WereldtoneelSpanje

Brood en spelen is een lesje volksbedrog dat ook in de 21ste eeuw nog altijd resoneert, bewijst Isabel Díaz Ayuso

De rij voor de Las Ventas-arena in Madrid op zondag 2 mei 2021. Het stadsbestuur besloot in aanloop naar de verkiezingen dat de stierenvechtersarena in de Spaanse hoofdstad voor een select publiek na maanden weer haar deuren mocht openen. Beeld REUTERS
De rij voor de Las Ventas-arena in Madrid op zondag 2 mei 2021. Het stadsbestuur besloot in aanloop naar de verkiezingen dat de stierenvechtersarena in de Spaanse hoofdstad voor een select publiek na maanden weer haar deuren mocht openen.Beeld REUTERS

Dat sport en spel verbroedert, is een wijsheid die zo oud is als de weg naar Rome. In de meest letterlijke zin. In de eerste eeuw na Christus schreef de Romeinse satiredichter Juvenalis al over panem et circenses, brood en spelen. Met enige minachting schreef hij dat het volk bereid was zijn politieke stem op te geven in ruil voor gratis eten en plat vermaak.

Verzamel het plebs in het Colosseum of Circus Maximus om te kijken naar gladiatoren of wagenrennen en je hoort niemand meer over oorlogen, armoede of hongersnoden, was de gedachte. Een lesje volksbedrog dat ook in de 21ste eeuw nog altijd resoneert, bewees de regiopresident van Madrid, Isabel Díaz Ayuso de afgelopen weken.

Want wie de gunst van het volk wil winnen, hoeft enkel de oppervlakkige behoeften van zijn onderdanen te bevredigen, weet ook Ayuso. En dus stak de Spaanse variant van brood en spelen de kop op in de aanloop naar de regionale verkiezingen in Madrid deze week. Pan y toros (brood en stierengevechten) als panacee voor sociale onrust in de Spaanse hoofdstad.

Zodoende opende in het weekend voor de stembusgang de Las Ventas-arena in Madrid op aandringen van het stadsbestuur haar deuren voor het volk, dat door de coronapandemie al maanden stond te popelen om een matador met een rode lap een stier te zien bedwingen. Eerder besloot het stadhuis de restaurants en bars midden in de pandemie open te gooien om de Madrilenen koest te houden met tapas en tapbier. Pan y toros, Ayuso stelde er dinsdag een verkiezingsoverwinning mee veilig.

Poetin scoort erop los

Maar niet alleen in Spanje weten ze dat sport en spel opium voor het volk is. Ook in Rusland kunnen ze er wat van. Bijvoorbeeld toen het land in 2014 de Olympische Winterspelen in Sotsji mocht organiseren of het wereldkampioenschap voetbal vier jaar later. Zowel in 2014 als in 2018 had Poetin te maken met een stagnerende economie en populariteitscijfers die langzaam maar zeker begonnen in te storten.

Hij had zich beide keren dan ook geen betere bliksemafleider kunnen wensen dan een groot internationaal sportevenement. Of zoals ze het in Rusland noemen: хлеб и зрелища (brood en spektakel). Hoeveel Poetin er in 2014 aan gelegen was om het volk met de Spelen te behagen, bleek wel uit het feit dat Rusland in Sotsji een minutieus georganiseerd dopingprogramma op touw zette. En met resultaat: Rusland won de meeste medailles van iedereen en Poetins populariteit nam een vlucht.

Sowieso is Poetin er niet vies van om ter meerdere eer en glorie van de natie een sportspektakel in te zetten. Het liefst zelfs met zichzelf in de hoofdrol. Zoals in 2015 toen hij voor het eerst ten overstaan van miljoenen Russen op televisie tijdens een ijshockeygala in Sotsji acht doelpunten scoorde tegen voormalige profs uit de Amerikaans-Canadese NHL-competitie. Zijn team won met achttien tegen zes en dat terwijl Poetin pas recentelijk was begonnen met zijn nieuwe hobby. Als dat geen sterk staaltje verbindende sport is, wat dan wel?

Nou, bijvoorbeeld die ijskoude februaridag in 1986 toen toenmalig kroonprins Willem-Alexander de schaatsen onder bond en de Elfstedentocht uitreed. Toen de koninklijke hoogheid klunend aankwam bij het stempelkantoor in Franeker, werd hij daar ontvangen door een menigte die zijn naam scandeerde. Op de achtergrond begeleidde een dweilorkest het schouwspel van de nodige folklore, terwijl de toeschouwers aan de kant zich te goed deden aan koek-en-zopie. Over brood en spelen gesproken.

Wat brengt het theater van de geopolitiek ons deze week? In ‘Wereldtoneel’ houdt de buitenlandredactie van Trouw het bij. Dit is de vierde aflevering, met vandaag: brood en spelen als bliksemafleider voor het volk.

Lees ook:

De rijzende ster van rechts Isabel Díaz Ayuso stevent dankzij antilockdownbeleid af op de zege in Madrid

De conservatieve regiopresident Isabel Díaz Ayuso opende midden in de pandemie de Madrileense horeca. Dankzij tapas en biertjes stevent ze bij de regioverkiezingen dinsdag af op de winst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden