Britse transgenders

Britse transgenders onder de zestien mogen geen puberteitsremmers gebruiken. ‘Dit is een enorme dreun’

De Britse rechtbank bepaalde dat slechts onder zeer strenge voorwaarden puberteitsremmende medicijnen mogen worden voorgeschreven aan kinderen tot zestien jaar. Beeld EPA
De Britse rechtbank bepaalde dat slechts onder zeer strenge voorwaarden puberteitsremmende medicijnen mogen worden voorgeschreven aan kinderen tot zestien jaar.Beeld EPA

Een rechtbank in het Verenigd Koninkrijk heeft besloten dat kinderen tot zestien jaar geen geslachtsverandering mogen ondergaan. De uitspraak zorgt voor veel discussie.

De uitspraak van de Britse rechter om het voor jongeren onder de zestien haast onmogelijk te maken om een behandeling voor geslachtsverandering in gang te zetten, doet veel stof opwaaien. Eerder deze week zei de rechtbank dat er vanuit de NHS, de Britse gezondheidszorg, slechts onder zeer strenge juridische voorwaarden puberteitsremmende medicijnen mogen worden voorgeschreven aan kinderen tot zestien jaar. Daardoor zullen artsen ze in de praktijk amper meer kunnen voorschrijven.

De zaak was aangespannen door verschillende transgenders. Onder hen de 23-jarige Keira Belly. Zij kreeg op haar zestiende puberteitsremmers, maar vond dat de speciale NHS-kliniek waar transgenders terechtkunnen veel beter onderzoek had moeten doen voordat zij deze zware medicijnen kreeg voorgeschreven. Zij was dan ook opgelucht over de uitspraak. “Dit beschermt kwetsbare kinderen. Ik wou dat deze uitspraak er was toen ik besloot te experimenteren met deze puberteitsremmers. Ik was op zoek naar geluk, ik dacht dat ik man wilde zijn. Het was voor mij hartverscheurend om later te beseffen dat ik de verkeerde weg was ingeslagen. Ik wilde dit niet”, zei ze afgelopen week na de uitspraak tegen journalisten.

De rechtbank in Londen was het met Keira eens. “Het is twijfelachtig of kinderen van veertien of vijftien jaar oud begrijpen wat de langetermijneffecten zijn van het gebruik van deze ingrijpende medicatie. En het is zeer onwaarschijnlijk dat een kind van dertien of jonger competent genoeg is om voor het gebruik van zulke medicatie goedkeuring te verlenen”, oordeelde de rechter in haar conclusie.

Sterke toename

De Tavistock-kliniek in Londen is de enige NHS-kliniek in Engeland waar transgenders terechtkunnen. In de afgelopen vijf jaar zien zij het aantal jongeren dat zich meldt voor een geslachtsverandering sterk toenemen. Waren het er in 2015 nog rond de 700, vorig jaar waren dat er meer dan 2500. Hoewel er geen duidelijke verklaring is voor de toename, denkt de kliniek dat het te maken heeft met de groeiende acceptatie en aandacht voor dit onderwerp.

Tegenstanders van de uitspraak vrezen daarom dat dit het voor kinderen die er wel van overtuigd zijn dat ze een geslachtsverandering willen ondergaan vele malen moeilijker op maakt om die te realiseren. “Dit heeft grote gevolgen”, zegt Lui Asquith, van de Britse transgenderorganisatie Mermaids in een verklaring. “Het is in potentie een ramp voor jonge transgenders, en de impact kan niet worden overschat. Puberteitsremmers zijn van cruciaal belang voor transgenders. Niet alle transgenderkinderen hebben een medische interventie nodig, maar zij die dat willen zouden er wel toegang toe moeten hebben, zonder op leeftijd gediscrimineerd te worden.”

Ellenlange wachtlijsten

De Tavistock-kliniek kampt al enige tijd met ellenlange wachtlijsten dankzij de snelle toename van nieuwe aanmeldingen. In veel gevallen moeten transgenders vaak zeker twaalf maanden wachten tot ze aan een behandeltraject kunnen beginnen. Er zijn zelfs voorbeelden van jongeren die zich in 2017 hebben geregistreerd en nog steeds wachten op duidelijkheid. Ook daar voeren verschillende jonge transgenders nu rechtszaken over. De wachttijden zijn veel langer dan de norm die is toegestaan binnen de NHS.

Daar komt deze uitspraak nog eens bovenop, waardoor transgenderorganisaties vrezen dat jongeren nu naar het buitenland zullen afreizen. “Dit is een echte dreun voor transgenderrechten in het Verenigd Koninkrijk”, zei advocaat Jolyon Maugham, die transgenders bijstaat in de zaak over de wachtlijsten.

Ook tegen de uitspraak om jongeren onder de zestien een behandeling te ontzeggen gaan de tegenstanders nu in hoger beroep, waardoor de zaak terechtkomt bij het Britse Supreme Court, de hoogste rechtbank van het land. Al zal het volgens advocaat Maugham heel moeilijk worden om deze uitspraak ongedaan te maken.

Puberteitsremmende middelen in Nederland

In Nederland kunnen kinderen die twijfelen over hun genderidentiteit puberteitsremmende middelen gebruiken (na instemming van hun ouders en de begeleidend psycholoog). Deze middelen zetten de intrede van de puberteit tijdelijk stop, en geven de kinderen gelegenheid te beslissen of ze een transitietraject in willen met bijbehorende hormoonbehandelingen. De inzet van de remmers moet voldoen aan richtlijnen die zijn opgesteld door medici en transgender-organisatie Transvisie: er kan mee begonnen worden vanaf het moment dat de puberteit begint (vanaf een jaar of elf), en het is niet de bedoeling dat ze veel langer dan twee, drie jaar worden gebruikt. De remmers hebben geen onomkeerbare gevolgen voor het gender van het kind, maar kunnen wel leiden tot verminderde groei.

Lees ook:

Maaike (25) is een ‘DIY transgender’: geen enkele arts weet dat ze hormonen slik

Het soms jarenlange wachten voor ze kunnen beginnen aan hun geslachtsverandering duurt veel transpersonen te lang. Sommigen beginnen daarom zelf met hun transitie, met hormonen die ze via internet bestellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden