CoronaGroot-Brittannië

Britten blijven na toespraak Johnson in verwarring achter

Premier Boris Johnson bij Downing Street 10.Beeld EPA

De speech van Boris Johnson op zondagavond riep bij Britten vooral vragen op. En dat was maandagochtend in het straatbeeld terug te zien. 

Voor het eerst sinds weken stond er op maandagochtend weer een file bij de Blackwall Tunnel, in het oosten van Londen. Ook waren de metro’s in de ochtendspits weer beduidend voller, waardoor het voor reizigers onmogelijk was om voldoende afstand te bewaren. Dat was nou net niet wat premier Boris Johnson voor ogen had.

De toespraak die Johnson op zondagavond gaf, zorgde bij veel Britten voor verwarring. Moest je nou wel of niet naar je werk als dat mogelijk was? En per wanneer zou het precies ingaan? Johnson roerde het onderwerp aan zonder het tot achter de komma gedetailleerd uit te leggen. Met een drukkere maandagochtend tot gevolg.

Hetzelfde gold voor het naar buiten gaan. Johnson sprak over de mogelijkheid meer te sporten en anderen te ontmoeten. Minister van buitenlandse zaken Dominic Raab zei vervolgens tegen de BBC dat je zelfs met je ouders kon afspreken. Maar later corrigeerde Downing Street dat weer: nee, op bezoek gaan bij ouders is nog steeds niet toegestaan en je mag in het park of op straat met maximaal één persoon afspreken. Onduidelijkheid alom.

Tegenstrijdigheden in de richtlijnen

Het was een toespraak waar voor Johnson veel van afhing. In de Sunday Times hadden enkele van zijn bondgenoten nog benadrukt dat je het moment waarop je de versoepeling uit de lockdown aankondigt, ‘maar één keer goed kan doen’. 

Maar dat viel gezien de reacties behoorlijk tegen. Van de 30 miljoen tv-kijkers, bijna de helft van alle Britten, bleek 70 procent zijn toespraak als verwarrend te hebben ervaren. “Dit riep alleen maar meer vragen op, terwijl de Britten juist snakten naar antwoorden”, zei Labour-leider Keir Starmer, die zijn kans schoon zag er politiek van te profiteren. "Wat het land nodig heeft, is transparantie en duidelijkheid. En daar blijkt op dit moment een behoorlijk tekort aan.”

Bij het Lagerhuisdebat kreeg Johnson de kans om de onduidelijkheden weg te poetsen. De regering had inmiddels ook veertig pagina's met nieuwe richtlijnen gepubliceerd. Maar Starmer maakte het de premier moeilijk door hem keer op keer met tegenstrijdigheden in de richtlijnen te confronteren. 

Het liet wederom zien hoe groot het verschil is met Starmers voorganger Jeremy Corbyn, die vooral retoriek en stemverheffingen gebruikte om zijn woede over Johnson te uiten. Dat maakte debatten tussen de twee vaak theatraal, zonder serieuze inhoud. Starmer analyseert kalm, iets waar de premier beduidend meer moeite mee heeft.

Behoefte aan houvast

Johnsons repliek op Starmers verhaal was dat Britten toch vooral hun ‘gezond verstand’ moeten gebruiken. Het voorschrijven van gedragsregels is geen optie. “We moeten er geen Stasi-regering van willen maken”, zei Guto Harri, voormalig woordvoerder van Johnson tegen de BBC. “Mensen weten uiteindelijk heel goed hoe ver ze kunnen gaan met de geboden vrijheden.” Maar gezond verstand is voor veel Britten niet genoeg, zegt de oppositie. Na zeven weken grotendeels binnen te hebben gezeten, hebben velen behoefte aan houvast. Aan concrete regels van wat wel en niet mag. 

Daarnaast lieten de gebiedsdelen Schotland, Wales en Noord-Ierland weten de nieuwe richtlijnen uit Londen niet te volgen. Zij houden vast aan de lockdown. “Ik zie geen enkele reden om onze ‘blijf-thuis’-boodschap te veranderen in ‘blijf waakzaam’”, zei de Schotse premier Nicola Sturgeon, verwijzend naar de nieuwe regeringsslogan ‘Stay Alert’. De Schotten vinden ook dat ze te weinig betrokken worden in de besluitvorming in Londen, iets wat de toch al beroerde verhoudingen geen goed doet. 

Hoe dan ook zijn de versoepelingen in Groot-Brittannië nog altijd marginaal. Het aantal doden is gisteren door de grens van 32.000 gegaan, in absolute getallen het hoogste van Europa.

Lees ook: 

De Britten wachten slechts babystapjes uit de lockdown

De Britse premier Boris Johnson legde de Britten zondag een ruwe schets van een stappenplan voor om uit de lockdown te komen. Meer dan een heel voorzichtige versoepeling kon hij ze niet beloven. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden