Gelijke rechten

Brussel komt met strategie voor homorechten in alle EU-landen

Eurocommissarissen Vera Jourova (links) en Helena Dalli bij de presentatie van hun voorstellen, donderdag.Beeld EPA

Voor het eerst presenteert de Europese Commissie een lhbti+-strategie. De vraag is hoe die doorwerkt naar de praktijk in de lidstaten.

In een tijdperk waarin homorechten in sommige EU-landen zwaar onder druk staan, heeft de Europese Commissie een tegenoffensief ingezet. Donderdag presenteerde ze, voor het eerst, een ‘lhbti+-gelijkheidsstrategie’. Doel is om discriminatie van de lhbti+-gemeenschap zo veel mogelijk te bestrijden en de juridische ongelijkheid tussen EU-landen weg te werken.

Niet dat ‘Brussel’ wat dat betreft iets kan afdwingen: nationaal beleid blijft leidend. Maar het is wel duidelijk dat de commissie zich zorgen maakt over ontwikkelingen in onder meer Polen en Hongarije. In dat laatste land werden deze week wetsvoorstellen gepresenteerd waarmee adoptie als alleenrecht voor traditionele man-vrouw-huwelijken in de grondwet zou worden vastgelegd.

Poolse ‘vrije’ gemeenten

Polen kwam eerder al in opspraak toen sommige gemeenten zich ‘lhbti+-vrij’ verklaarden. Maar dat de discussies niet alleen in die landen leven, bleek uit de beroering deze week in Nederland, na uitspraken van onderwijsminister Slob (ChristenUnie) over homoverklaringen op scholen.

De Eurocommissarissen Vera Jourova (waarden en transparantie) en Helena Dalli (gelijkheid) lardeerden hun presentatie met veelzeggende cijfers: ruim de helft van de lhbti+’ers laat hun geaardheid zelden of nooit aan anderen blijken. Weliswaar is het aandeel EU-burgers dat voor gelijke rechten is voor lhbti+’ers de afgelopen vijf jaar gestegen van 71 naar 76 procent, toch voelen juist meer lhbti+’ers zich gediscrimineerd: van 37 procent in 2012 tot 43 procent vorig jaar.

“Het is 2020, en haat en discriminatie van seksuele minderheden hoort echt niet bij Europa”, zei Jourova. “Dit gaat niet over ideologie, dit gaat over liefde.”

Concreet wil de commissie scherper toezien op naleving van bestaande antidiscriminatie-wetgeving door lidstaten. “Als we daarin tekortkomingen zien, zullen we optreden.” Een ander plan is om uitingen van homohaat toe te voegen aan een lijst van zogeheten ‘EU-misdaden’, waarop al zaken prijken als terrorisme, corruptie en mensenhandel.

Accepteer elkaars homohuwelijken in Europa

Meest in het oog springend is wellicht de oproep van de commissie aan de lidstaten om elkaars wetten op lhbti+-gebied te respecteren, en dus ook bijvoorbeeld elkaars homohuwelijken of (adoptie)kinderen uit dergelijke verbintenissen.

“Door de verschillen in familierecht tussen de lidstaten worden familiebanden soms niet erkend wanneer regenboog-gezinnen de Europese binnengrenzen oversteken”, aldus Jourova. “Plotseling houdt jouw kind dan op jouw kind te zijn. Dat is onaanvaardbaar.”

Europarlementariër Sophie in ’t Veld (D66) reageert instemmend op de voorstellen, maar vindt wel dat er consequenties moeten zijn. “De Poolse en Hongaarse regeringen moeten stoppen met het inperken van de rechten van lhbti+’ers. Zo niet, dan moet de commissie de Poolse regering aanklagen en EU-subsidies stopzetten.”

Lees ook:
Mee met de anti-homobus door Polen: ‘Ik heb geen hekel aan homo’s’, zegt de chauffeur

Al ruim twee jaar rijdt Jan Bienas voor de stichting Pro Life – Voor het Leven – met deze auto door Polen. Eerst vooral met anti-abortusleuzen, maar de laatste tijd richt de stichting haar pijlen op lhbti+: lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders. Trouw reed mee.

Over mensenrechten is de EU het doorgaans eens, maar dit keer ligt Polen dwars

Warschau wekt opnieuw wrevel binnen de EU, nu met een veto over homorechten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden