Interview Liam Fox

Britse minister Fox: Brexit komt er hoe dan ook, dat is onze plicht

De Britse minister Liam Fox over het vertrek van de Britse ambassadeur in de VS: ‘Ik ben woedend over het lek.’ Beeld REUTERS

Het lijkt even stil op het brexit-front. De EU was druk met het aanstellen van een nieuwe commissie, terwijl de Britten op zoek zijn naar een nieuwe premier. Liam Fox, Brits minister voor internationale handel, bezocht de afgelopen twee dagen Nederland. 

Fox is uitgesproken voorstander van brexit en wil desnoods dat de Britten zonder akkoord van tafel weglopen, zolang de uitslag van het referendum maar gerespecteerd wordt.

U bent zelf voorstander van brexit, maar steunt niet Boris Johnson maar diens concurrent Jeremy Hunt om de nieuwe Britse premier te worden. Waarom?

“Omdat Jeremy Hunt een democraat is en omdat hij ondanks het feit dat hij bij het referendum drie jaar geleden tegen brexit stemde, er nu wel alles aan wil doen om met een deal de EU te verlaten. Ik vertrouw hem het meest om dat ook voor elkaar te krijgen.”

Denkt u serieus dat Hunt nog een kans heeft? Hij ligt ver achter in alle peilingen.

“Ik houd er niet van om op zaken vooruit te lopen. Laten we eerst de uitslag afwachten. Kijk, elke nieuwe premier krijgt te maken met dezelfde verhoudingen in het parlement, en met een meerderheid van maar drie zetels. Dat biedt nauwelijks ruimte. Het zal ongelooflijk moeilijk worden om wat voor deal dan ook door het Lagerhuis te krijgen.”

U sprak met minister Kaag, ook bezocht u Heineken-CEO Jean-Francois van Boxmeer. Kreeg u de indruk dat er ruimte is voor beweging? De EU heeft tot nu toe keer op keer herhaald niet opnieuw te willen onderhandelen.

“De keuze die de EU moet maken de komende maanden is: zetten we ideo­logie op de eerste plaats, of het economische belang. Er is flexibiliteit nodig, met name op de backstop (het mechanisme om de grens tussen Noord-Ierland en Ierland open te houden, red.). Daarvan weten we, dat die in de huidige vorm niet door het Britse parlement heen komt. Komen we er niet uit de komende maanden, dan vertrekken we zonder akkoord. Voor die keuze staat ook de EU.”

Er zijn nog een paar maanden tot oktober, als de brexit-deadline afloopt. Brussel is op slot in augustus, in september zijn er de partijcongressen in Groot-Brittannië. Er is nauwelijks tijd om iets nieuws uit te onderhandelen.

“Misschien moeten politici in de EU de keuze maken wat belangrijker is: op zomervakantie gaan of een No Deal-brexit voorkomen.”

Maar de EU heeft nu bijna twee maanden moeten toekijken hoe de Conservatieve partij een nieuwe leider en daarmee premier kiest. Dat is ook allemaal kostbare tijd die verloren is gegaan.

“Het laat zien dat we in de tijd die rest nog harder moeten werken. Als er een deal in zicht is in oktober, dan vind ik het aannemelijk dat we een kort extra uitstel zullen krijgen om alle wetgeving door het parlement te loodsen. Maar als er begin oktober nog geen vooruitgang is geboekt, dan denk ik dat het op No Deal zal uitdraaien.”

Maar een meerderheid in het Britse parlement is tegen No Deal, dus dat zullen ze proberen te stoppen.

“Hoe dan? Daar hebben ze niet zo maar de mogelijkheid voor. De wettelijke terugvaloptie als er geen ­overeenkomst bereikt is, is dat Groot-Brittannië zonder deal de EU verlaat.”

En als het parlement een motie van wantrouwen indient tegen de regering? Dan zou het op verkiezingen uitdraaien en is No Deal voorlopig van de baan.

“Dat moet ik nog maar zien. Ik wil zelf dat we de EU mét een akkoord verlaten, maar ik wil niet toezien hoe de Britse politiek nog verder in stukjes uit elkaar valt als dit proces zich nog langer voortsleept. Dat is het gevaar bij nieuwe verkiezingen. We hebben de kiezers beloofd de uitslag van het referendum uit te voeren. Dat moeten we doen. Dat is onze plicht.”

U was deze week in Washington, uitgerekend op het moment dat de Britse ambassadeur Kim Darroch daar zijn ontslag aanbood na de uitgelekte vertrouwelijke telegrammen die hij schreef over president Trump, waarin hij hem ‘lomp’ en ‘onbekwaam’ noemde. Was u verrast dat hij opstapte? Want de regering, inclusief u, had juist haar steun in hem uitgesproken.

“Heel erg teleurstellend dat dit heeft moeten gebeuren. Kim Darroch was een zeer gedegen en betrouwbaar diplomaat met een lange staat van dienst. Kijk, ik ben heel lang dokter geweest. Als een patiënt bij me kwam, verwachtte hij of zij mij als dokter te kunnen vertrouwen. Als je informatie niet veilig is, vertel je niet alles meer. Het gevaar bestaat nu dat andere ambassadeurs niet langer meer hun opinie durven geven, dat is uiterst schadelijk voor ons diplomatieke apparaat. Er moet daarom alles aan gedaan worden ­om dit lek te vinden. Inclusief gerechtelijke stappen, indien nodig. Dit mag niet onbestraft voorbij gaan.”

Waar komt het lek vandaan, want er heeft maar een relatief klein gezelschap toegang tot deze vertrouwelijke telegrammen?

“Ik vind het heel moeilijk, maar alles lijkt erop dat het politiek gemotiveerd is. Op welke manier, daar durf ik niks over te zeggen. Het is blijkbaar iemand die bereid is om op grove wijze ons nationale belang te ondermijnen. Ja, daar ben ik woedend over.”

Lees ook:

Boris Johnson windt met humor de kiezer om zijn vinger

Boris Johnson heeft in de Conservatieve Partij de lachers op zijn hand, maar kan hij daarmee ook kiezers voor zich winnen? Over anderhalve week zal blijken of hij de leiderschapsverkiezingen van zijn partij wint en premier wordt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden