AchtergrondLibië

Burgeroorlog in Libië draait op buitenlandse wapensteun

Strijders van het regeringsleger met wapens die gemarkeerd zijn als afkomstig uit de Verenigde Arabische Emiraten.Beeld AFP

Terwijl de oorlog in Libië verder oplaait, schroeven Egypte en Turkije de militaire hulp aan strijdende partijen op.

Met het nieuwe offensief van ‘veldmaarschalk’ Haftar sluit Libië het jaar 2019 af met nog meer bloedvergieten. Haftar probeert met zijn Libische Nationale Leger (LNA) de internationaal erkende regering in Tripoli voor de tweede keer in een jaar omver te werpen, maar het ‘beslissende uur’ duurt in het beste geval nog maanden. De strijdende partijen verkeren nog altijd in een patstelling. Dit komt mede door de buitenlandse inmenging in het conflict. 

Zowel de regering in Tripoli als het LNA van Haftar wordt door buitenlandse mogendheden gesteund. In een zwaarlijvig rapport van de VN, dat vorige week werd gepubliceerd, worden meerdere landen bij naam genoemd. Zij handelen in strijd met het internationale embargo door wapens, munitie, militaire voertuigen en ander materieel aan de strijdende partijen te leveren, aldus de VN. Bijzonder notoir zijn Turkije, Jordanië en de Verenigde Arabische Emiraten. Deze landen leveren volgens het rapport op bijzonder ‘opzichtige’ wijze wapens aan de strijdende partijen en ‘doen nauwelijks moeite om de oorsprong (van het wapentuig, red.) te verbergen’.

Huurlegers

Andere landen dragen eveneens bij aan het conflict, zoals Italië, Frankrijk, Qatar en Rusland, maar zij gaan minder opzichtig te werk. Daarnaast leveren bedrijven uit verschillende landen militaire goederen aan de strijdende partijen, en zijn huurlingenlegers uit buurland Tsjaad en uit Soedan actief in Libië. Zo zouden volgens de VN vier van de vijf Soedanese huurlingenlegers strijden aan de zijde van Haftar. Twee van de vier Tsjadische huurlingenlegers steunen de regering in Tripoli, een ander Tsjadisch contingent steunt Haftar en weer een ander steunt zowel Haftar als de regering.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan schuift zijn steun aan de Libische regering niet onder stoelen of banken en zegt dat Turkije wapens zal blijven leveren. “We zijn bereid om welke hulp dan ook aan Libië te geven”, aldus Erdogan zondag. De controversiële wapendeal moet nog door het Turkse parlement goedgekeurd worden, maar dat is slechts een formaliteit. Naast Turkije steunen ook Italië en Qatar de regering in Tripoli.  

Egypte bemoeit zich even intensief met de strijd in Libië als Turkije, maar steunt Haftar. De Egyptische president Abdel Fatah al-Sisi beschouwt het conflict in Libië als een binnenlands probleem, omdat de instabiliteit in het buurland ook de stabiliteit van Egypte bedreigt. Zondag stelde Sisi dat hij de regering in Tripoli wil ‘bevrijden’ van ‘gewapende- en terreurbewegingen’. Hij zei dat Egypte de optie heeft direct in te grijpen in het buurland, maar dat hij daarvan geen gebruik wilde maken om ‘de relatie en broederschap met het Libische volk te behouden’. 

Strijders van Haftar.Beeld Hollandse Hoogte

Geavanceerd wapentuig

De buitenlandse mogendheden hebben één ding gemeen: ze doen er alles aan om te voorkomen dat hun Libische bondgenoot verliest, en houden daarmee de oorlog in stand. Het wapentuig waar de strijdende partijen over beschikken is geavanceerd. De LNA van Haftar bezit Russische straaljagers en krijgt daarnaast helikopters en drones van de Emiraten, Egypte en Saudi-Arabië. Haftar heeft zelfs een sterkere luchtmacht dan de regering. De straaljagers van de Tripoli-regering worden deels bemand door buitenlandse piloten. In april werd bijvoorbeeld een regeringsstraaljager neergehaald en de piloot gevangengenomen. Het zou gaan om een Portugees. 

De speciale VN-gezant voor Libië, Ghassan Salamé, vraagt niet alleen de buitenlandse mogendheden om hun inmenging te beëindigen, maar doet ook een beroep op de Libische ­partijen. “Er is geen militaire oplossing voor Libië. Dit is geen cliché, maar een feit”, zo waarschuwde hij al in mei.

De Libanese gezant, die in de jaren zeventig en tachtig hetzelfde zag gebeuren met zijn eigen land als nu met Libië, houdt hoop. “Het is hoog tijd voor diegenen die in de illusie geloven om hun ogen te openen en om zich aan te passen aan deze realiteit.”

Beeld Brechtje Rood

Lees ook:

Libië staat aan de rand van een burgeroorlog

In Libië dreigt een chaotische burgeroorlog. De strijders van milities die onder het commando staan van generaal Khalifa Haftar van het Libische Nationale Leger (LNA) rukken op naar de hoofdstad Tripoli.

Turkse president Erdogan tergt Grieken met gasexploratie en deal met Tripoli

Wankele Libische regering geeft Turken stukken zee in ruil voor wapens. Ankara wil er naar olie en gas gaan zoeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden