Verkiezingen Suriname

Bouterse staat op verlies: ‘Het volk van Suriname vraagt nieuw leiderschap’

Partijleden van de VHP vieren de zetelwinst in het partijcentrum. De NDP-partij van president Desi Bouterse lijkt aan de verliezende hand te zijn bij de parlementsverkiezingen in Suriname. Beeld ANP

Nog niet alle stemmen zijn geteld, maar de prognoses maken duidelijk dat de NDP-partij van president Desi Bouterse bij de Surinaamse parlementsverkiezingen afstevent op een flink verlies. Oppositiepartij VHP van Chandrikapersad Santokhi kan juist rekenen op een ruime overwinning.

“Eén ding staat vast. Het volk van Suriname heeft beslist. Het volk van Suriname vraagt nieuw leiderschap!” Dit claimde Chandrikapersad Santokhi, voorzitter van de VHP en de belangrijkste opponent van de huidige president Desi Bouterse, zo rond drie uur vanochtend in het bomvolle partijcentrum De Olifant. Weliswaar nog te vroeg om de verkiezingswinst officieel op te eisen, want op dat moment is nog maar zo’n 40 procent van de landelijke stemmen geteld.

Maar het laat zich al aanzien dat de NDP van Desi Bouterse zwaar averij heeft opgelopen bij de verkiezingen van maandag. De NDP is fors teruggevallen van 26 naar 17 van de 51 zetels in De Nationale Assemblee (DNA). De VHP groeit daarentegen megafors van acht naar maar liefst twintig zetels. Het kan zelfs iets meer worden voor de VHP en nog iets minder voor de NDP. Waar de sfeer bij de VHP op dat moment optimaal is, hangt in het partijcentrum van de NDP een grafstemming. 

Hoe gaat een coalitie eruitzien?

Van tevoren werd gevreesd dat de chaotische voorbereiding van de verkiezingen de ideale bodem voor fraude zou zijn, maar de voorlopige prognoses op basis van de tussenstand maken duidelijk dat fraude plegen door de NDP is uitgebleven. 

Als de tussenstand betrouwbaar is, kan de VHP in theorie samen met de NDP een brede coalitie van ruim tweederde meerderheid vormen. Maar Santokhi heeft, voordat hij zijn gang maakte naar de stembus, nogmaals benadrukt dat regeren met de NDP wat hem betreft is uitgesloten. De meeste deelnemende partijen deden eenzelfde kiezersbelofte.

Partijleden van de VHP vieren de zetelwinst in het partijcentrum. De NDP-partij van president Desi Bouterse lijkt aan de verliezende hand te zijn bij de parlementsverkiezingen in Suriname. Beeld ANP

De kans is dan ook groot dat de VHP een coalitie van tweederde meerderheid gaat proberen te vormen met andere partijen. Met wie zou de VHP wel kunnen regeren? De NPS van oud-president Ronald Venetiaan, nu onder voorzitterschap van Gregory Rusland, boekte volgens de prognoses maar een zetel winst en zou dan op vier zetels uitkomen. Een belangrijke coalitiepartner wordt mogelijk de ABOP van Ronnie Brunswijk. Hij was rebellenleider tijdens het militaire regime van Desi Bouterse tijdens de jaren tachtig. De ABOP komt uit op zeven tot acht zetels volgens de prognoses. Om een tweederde meerderheid te krijgen moet ook de BEP – de huidige coalitiegenoot van de NDP – overstag gaan. Er is Santokhi veel aan gelegen een tweederde meerderheid te kunnen vormen, omdat hij dan rechtstreeks in het parlement kan worden gekozen tot de nieuwe president.

Surinaamse oppositie blijft op winst staan

Het tellen van de stemmen is dinsdag nog in volle gang. Rond 09.00 uur Surinaamse tijd was ruim 60 procent van de stemmen geteld. De NDP van president Bouterse heeft nu nog 26 zetels in het parlement en lijkt er volgens de voorlopige cijfers 11 te moeten inleveren.

Surinaamse media berichten dat de VHP uitkomt op 21 zetels, de NDP op 15 en de ABOP op 8. De drie andere partijen die zetels hebben gehaald zijn de NPS met 4, de BEP met 2 en PL met 1. Surinaamse kiezers kiezen hun president niet rechtstreeks. Dat doen partijen in het parlement, waar een kandidaat de steun nodig heeft van zeker 34 van de 51 parlementariërs.

Rechtstreeks het gevang in

Als Bouterse inderdaad zijn plek aan Santokhi af moet staan, heeft dat grote gevolgen voor zijn positie als politicus en burger. Hij is veroordeeld tot twintig jaar cel voor zijn rol in de Decembermoorden. “Zijn populariteit is hard achteruitgegaan”, concludeert econoom Jim Bousaid. “Maar die dalende populariteit heeft hij kunnen verbloemen door zijn NDP in het machtscentrum te nestelen. Daardoor kon hij staatsmiddelen en staatsmedia misbruiken om zijn greep op de bevolking te versterken.”

Toch verwacht Bousaid niet dat Santokhi als president, Bouterse koste wat het kost achter slot en grendel zal willen hebben. “Het land heeft al genoeg problemen aan zijn hoofd. We moeten er rekening mee houden dat Bouterse amnestie zal krijgen. In ruil daarvoor zal hij wel iets terug moeten geven, bijvoorbeeld het koest houden van zijn achterban tijdens de moeilijke periode van bezuinigingen die zal aanbreken. Het belangrijkst voor Suriname is nu economisch herstel en stabiliteit.”

Niet iedereen denkt er zo over. ABOP-parlementariër Edward Belfort, eveneens oud-justitieminister, ziet een ander scenario voor zich: “Als Bouterse president af is, gaat hij rechtstreeks richting het gevang”.

Lees ook: 

De NPD van Bouterse is dominant aanwezig, maar de kiezers zijn verdeeld

Suriname koos maandag een nieuw parlement. Buiten de stembureaus overheerste het NDP-paars, zag correspondent Iwan Brawe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden