VoorbeschouwingBrexit-top

Brexit-top kan weinig meer doen dan concluderen dat het slecht gaat

Eurocommissaris Sefcovic, co-voorzitter van het gezamenlijke EU-VK-comité voor het vorig jaar gesloten brexit-akkoord, tijdens de video-persconferentie na de tweede ontmoeting van dat comité, afgelopen vrijdag. Beeld Getty Images

De Britse premier Johnson en drie EU-voorzitters maken maandag de balans op: het gaat beroerd. Beide partijen onderhandelen de hele zomer door.

Voor een topontmoeting die zo weinig zal opleveren hadden de voorbereidingen veel voeten in de aarde. Pas sinds donderdag weten we wanneer, hoe en met wie de reeds lang geleden aangekondigde juni-brexit-top tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk gehouden zal worden. Het zal opnieuw een weinig opbeurend schouwspel worden, zoals we die al zo vaak hebben gezien in de brexit-saga.

Na veel gesoebat over status en gewenste uitkomst van de top is het maandag zo ver: de Britse premier Boris Johnson spreekt per videoverbinding met voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie en voorzitter Charles Michel van de Europese Raad. Ook voorzitter David Sassoli van het Europees Parlement ‘schuift aan’, zoals dat heet, maar de Italiaan zal deze gelegenheid aangrijpen om Johnson de belangrijke rol van dat parlement nog eens onder de neus te wrijven. Die volksvertegenwoordiging dreigt een eventueel akkoord te vetoën als de afspraken tekortschieten.

Voorlopig is zo’n akkoord nog helemaal niet in zicht. Ook de vierde ronde van onderhandelingen over de nieuwe (handels)relatie tussen de EU en het VK bracht geen beweging in de bekende struikelblokken, waaronder visserij, afspraken over eerlijke concurrentie en het toezicht op de handhaving van de afspraken. Intussen komt de gevreesde no-deal-afgrond dichterbij: op 31 december eindigt de huidige overgangsperiode waarin het VK nog virtueel EU-lid is.

Top over het vaststellen van een impasse

Wat is dan het nut van de top van maandag, anders dan te komen tot deze impasse-vaststelling? De Britse hoop om het overleg naar het allerhoogste politieke niveau te tillen, dus voorbij EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier, blijft voorlopig ijdel. Alle 27 regeringsleiders blijven het volste vertrouwen houden in ‘hun’ Barnier. Komende vrijdag hebben zij hun eigen videotop, maar die zal niet over brexit gaan.

Johnson zal de EU-voorzitters maandag nog eens duidelijk maken dat hij geen verlenging aanvraagt van de huidige overgangsperiode met één of twee jaar. Zo’n eventueel besluit zouden beide partijen uiterlijk op 30 juni gezamenlijk moeten nemen. De EU zegt hiervoor nog steeds open te staan. Maar Londen wil het niet.

Verder zullen beide partijen de vorige week gemaakte afspraken bekrachtigen over het strakke tijdschema voor de komende zomer. Vanaf 29 juni wordt er bijna onafgebroken onderhandeld, tot in september, in afwisselend Brussel en Londen. Voor zover de coronamaatregelen dat toelaten, zullen dat zoveel mogelijk fysieke bijeenkomsten zijn. De afgelopen maanden werd de voortgang ernstig belemmerd door de werkwijze met beeldverbindingen.

Afspraken over Noord-Ierland verslonzen

Uit een parallel overlegkanaal komen ook al sombere berichten. Het zogeheten ‘gezamenlijke comité’ beleefde vrijdag zijn tweede ontmoeting. In dat forum kijken de EU en het Verenigd Koninkrijk naar naleving van het vorig jaar gesloten terugtrekkingsakkoord.

Co-voorzitter namens de EU, Eurocommissaris Maros Sefcovic, zei na afloop wat velen al vreesden: de Britten laten de afspraken over Noord-Ierland verslonzen. Vanaf 1 januari zouden alle Noord-Ierse lucht- en zeehavens goed functionerende douanefaciliteiten moeten hebben, om alle producten te kunnen controleren die van de overkant van de Ierse Zee komen, uit Groot-Brittannië. De Britten wekken niet de indruk dat ze daar serieus werk van maken. Hoe de huidige onderhandelingen ook aflopen:  deze afspraak moeten ze sowieso nakomen.

Lees ook:
Het brexitoverleg is vastgelopen en moet na de zomer ‘een tunnel in’

Ook de vierde, cruciale onderhandelingsronde in de brexitprocedure levert niets op, maar zowel de Europese Unie als het Verenigd Koninkrijk is nog bereid verder te praten. 

De no-deal-rampenbrexit komt eraan – maar nu echt

De brexit-onderhandelingen zitten muurvast.  Haal de rampenplannen voor een no-deal-brexit maar weer uit de kast.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden