VoorbeschouwingEU-top

Brussel en Boedapest roepen ‘schande’ naar elkaar

Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie woensdag in Brussel, tijdens haar scherp afkeurende verklaring over de Hongaarse wetten.  Beeld Belga
Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie woensdag in Brussel, tijdens haar scherp afkeurende verklaring over de Hongaarse wetten.Beeld Belga

Verontwaardiging over Hongaarse lhbti+-wetten overschaduwt de komende EU-top. De Europese Commissie zint op maatregelen.

Aan de vooravond van de laatste Europese top voor de zomervakantie zijn de gemoederen over de Hongaarse lhbti+-kwestie flink opgelopen. Het onderwerp staat niet eens op de (toch al loodzware) agenda van de regeringsleiders, donderdag en vrijdag bijeen in Brussel. Maar nu al is duidelijk dat onder anderen premier Mark Rutte tijdens het werkdiner donderdagavond zijn Hongaarse ambtgenoot Viktor Orban ter verantwoording zal roepen. Ook andere leiders zullen dat doen.

Eerder deze week noemde Rutte de Hongaarse wetsvoorstellen al ‘achterlijk’. Die verbieden voorlichting over (‘promotie van’) onder meer homoseksualiteit bij jongeren onder de achttien jaar, ook op televisie en in advertenties. Ouders krijgen het alleenrecht op seksuele voorlichting voor hun kinderen, maatschappelijke organisaties hebben het nakijken.

Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie haalde woensdag ongekend hard uit naar Boedapest. “Deze Hongaarse wetten zijn een schande. Ze gaan in tegen de fundamentele waarden van de Europese Unie: menselijke waardigheid, gelijkheid en respect voor mensenrechten. Ik zal alle bevoegdheden van de commissie gebruiken om te verzekeren dat de rechten van alle EU-burgers gegarandeerd zijn.”

‘Valse beschuldigingen’

Orban betaalde Von der Leyen meteen met gelijke munt terug. “De verklaring van de voorzitter van de Europese Commissie is een schande, omdat die is gebaseerd op valse beschuldigingen”, aldus de Hongaarse premier. “De wet beschermt de rechten van kinderen, garandeert de rechten van ouders en geldt niet voor de seksuele oriëntatie-rechten van degenen die ouder zijn dan achttien jaar. Er zitten dus geen discriminerende elementen in.”

De Europese Commissie onderzoekt nu wat de juridische mogelijkheden zijn. Vooralsnog blijft het bij het sturen van een brief op poten naar Boedapest. In enkele andere zaken waarin de rechtsstaat in Hongarije op de helling zou staan, heeft Brussel al zogeheten inbreukprocedures in gang gezet.

Een hoge EU-diplomaat wijst erop dat de verontwaardiging breed is, en dat zelfs Polen (normaal gesproken een bondgenoot van Hongarije als het om lhbti+-kwesties gaat) zich deze week opvallend afzijdig heeft gehouden. Pessimistische geluiden in Brussel dat Orban alle kritiek wel weer van zich af zal laten glijden, wijst de diplomaat van de hand. “Hij is wel vaker over de schreef gegaan, en heeft dan steeds weer twee passen teruggezet.”

Externe dimensie van migratie

De ‘reguliere’ zware onderwerpen die de regeringsleiders in Brussel op hun bordje krijgen, zijn onder meer de stand van zaken in de pandemie, de relaties met Rusland (plus de nieuwe sancties tegen Wit-Rusland) en migratie.

Wat dat laatste betreft richt de aandacht zich vooral op het tégengaan ervan, de ‘externe dimensie van migratie’, in EU-jargon. Het gaat dan vooral om samenwerking met landen van herkomst en het nog steeds stroef verlopende terugsturen van afgewezen asielzoekers. “Ons doel blijft het voorkomen van het verlies van levens en het verminderen van de druk op de EU-grenzen”, aldus de traditionele uitnodigingsbrief voor de top van ‘EU-president’ Charles Michel.

Rutte: Hongarije heeft zo niks te zoeken in EU

Premier Mark Rutte zou Hongarije het liefst uit de Europese Unie zetten als het land zich zo blijft opstellen. “Voor mij hebben ze dan niets meer te zoeken in de EU”, zei hij bij aankomst op de EU-top in Brussel. Ook al erkent hij dat dat niet zomaar kan worden afgedwongen. “Ik kan helaas niet in mijn eentje, en zelfs niet met de andere lidstaten, zeggen: jullie moeten eruit. Dat moet stap voor stap, en je hoopt in de tussentijd dat ze zich aanpassen. Maar het langetermijndoel is om Hongarije op dit punt op de knieën te krijgen.”

Rutte verwacht niet dat Orbán op zijn schreden terugkeert, omdat die juist in Hongarije applaus krijgt voor zijn lhbti+-vijandige koers. “Dat is het allerergste, het maakt hem alleen maar populairder” in eigen land.

Lees ook:
Scherpe veroordeling van Hongaarse ‘discriminatie’ lhbti+’ers

De nieuwe Hongaarse wetten oogsten een storm van kritiek. Vooralsnog is onduidelijk of de Europese Unie er ook iets tegen kan doen.

Hongarije verbiedt tv-programma’s en lesmateriaal met homostellen, EU (met vertraging) ‘uiterst bezorgd’

Hongarije heeft een nieuwe wet die bepaalt dat uitingen ‘die homoseksualiteit propageren’ worden verboden. En dat in een EU-land. Het Brussels protest bleef aanvankelijk bij woorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden