noem maar op. Daarbij zitten zo’n 12.000 mensen opgepropt in een ruimte die eigenlijk bedoeld is voor 3000 mensen. Het is een afschuwelijke plek. Mensen hebben letterlijk een brandende hel verlaten.”

Beeld ANP Graphics

De Griekse autoriteiten onderzoeken of er opzet in het spel is

De oorzaak van de brand is nog onbekend. Maar er wordt wel al volop gespeculeerd; volgens sommigen zouden de bewoners van Moria zelf de brand hebben aangestoken, volgens anderen zouden juist Griekse bewoners van het eiland de brand hebben veroorzaakt. De Griekse autoriteiten onderzoeken of er opzet in het spel is. Volgens de brandweerchef voor de Noord-Egeïsche regio Konstantinos Theofilopoulos was er in elk geval niet sprake van één brand, maar van verschillende tegelijk. Migranten hinderden het werk van de brandweerlieden die probeerden te blussen, zei hij tegen een Griekse televisiezender ERT.

Lees ook:

Hoe Moria een mensonwaardige en uitzichtloze hel werd

Liever de gevangenis dan de hel van kamp Moria. Het vluchtelingenkamp op het Griekse eiland Lesbos was al nooit een fijne plek maar veranderde de afgelopen jaren in een mensonwaardige en uitzichtloze hel. Correspondent Thijs Kettenis, die het kamp meermaals bezocht, legt uit hoe het zo ver kwam.

Athene heeft de noodtoestand op Lesbos uitgeroepen en heeft extra politie naar het eiland gestuurd om te helpen bij het bewaren van de orde.  De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR heeft de kampbewoners opgeroepen om in de buurt van het kamp te blijven tot een oplossing voor hun onderdak is gevonden. De politie houdt mensen tegen die  hun toevlucht elders op het eiland zoeken. 

De laatste dagen was de situatie rond en in het kamp nog meer gespannen dan gewoonlijk door een uitbraak van het coronavirus. Er werd quarantaine opgelegd en de 35 migranten die positief waren getest, werden in een apart hoekje van het kamp opgevangen. Het is nog onduidelijk waar zij zich nu bevinden. “De quarantaine kwam boven op de erbarmelijke omstandigheden waarin de mensen in Moria al jaren worden vastgehouden”, zegt Al-Jawad. “Ons medische team heeft de geestelijke gezondheid van de bewoners van het kamp steeds verder achteruit zien gaan. De mensen zijn hier absoluut tot de uiterste grenzen van menselijkheid geduwd.”

Beeld Reuters

Hulp uit Brussel

De Europese Commissie stuurt geld naar Griekenland voor de directe verplaatsing naar het vasteland van vierhonderd kinderen en tieners zonder familie uit het vluchtelingenkamp Moria. Volgens EU-commissaris Ylva Johansson (Binnenlandse Zaken) is ‘veiligheid en onderdak prioriteit’, twitterde de Zweedse na overleg met de Griekse autoriteiten. Migratiecommissaris Margaritis Schinas heeft woensdagmorgen telefonisch gesproken met de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis en hem “verzekerd dat de Europese Commissie bereid is Griekenland in deze moeilijke tijden op alle niveaus rechtstreeks bij te staan”. Ook EU-president Charles Michel is in contact met de Grieken en ‘klaar om steun te mobiliseren’, tweet hij. Namens de EU-landen betuigt hij ‘volledige solidariteit met de inwoners van Lesbos’. De Duitse minister van buitenlandse zaken Heiko Maas vindt dat de migranten uit het deels verwoeste vluchtelingenkamp Moria op Lesbos moeten worden verdeeld over de EU-landen. Hij eist snelle hulp voor Griekenland, schreef hij woensdag op Twitter. Maas noemde de brand ‘een humanitaire catastrofe’. Samen met de Europese Commissie en andere EU-landen wil hij zo snel mogelijk duidelijk krijgen hoe Athene het best kan worden geholpen.

De ongeveer 13.000 migranten van het vluchtelingenkamp Moira op het Griekse eiland Lesbos zijn geëvacueerd.Beeld AP
Beeld REUTERS

Lees ook:

Van ellende in kamp Moria naar ellende op een plein in Athene. ‘Had ik dat asiel maar nooit gekregen’

Vluchtelingen die in Griekenland asiel krijgen, moeten de kampen op de eilanden verlaten. Maar op het vasteland worden zij nauwelijks opgevangen

Het was al ellende op Lesbos, maar nu gaat het echt niet meer

Fotograaf Joris van Gennip was op Lesbos, niet voor de eerste keer. De sfeer is er nu anders dan voorheen, stelt hij vast, grimmig en gespannen. Wat hij aantrof in en om vluchtelingenkamp Moria, legde hij met zijn camera vast

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden