Separatistenleiders

Catalanen verliezen onschendbaarheid als Europarlementariër

Carles Puigdemont, oud-regiopresident van Catalonië, inmiddels Europarlementariër.  Beeld EPA
Carles Puigdemont, oud-regiopresident van Catalonië, inmiddels Europarlementariër.Beeld EPA

Drie Catalaanse separatistenleiders zijn hun onschendbaarheid als Europarlementariërs kwijt. Die beslissing betekent echter niet dat ze snel aan Spanje worden uitgeleverd.

Drie uit Spanje gevluchte Catalaanse separatistenleiders, onder wie de vroegere regiopresident Carles Puigdemont, zijn hun onschendbaarheid als Europarlementariër kwijt. Het parlement stemde maandag met een ruime meerderheid voor het opheffen daarvan. De uitslag werd dinsdagmorgen bekend.

Naast Puigdemont gaat het om zijn vroegere ministers Antoní Comin en Clara Ponsatí. De beslissing van het Europees Parlement betekent dat de Belgische justitie opnieuw gaat kijken naar het Spaanse uitleveringsverzoek voor Puigdemont en Comin. Ponsatí leeft in ballingschap in Schotland.

De Catalaanse politici hebben zich volgens de Spaanse autoriteiten schuldig gemaakt aan onder meer opruiing en misbruik van overheidsgeld rond het illegale Catalaanse onafhankelijkheidsreferendum van 1 oktober 2017. Om aan vervolging te ontkomen, vluchtten ze dat najaar uit Spanje. Collega’s die achterbleven, onder wie Oriol Junqueras, werden daar veroordeeld tot jarenlange gevangenisstraffen.

Vervolgstappen

Het is echter allerminst zeker dat de drie Europarlementariërs nu snel worden uitgeleverd. Puigdemont heeft al aangekondigd naar het Europees Hof van Justitie te stappen om de beslissing van het parlement aan te vechten. Bovendien kan de Belgische justitie het uitleveringsverzoek opnieuw naast zich neerleggen. Dat deed het in januari nog bij Lluís Puig, een ander voormalig lid van de Catalaanse regering die eveneens naar België was uitgeweken. Die genoot geen parlementaire onschendbaarheid.

Het formele argument van het Europees Parlement om de drie Catalanen hun onschendbaarheid te ontnemen, is dat de gepleegde daden (rond het referendum) plaatsvonden vóór ze Europarlementariërs werden. Ze werden verkozen in mei 2019, al konden ze pas ruim een halfjaar later, na een uitspraak van het EU-hof, daadwerkelijk hun zetels in Straatsburg innemen. De onschendbaarheid van Europarlementariërs is nauw verbonden met acties die ze als volksvertegenwoordigers ondernemen.

Zo’n procedure tot opheffing van de onschendbaarheid is overigens vrij gebruikelijk bij een verzoek van justitie-autoriteiten in een EU-land. In de vorige legislatuur van het parlement (2014-2019) waren er 60 verzoeken, waarvan er 55 werden gehonoreerd. Het ging daarbij onder meer om de extreemrechtse Franse politicus Jean-Marie Le Pen en zijn dochter Marine.

Verdeeldheid

Veel politieke groeperingen waren dit keer verdeeld over de kwestie. De stemvoorkeuren liepen vooral langs nationale lijnen. Zo was er geen enkele Vlaamse Europarlementariër die vóór opheffing stemde. Vlaamse nationalisten zien de Catalaanse onafhankelijkheidsstrijd als voorbeeld voor die van henzelf. Andere, meer gematigde Vlaamse politici, houden zich afzijdig vanwege de betrokkenheid van de Belgische justitie.

De drie GroenLinks-parlementariërs stemden tegen. De partij ‘heeft onvoldoende vertrouwen dat de drie Europarlementariërs in hun eigen land kunnen rekenen op een eerlijk proces’, aldus een persverklaring. “Een hof in België oordeelde onlangs dat in deze kwestie in Spanje het ‘recht op een oordeel van een onafhankelijke rechter’ in de bevoegde rechtbank niet gegarandeerd is.”

Lees ook:
Komt dat zien: Circus Puigdemont in Brussel

Hectische taferelen in oktober 2017, bij het eerste publieke optreden van de afgezette regiopresident in België. Hij ontkent daar asiel te willen aanvragen.

Puigdemont en Comín zijn plotseling Europarlementariërs

Catalaanse separatistenleiders hebben hun pasjes voor het Europees Parlement opgehaald, na een voor hen gunstige uitspraak van het EU-Hof.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden