InflatieVoedselprijzen

Brood werd in Nederland 10 procent duurder, en dat is weinig in de EU

Brood werd fors duurder in de EU.  Beeld REUTERS
Brood werd fors duurder in de EU.Beeld REUTERS

Brood is snel duurder geworden in de EU. In Sommige landen kost een halfje wit nu anderhalf keer zoveel als een jaar geleden.

Romana Abels

De prijs van een brood in Hongarije steeg in de afgelopen maanden met een recordpercentage van 66 procent. In de hele EU werd brood duurder, zo maakte het Europese statistiekbureau Eurostat deze week bekend. Maar de prijsstijgingen lopen ver uiteen: in het ene land een is halfje wit anderhalf keer zo duur als een jaar geleden, in het andere betalen mensen 10 procent extra.

Gemiddeld steeg de prijs van een brood in een jaar tijd met 18 procent. Volgens de Europese statistici is dat vooral te wijten aan de oorlog in Oekraïne. Die zorgde ervoor dat de stookkosten van de ovens stegen en dat heeft zijn weerslag op het brood.

Maar de stijging had ook te maken met de wereldwijde voedselmarkt, die door de oorlog ernstig in de war is geraakt. Oekraïne is wereldwijd een significante producent van graan, maïs en zonnebloemolie. De konden vanwege de oorlog een tijd lang niet meer worden uitgevoerd.

Knelpunten bij de Poolse grens

Omdat er honger dreigde en Oekraïense boeren hun nieuwe oogst niet konden opbergen in hun volle schuren, opende de EU afgelopen voorjaar alternatieve routes. Die gingen in eerste instantie over land. Later kwam daar een zeeroute bij, waarvoor de Verenigde Naties bij Poetin succesvol hadden geijverd. Die samen hebben ervoor gezorgd dat de uitvoer van eerste levensbehoeften uit Oekraïne inmiddels iets beter verloopt.

Aan het einde van augustus had 14 miljoen ton graan Oekraïne kunnen verlaten, dat is 61 procent van het totaal dat in de silo’s ligt opgeslagen. Twee derde daarvan ging over zee, de rest over nieuwe landroutes naar andere Europese zeehavens, want het meeste graan uit Oekraïne is bestemd voor landen buiten de EU.

Er blijven echter knelpunten: op grenspunten bij Polen bijvoorbeeld staan nog altijd lange rijen vrachtwagens te wachten op noodzakelijke controles. Ook zijn er zorgen in Brussel dat de zeeroute in november, als de afspraken aflopen, weer moet sluiten.

Er wordt met man en macht gewerkt aan nieuwe routes, bijvoorbeeld over het spoor. Dat is ingewikkeld omdat de spoorbreedte van Oekraïne anders is dan die in Europa, waardoor treinstellen niet door kunnen rijden.

De prijs van brood steeg eerder nooit zo snel. Tussen 2020 en 2021 werd het ook duurder, maar die stijging bleef steken op 3 procent. Behalve in Hongarije werden basisbehoeften ook veel duurder in Litouwen en Slowakije.

In Nederland viel het relatief mee: daar steeg de prijs van een brood met 10 procent. In Frankrijk en Luxemburg werd brood nog minder snel duurder, daar ging het om een stijging van 8 procent in een jaar, nog altijd hoog.

Lees ook:

250.000 euro aan energielasten, het is voor bakkerij Korteweg niet te doen

De helft van de 1600 ambachtelijke bakkers staat volgens de branchevereniging op omvallen. Belangrijkste reden: de energielasten. ‘Klanten kunnen bij een prijsverhoging zeggen: sorry Dirk, dan ga ik een eurobrood kopen bij de Aldi.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden