ProfielDmitro Koeleba

Buitenlandminister Dmitro Koeleba is het boegbeeld van de Oekraïense pr-machine geworden

Wopke Hoekstra, minister van buitenlandse zaken, en zijn Oekraïense collega Dmitro Koeleba (L) tijdens een persconferentie in het Haagse Johan de Witthuis. Beeld ANP
Wopke Hoekstra, minister van buitenlandse zaken, en zijn Oekraïense collega Dmitro Koeleba (L) tijdens een persconferentie in het Haagse Johan de Witthuis.Beeld ANP

Zijn ervaring als diplomaat en communicatie-expert betaalt zich uit. De Oekraïense minister van buitenlandse zaken Dmitro Koeleba voelt zich als een vis in het water in internationale kringen.

Christoph Schmidt

De hele wereld weet inmiddels wie Volodimir Zelenski is, de Oekraïense oorlogspresident in zijn legergroene T-shirt. De video-toespraken die de vroegere acteur verspreidt vanuit Kiev zijn een krachtig wapen in de informatiestrijd. Bijna net zo belangrijk in die campagne is zijn minister van buitenlandse zaken, Dmitro Koeleba. Tijdens zijn rondreis door Europa doet hij nu twee dagen Nederland aan.

Koeleba is oud-diplomaat en communicatie-expert en dat is te merken. Net als Zelenski weet hij zijn verhaal professioneel, helder en overtuigend over het voetlicht te brengen, in goed Engels. Maandag was hij in Brussel te gast bij de vergadering van EU-ministers van buitenlandse zaken. De 41-jarige Koeleba stond daar de pers te woord met een flair alsof hij al jarenlang meedoet met dat soort EU-bijeenkomsten.

Kiev doet het niet allemaal op eigen kracht

Dinsdag maakte hij een uitgebreid rondje door Den Haag. Op paleis Huis ten Bosch ontving koning Willem-Alexander de Oekraïense minister. Verder sprak Koeleba met premier Rutte en met de ministers Hoekstra (buitenlandse zaken), Kaag (financiën), Adriaansens (economische zaken) en Jetten (klimaat en energie). Woensdag is het de beurt aan Ollongren (defensie), misschien wel de belangrijkste gesprekspartner voor Kiev vanwege de niet-aflatende behoefte aan (zware) wapens. Ook spreekt Koeleba nog met Tweede Kamerleden.

Dinsdagavond heeft de Oekraïense ambassade een ‘werkdiner’ georganiseerd in een Haags hotel, waar Koeleba informeel spreekt met acht experts en journalisten, onder wie een redacteur van deze krant. Het is duidelijk dat de Oekraïense overheid alles uit de kast haalt om, in communicatief opzicht, een vlekkeloze en professionele machine te zijn, die geen seconde piept of kraakt onder de machtige Russische informatie-vijand.

Het moge ook duidelijk zijn dat Kiev dat niet allemaal op eigen kracht doet. Volgens het Britse vaktijdschrift voor public relations, PR Week, hebben sinds het begin van de oorlog meer dan 150 pr-bureaus over de hele wereld Oekraïne aangeboden om te helpen.

Strijd tegen desinformatie

Koeleba is minister in de regering-Zelenski sinds maart 2020. Hij had toen waarschijnlijk niet kunnen bevroeden hoezeer zijn communicatie-ervaring in de internationale schijnwerpers zou komen te staan, als gevolg van een oorlog in hartje Europa.

Een groot deel van zijn carrière, van 2003 tot 2013, was Koeleba diplomaat in dienst van het ministerie van buitenlandse zaken. Hij vertrok daar uit onvrede met het beleid van de toenmalige, pro-Russische president Viktor Janoekovitsj. Daarna was hij voorzitter van een stichting voor culturele diplomatie en nam hij deel aan de pro-EU-manifestaties op het Maidan-plein in Kiev. In 2019 verscheen zijn boek De oorlog om de waarheid, over moderne communicatie, de kwaliteit van de media en de strijd tegen desinformatie.

Als Oekraïens minister speelde hij zich de afgelopen week nadrukkelijk in de kijker. Zijn Twitter-account (met een kleine 900.000 volgers) is een aaneenschakeling van foto’s waarop hij poseert met westerse politici. Afgelopen weekeinde, tijdens een Navo-bijeenkomst in Berlijn, trof hij zijn Amerikaanse ambtgenoot Antony Blinken.

Nederland is het minst enthousiast

Net als Zelenski toont Koeleba zich vaak dankbaar voor alle ondersteuning uit het Westen, maar in verschillende gradaties van subtiliteit vraagt hij om meer: meer wapens, meer concrete integratie met de Europese Unie. De Oekraïense aanvraag voor het EU-lidmaatschap ligt inmiddels in Brussel, maar binnen de EU wordt verschillend gedacht over het tempo van dat proces. De eerste stap, het toekennen van de kandidaat-status, laat nog op zich wachten.

In zijn gesprekken met Rutte en de Nederlandse ministers zal dat ongetwijfeld een van de voornaamste thema’s zijn voor Koeleba, want Nederland behoort tot de groep landen die het minst enthousiast zijn over een versnelde procedure voor Oekraïne.

“Ik heb de EU-leiders laten weten dat we ons op een uniek politiek moment bevinden”, zei Koeleba maandag in Brussel na zijn overleg met de 27 EU-ministers van buitenlandse zaken. “Daarbij heeft de publieke opinie in zowel Oekraïne als in de EU-lidstaten een recordhoogte bereikt als het gaat om steun voor verdere Europese integratie in Oekraïne. We hebben het niet over onmiddellijk EU-lidmaatschap. Maar we denken dat er geen rationele argumenten zijn tegen het opnemen van Oekraïne in het Europese integratieproject, door het land de kandidaat-status te geven.”

Lees ook:
Jullie staan erbij en kijken ernaar: Zelenski weet elk land te ontroeren en te prikkelen

Aan de vooravond van Zelenski's toespraak tot de Tweede Kamer analyseerde Trouw diens eerdere videoboodschappen aan parlementen.

Kamerdebat over toespraak Zelenski legt trage aanpak sancties bloot

De Oekraïense president oogstte een staande ovatie in het parlement. Vervolgens ergerde diezelfde Kamer zich aan de magere antwoorden van minister Hoekstra over de sancties tegen Rusland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden