Verkiezingen

Bulgaren straffen de oude politiek keihard af en kiezen voor kakelverse anticorruptiepartij

Kiril Petkov, leider van de ‘We gaan door met de veranderingen’-beweging, is de grote winnaar van de Bulgaarse verkiezingen. Beeld REUTERS
Kiril Petkov, leider van de ‘We gaan door met de veranderingen’-beweging, is de grote winnaar van de Bulgaarse verkiezingen.Beeld REUTERS

Slechts weinig Bulgaren gingen zondag stemmen. De grote winnaar is een centristische partij die nog geen twee maanden geleden werd opgericht.

Thijs Kettenis

De Bulgaren hebben de politieke orde in hun land een ongenadig pak slaag gegeven. Bij de verkiezingen van zondag werd de beweging ‘We gaan door met de veranderingen’, die nog geen twee maanden bestaat, uit het niets de grootste van het land. Maar de echte winnaars zijn de thuisblijvers: meer dan zes op de tien Bulgaren stemden niet.

Volgens de voorlopige uitslag kreeg We gaan door met veranderingen bijna 26 procent van de stemmen. Peilingen hadden die plek voorzien voor de partij Gerb van oud-premier Bojko Borisov, premier van 2009 tot april dit jaar, maar die moet het doen met 23 procent. Verrassend derde werd de etnisch-Turkse Beweging voor Recht en Vrijheid met 13 procent. De socialisten werden teleurstellend vierde met 10 procent, onder meer doordat de relatief oude achterban vanwege angst voor het coronavirus en stemcomputers thuisbleef. Een nationalistische, op Rusland georiënteerde partij maakt met ruim 5 procent van de kiezers haar entree in het parlement. De leider ervan ontkent de ernst van het coronavirus.

Razendsnel populair dankzij hun anti-corruptieboodschap

“Nu is de tijd om te laten zien dat Bulgarije de weg van verandering is ingeslagen en dat er geen weg terug is”, zei een van de twee partijleiders, Kiril Petkov, nadat bekend werd dat We gaan door met de veranderingen de grootste was geworden. De minister van economische zaken in de huidige overgangsregering richtte de beweging in september op met Assen Vassilev, zijn collega op financiën. De twee veertigers, beiden afgestudeerd aan de prestigieuze Amerikaanse universiteit Harvard en tot voor kort succesvolle zakenmannen, werden met hun anti-corruptieboodschap razendsnel populair. De Bulgaarse afdeling van de Europese partij Volt valt onder de beweging.

Die zal nu van de president het mandaat krijgen om een regering te vormen. Dat zal nog niet meevallen: Petkov sluit de nummers twee en drie uit, waardoor een vierpartijencoalitie noodzakelijk wordt. Dat zou een unicum zijn voor Bulgarije. Gezien de grote onderlinge verschillen worden de onderhandelingen een zware dobber.

Meerderheid van de Bulgaren keerde de politiek de rug toe

Petkov zei met een constructieve houding de besprekingen in te willen gaan. Die zal hij nodig hebben: na verkiezingen in april en juli liep coalitievorming door onderlinge verschillen en blokkades op niets uit. Andere partijen moesten allemaal niets hebben van oud-premier Borisov, maar hun onderlinge verschillen bleken te groot om tot overeenstemming te komen.

Dankzij die voortdurende onenigheid en het onvermogen er samen uit te komen, keerde de meerderheid van de Bulgaren de politiek zondag de rug toe. De opkomst was met 39 procent historisch laag.

Vooraf was gerekend op meer interesse, vooral omdat de Bulgaren ook een nieuwe president mochten kiezen. De populaire zittende president Rumen Radev kreeg 49 procent van de stemmen, en neemt het in de tweede ronde op tegen Anastas Gerdzjikov, de kandidaat van Gerb. Die kreeg zondag 23 procent achter zich.

Lees ook:

Bulgaren hebben vandaag bij de verkiezingen de keus tussen een corrupte elite of rappende showfiguren

Het lukt partijen in Bulgarije maar niet een regering te vormen, en daarom gaan inwoners zondag voor de derde keer dit jaar naar de stembus. Alweer een nieuwe beweging wil de impasse doorbreken, en zet een rapper in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden