Europese Unie

Brussel neemt maatregelen tegen Loekasjenko's ‘mensenhandel’

Vluchtelingen in een auto bij de Pools-Wit-Russische grens.  Beeld Reuters
Vluchtelingen in een auto bij de Pools-Wit-Russische grens.Beeld Reuters

Volgens de Europese Commissie probeert de Wit-Russische president Loekasjenko ‘een migratiecrisis’ te ontketenen. Brussel neemt maatregelen om dat scenario te voorkomen.

Romana Abels

“We zullen straffen uitdelen”, beloofde Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie. Volgens de Commissie vliegen er inmiddels vliegtuigen uit zeker twaalf landen met door de Wit-Russische president Loekasjenko geronselde migranten naar Minsk. De mensen krijgen de belofte dat ze daarvandaan gemakkelijk naar de EU kunnen doorreizen.

‘Mensenhandel’, zegt de Europese Commissie, die tot nu toe weinig kon doen aan de migratieroutes die Wit-Rusland heeft opengesteld. Burgers uit onder meer Iran, Marokko, Pakistan, Syrië, Somalië en Jemen worden naar Minsk gelokt en ingezet als levende wapens tegen Europa. Tot Minsk krijgen ze een visum, een hotelovernachting, daarna een gratis reis naar de grens, waarna ze vast komen te zitten tussen Europa en Wit-Rusland.

“Loekasjenko probeert een migratiecrisis te veroorzaken”, is de analyse van de Commissie. Die wil alles op alles zetten om het niet zover te laten komen. Deze week nog zal vicevoorzitter Margaritis Schinas van de Europese Commissie in het vliegtuig stappen om de autoriteiten in de landen waar de mensen vandaan komen, persoonlijk te spreken.

Geen warm welkom, maar een stervenskoud niemandsland wacht hen in Europa

Schinas wil de landen vertellen hoe de werkelijkheid eruit ziet: dat hun burgers helemaal geen warm welkom wacht in Europa, maar een stervenskoud niemandsland.

“De autoriteiten in veel van deze landen weten vaak niet dat het verhaal dat Minsk vertelt niet waar is”, zei een woordvoerder van de Commissie dinsdag. Schinas hoopt dat zijn bezoeken ervoor kunnen zorgen dat de passagiers richting Minsk extra worden gecontroleerd en zo mogelijk voor vertrek worden tegengehouden. Hij zal ook praten met zeker twintig andere landen die soms worden gebruikt als doorvoerhaven.

Hebben de woorden van Schinas niet genoeg effect, dan zullen sancties volgen tegen vliegtuigmaatschappijen die migranten op deze routes vervoeren. Zij werken mee aan mensenhandel, stelt de Commissie.

Eerst Litouwen, toen Letland, en nu Polen

Verder werkt de Commissie aan manieren om de duizenden mensen die inmiddels zijn aangekomen weer te terug te sturen.

Minsk begon afgelopen voorjaar mensen naar de grens te sturen, vooral uit Irak. Eerst werd Litouwen door een groot aantal migranten overvallen, toen Letland. Nadat de EU er een dikke 100 grenswachters naartoe had gestuurd, verplaatste de groeiende groep zich naar de Poolse grens.

Intussen verhardt de situatie steeds verder. De 27 lidstaten werken nu aan een vijfde pakket sancties tegen Wit-Rusland. Dinsdag werd alvast één nieuwe maatregel tegen het land aangekondigd: ambtenaren uit het land kunnen vanaf woensdag niet meer eenvoudig naar Europa reizen, maar hebben dure visa nodig. Volgende week worden er knopen doorgehakt over meer maatregelen. Mogelijk wordt Wit-Rusland dan uitgesloten van het systeem voor internationaal betalen.

‘Loekasjenko ziet geen andere uitweg meer dan de gangsterpraktijken die we nu zien’

Volgens de Europese Commissie is de huidige situatie er het bewijs van dat de sancties tot nu toe effect hebben. “Loekasjenko ziet geen andere uitweg meer dan de gangsterpraktijken die we nu zien”, zei een woordvoerder dinsdag.

“Wij hebben te maken met een brutale aanval op onze EU-grenzen”, zei Charles Michel, de voorzitter van de Europese Raad dinsdagavond tijdens een speech in Berlijn. Michel, die ook refereerde aan het door de Europese landen genomen besluit om mee te betalen aan een fysieke grens, ontmoet woensdag de Poolse premier Morawiecki om over de situatie te praten. Hij zal nogmaals aanbieden om grenswachten te sturen en zal spreken over de bouw van een fysieke grens.

Ook de Russische premier Poetin is zich met de situatie gaan bezighouden. Hij sprak dinsdag met de Wit-Russische leider Loekasjenko.

Lees ook:

Aan de Poolse grens heerst de angst. ‘We zijn bang, voor oorlog en voor de migranten’

Grote groepen migranten zijn maandag via de Wit-Russische grens Polen ingestuurd. Het ogenschijnlijke doel daarvan, angst en twijfel zaaien in Europa, werkt in ieder geval bij een deel van de Poolse grensbewoners.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden