Coronacrisis

Britse regering verhoogt de belastingen om alle corona-uitgaven op te vangen

De Britse minister van financiën, Rishi Sunak, presenteert de begroting tijdens een persconferentie. Beeld AFP
De Britse minister van financiën, Rishi Sunak, presenteert de begroting tijdens een persconferentie.Beeld AFP

Voor het eerst in bijna veertig jaar verhoogt Groot-Brittannië de winstbelasting voor bedrijven. Zeker voor een Conservatieve regering een pijnlijke stap.

De astronomische uitgaven tijdens de coronapandemie dwingen Groot-Brittannië ertoe de belastingen te verhogen. Dat zei de Britse minister van financiën, Rishi Sunak, woensdag toen hij zijn begroting presenteerde. Sunak, die nu ruim een jaar minister is, maakte bekend dat er al meer dan 460 miljard euro aan de bestrijding van de coronacrisis is uitgegeven. De economie van de Britten verkeert in de diepste recessie van meer dan 300 jaar. De cijfers doen duizelen.

Hoewel er door het hoge vaccinatietempo in Groot-Brittannië weer hoop aan de horizon gloort, is het nog veel te vroeg om te stoppen met alle financiële steun van de regering. Premier Boris Johnson heeft vorige week een concreet stappenplan gepresenteerd, waarin de datum van 21 juni goud is omrand: dan moeten de meeste coronamaatregelen geschrapt zijn, zodat het openbare leven weer zo goed als normaal kan functioneren.

Op z’n vroegst halverwege 2022 draait de economie op het oude niveau

Tegelijkertijd voorspelt het Britse CPB dat het vervolgens nog zeker een jaar duurt tot de economie weer op volle toeren draait. De statistici rekenden voor dat de Britse economie niet eerder dan halverwege 2022 het niveau van voor de coronacrisis kan bereiken. Dit jaar groeit de economie naar verwachting met 4 procent, volgend jaar met 7,3 procent.

“Het herstel komt daarmee al een half jaar sneller dan we een half jaar geleden dachten”, zei Sunak in een door coronamaatregelen schaars gevuld Lagerhuis. “Maar het heeft tijd nodig.” Daarom heeft hij de miljarden voor de steunpakketten in elk geval nog toegezegd tot dit najaar. “Als we dat geld niet hadden ingezet, was de werkloosheid naar bijna 12 procent gegroeid. Nu hebben we die weten te stabiliseren op 6,5 procent.”

Dat genereuze gebaar dwingt hem wel tot een voor Conservatieven pijnlijke keuze: de komende jaren verhoogt hij de belastingen – en dan met name die voor bedrijven. De partij beloofde in het verkiezingsprogramma nog zo dat ze van de belastingen zou afblijven. “Het lenen van zulke bedragen is historisch alleen te vergelijken met de periode tussen de twee wereldoorlogen”, verdedigde hij zich. “We kunnen die rekening niet doorschuiven naar een volgend kabinet. Er is geen alternatief, we moeten handelen.”

Zo zal de winstbelasting voor bedrijven die meer dan een kwart miljoen per jaar omzetten, in 2023 groeien van 19 naar 25 procent: de eerste keer sinds 1974 dat een Britse regering de vennootschapsbelasting verhoogt. Ook bevriest hij de verschillende schijven van de inkomstenbelasting. De belastingvrije voet en de grens van het hoogste belastingtarief groeien de komende vijf jaar niet meer met de lonen mee, waardoor de Britten gemiddeld genomen meer belasting gaan betalen.

Elke rentestijging zal ook miljarden extra rentelasten betekenen

Zonder deze ingreep zou de staatsschuld boven 100 procent van het Britse bruto binnenlands product (bbp) uitkomen; volgens de minister is dat een gevaarlijk scenario. Met deze belastingverhogingen komt de schuld komende jaren uit op zo’n 97 procent van het bbp. “Het is niet gezegd dat de rente altijd zo laag blijft. En elke procent rentestijging zal al 25 miljard pond extra rentelasten betekenen”, zei hij.

Lang niet iedereen is het met hem eens. Binnen de Conservatieve partij vinden heel wat parlementariërs dit niet het juiste moment om een belastingverhoging aan te kondigen. Oud-brexit-minister David Davis morde openlijk over de plannen. “Wij staan als partij aan de kant van het bedrijfsleven, zo moet hij ook handelen”, zei Davis. Tegen de begroting stemmen wordt lastig. Boris Johnson heeft de zwaarst mogelijke sanctie opgelegd aan fractiegenoten die hem niet steunen: ze vliegen ogenblikkelijk de laan uit.

Voor premier Johnson is dit wel het moment voor zo’n belastingverhoging. De eerstvolgende verkiezingen staan pas gepland in 2024.

Deze Britse stap zal in de meeste Europese hoofdsteden voor opluchting zorgen. Het laat immers zien dat Groot-Brittannië na de brexit niet de weg inslaat van het gevreesde model van ‘Singapore aan de Theems’, met lagere belastingen en weinig regelgeving om de concurrentiepositie te verbeteren. Sterker nog, met 25 procent vennootschapsbelasting komen de Britten op hetzelfde niveau als Nederland en iets onder Frankrijk (28 procent) en Duitsland (30 procent). En daar zijn ze op het Europese vasteland niet rouwig om.

Lees ook:

‘Verenigd Koninkrijk wordt wetenschappelijke supermacht’

Het Verenigd Koninkrijk zal na de brexit een wetenschappelijke supermacht worden. Die belofte deed de Britse premier Boris Johnson in zijn nieuwjaarsboodschap.

Frustraties en lege schappen door brexit: ‘De problemen zullen alleen maar toenemen’

Vertragingen aan de grens nemen toe, Britse artiesten zijn boos over reisbeperkingen en er is onrust over mogelijke verslechtering van Britse arbeidsrechten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden