ReportageVirusuitbraak

Cambodja alsnog getroffen door uitbraak coronavirus: ‘We staan op het randje van de dood’

De markt in Phnom Penh is verlaten vanwege de lockdown die is ingesteld om de stijging in het aantal coronabesmettingen tegen te gaan. Beeld AFP
De markt in Phnom Penh is verlaten vanwege de lockdown die is ingesteld om de stijging in het aantal coronabesmettingen tegen te gaan.Beeld AFP

Cambodja leek lang gevrijwaard te blijven van corona, maar kampt nu toch voor het eerst sinds het begin van de epidemie met een uitbraak. De overheid reageert met harde maatregelen.

“Ga naar binnen! Ga terug naar huis!” De oproep van de politie schalt door de straten. Zeker vijftien motoren en twee politiewagens rijden stapvoets door een buitenwijk van de Cambodjaanse hoofdstad Phnom Penh. De politiemannen kijken streng om zich heen. Mensen vluchten hun huis in. Een buurtwinkeltje sluit snel zijn deuren.

Chea Dara ziet het met lede ogen aan. “Het is een zware worsteling voor mijn familie”, zegt de eigenaar van een klein restaurant. “80 procent van mijn bedrijf ligt al weken stil. Ik verkoop alleen nog maar drinken. Als dit te lang duurt, ben ik binnenkort door mijn spaargeld heen en raak ik mijn restaurant helemaal kwijt.”

Cambodja leek lange tijd gespaard te blijven van een zware uitbraak van het coronavirus. Het land begon 2021 zelfs zonder ook maar één coronadode. Maar in de afgelopen twee weken werden ruim 7400 besmettingen geregistreerd, meer dan de helft van alle besmettingen in Cambodja sinds het begin van de pandemie. Ook het dodental loopt op, met sinds begin maart zeker 92 overledenen. Buurlanden Thailand en Laos melden eveneens een recordaantal besmettingen.

Besmet, maar ontsnapt uit quarantaine

De besmettingsgolf leidt tot paniek bij de Cambodjaanse autoriteiten. Premier Hun Sen verklaarde onlangs dat het land op het ‘randje van de dood’ staat. In Phnom Penh, het epicentrum van de uitbraak, wordt van alles uit de kast gehaald om het virus te bedwingen. Zo zijn er een avondklok en een alcoholverbod. Markten, restaurants en niet-essentiële winkels zijn gesloten en in de zwaarst getroffen delen van de stad mogen mensen al ruim twee weken hun huis alleen nog uit als dat medisch noodzakelijk is.

“Wij bleven voor deze uitbraak al geregeld thuis”, vertelt Sun Piseth, de eigenaar van een winkel in een groot winkelcentrum. Ook hij mag officieel zijn huis niet verlaten. Maar in zijn buurt speelt een groep kinderen nog op straat en ontmoeten buren elkaar nog voor een praatje, zij het op gepaste afstand. Als politiemannen met wapenstokken de straat in rijden, schiet iedereen snel naar binnen.

Dat het nu alsnog misgaat met het coronavirus, is grotendeels te wijten aan het falen van de Cambodjaanse autoriteiten. De huidige uitbraak begon toen in februari vier mensen ‘ontsnapten’ uit door de overheid verplichte quarantaine. Volgens lokale media kochten ze bewakers om van het hotel waarin ze verbleven, terwijl zeker één van hen besmet was met een agressieve variant van het virus.

Tot die tijd had Cambodja de pandemie betrekkelijk eenvoudig buiten de deur weten te houden, met als belangrijkste maatregel veertien dagen verplichte quarantaine voor reizigers uit het buitenland. Daarnaast werd verspreiding onder meer voorkomen door bijvoorbeeld scholen en bioscopen dicht te houden en door het veelvuldig gebruik van mondkapjes.

Kritiek dat veel besmettingen ongezien bleven omdat Cambodja vorig jaar nauwelijks mensen testte op het virus, werd door de overheid steevast weggewuifd. De al 36 jaar regerende premier Hun Sen was zelfs zo trots dat hij een boek liet schrijven over zijn succesvolle strijd tegen Covid-19.

‘De bodem van de rijstpan komt in zicht’

Maar nu de situatie niet langer onder controle is en alsnog een strenge lockdown is ingevoerd, ontstaan grote problemen. Duizenden inwoners van Phnom Penh klagen dat ze nauwelijks nog te eten hebben en dat ze door hun geld heen zijn omdat ze niet meer naar hun werk kunnen.

“Ik heb nog maar een klein beetje eten over”, vertelt kleermaker Ean Sotheavy over de telefoon. De alleenstaande moeder van twee kinderen mag haar huis niet verlaten omdat veel van haar collega’s besmet zijn. Ze eet al dagen niets anders dan rijst met suiker. “De bodem van de rijstpan komt in zicht. Maar ik mag niet naar buiten om eten te kopen. Bovendien heb ik geen geld meer”, verzucht ze.

De overheid heeft Sotheavy en tienduizenden andere in hun huis opgesloten mensen beloofd dat ze te eten krijgen. Maar de voedseldistributie verloopt tot nu toe uiterst moeizaam, waardoor velen honger hebben en zijn aangewezen op hulporganisaties en particuliere initiatieven.

Lint om erf gespannen

In buitenwijk Tuol Pongro is het opmerkelijk stil op straat. Een kredietkantoor is al dagen gesloten, net als een rommelig restaurant waar mensen in beter tijden bij het vallen van de avond een biertje drinken en een bord rijst met rundvlees verorberen. Een paar deuren verderop is een erf afgesloten met een rood lint. Daar werd onlangs een coronabesmetting vastgesteld.

Loop 30 meter verder en er is nog een lint om een erf heen gespannen. Ook daar was onlangs een besmetting. “Er kwam een ambulance om mijn buurman op te halen”, vertelt buur Yi Yet. “Hij is inmiddels weer thuis, maar zit nog in isolatie. We houden nu allemaal afstand van zijn huis.”

Lees ook:

Corona-onderwijs in Cambodja: bij Sotheary (13) in de klas zijn dertig van de veertig kinderen afgehaakt

Om verspreiding van corona te voorkomen blijven in Cambodja de scholen nog dicht, al heeft het land het virus op papier al lang onder controle. Veel ouders kunnen of willen hun kinderen niet langer begeleiden, met alle gevolgen van dien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden