BeroepszaakDecembermoorden

Bouterse komt eindelijk zelf naar de rechtbank; ‘Het gaat om een politieke krachtmeting’

Bouterse bij een militaire parade in 2015, vlak nadat hij is beëdigd voor zijn tweede termijn als president van Suriname.Beeld AP

Na twaalf jaar moet Desi Bouterse voor de rechter verschijnen om hoger beroep te krijgen in het Decembermoordenproces. Hij komt niet alleen. ‘Het gaat om een politieke krachtmeting en intimidatie.’

Als alles verloopt zoals Desi Bouterse het graag ziet, dan trekken vandaag duizenden aanhangers naar de rechtbank van de Krijgsraad in Paramaribo, om hun president te ‘ondersteunen’. Bouterse moet er voorkomen omdat hij ‘verzet’ heeft aangetekend, nadat hij bijna twee maanden geleden bij verstek werd veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf wegens moord op vijftien critici van zijn toenmalige militaire regime, op 8 december 1982. 

Bouterse bleef als hoofdverdachte weg gedurende het gehele twaalf jaar durende strafproces over de Decembermoorden. Vandaag gaat hij in verzet tegen zijn verstekvonnis, en móet hij wel persoonlijk verschijnen, anders kan hij een hoger beroep vergeten. Met de mobilisatie van zijn aanhang toont hij spierballen in de politieke en psychologische oorlogsvoering die nu gaande is in Suriname. Want ook rivaliserende partijen proberen met massabijeenkomsten zoveel mogelijk mensen op de been te krijgen om hun kracht te tonen. 

Uit het zadel wippen

Zij willen Bouterse uit het zadel wippen en voorkomen dat hij een derde presidentstermijn krijgt; in mei zijn er verkiezingen. Parlementariër Edward Belfort, mogelijke presidentskandidaat namens de ABOP-partij van Ronnie Brunswijk,  vindt Bouterse maar ‘laf’. “Hij is heel bang, omdat hij tijdens de rechtszitting gevangen genomen kan worden. Daarom spant hij mensen voor zijn karretje, zodat zij rumoer maken en hem eventueel bevrijden. Hij wil chaos creëren, wat aanleiding moet zijn voor het uitroepen van de noodtoestand.”

Nieuw hof opgericht als reddingsboei

Bouterse verschijnt vandaag dan wel voor de Krijgsraad, daarnaast probeert hij alsnog via andere weg het vonnis ongedaan te krijgen. In allerijl is er de afgelopen weken een Constitutioneel Hof ingesteld, (dat al in de Grondwet van 1975 bij de onafhankelijkheid wordt genoemd maar nooit is opgericht), waarvoor de NDP van Bouterse de belangrijkste voordrachten heeft gedaan. Mogelijk zal getoetst worden of de ‘amnestiewet’ van 2012 terecht terzijde is gelegd door de Krijgsraad – een wetsvoorstel dat destijds Bouterse moest vrijwaren van rechtsvervolging. Strafpleiter en politicus Gerold Sewcharan maakt zich daar ernstig zorgen over: “De uitvoerende macht is al een karikatuur en de wetgevende macht een speelbal. Als ook de rechterlijke macht komt weg te vallen, is het gedaan met ons.”

Sinds zijn veroordeling is Bouterse niet in het parlement verschenen, ondanks aandringen van de oppositie tot ‘breed overleg’ over de ‘smet’ op het ambt van president. Wel werd op partijpodia Van Bouterses NDP van alles gezegd en geroepen. “U moet ons niet dwingen om dingen te doen die we niet graag willen doen”, dreigde ondervoorzitter Ramon Abrahams, wapenbroeder van Bouterse tijdens de dictatuur. Hij sprak van een ‘politiek vonnis’ dat ‘door Nederland georkestreerd’ zou zijn.

Juridische coup 

Tijdens een partijvergadering sprak raadsman Irvin Kanhai van een ‘achterwaarts dekolonisatieproces’ met het vonnis als ‘laatste horde’. De NDP duldt daarom maar één uitkomst van een hoger beroep: vrijspraak.

Voor de rechters van de Krijgsraad die tot de veroordeling kwamen hebben de NDP’ers geen goed woord over. De term ‘juridische coup’ viel, en vanuit zijn partij werd Bouterse aanbevolen de beveiliging en lonen van rechters ‘stop te zetten’. Bij de oproep Bouterse massaal te begeleiden naar de rechtszaal, sneerde NDP-parlementariër Silvana Afonsoewa naar de Krijgsraad: “2020 is ons jaar. Geen enkele kleine aap kan de show stoppen!” Ze kreeg een golf kritiek, wegens ‘belediging en bedreiging’ van de rechterlijke macht.

Gevaarlijk spel

Bouterse zelf houdt zich betrekkelijk stil en sprak hooguit minachtend van een ‘soort krijgsraad’. Maar oproepen vanuit de oppositie, vakbeweging en maatschappelijke organisaties om ‘corrigerend’ op te treden tegen intimiderende taal van zijn partijgenoten, negeert hij.

“Al deze uitspraken zijn erop gericht dat niemand aan Bouterse komt. Dus ook de rechtsprekende macht niet”, zegt Gerold Sewcharan, strafpleiter en voorzitter van de nieuwe Partij voor Recht en Ontwikkeling. Hugo Essed, advocaat van de nabestaanden van de Decembermoorden, is het eens. “Het gaat om een politieke krachtmeting en intimidatie.” Essed denkt niet dat Bouterse uit is op chaos. “Maar wie garandeert dat het niet fout gaat met een heleboel heethoofden bij elkaar? Het is onverstandig en gevaarlijk spel.”

Lees ook: 

Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel

De president van Suriname werd eind november door de krijgsraad schuldig bevonden aan de Decembermoorden, waarbij vijftien tegenstanders van het militaire regime in 1982 werden gedood.

De veroordeelde Bouterse wordt thuis groots verwelkomd: We want Bouta!

Doet-ie het of doet-ie het niet? Dat was de hamvraag, vooraf: zou president Desi Bouterse (lees: de NDP) een ontvangstmassa van jewelste op de been kunnen krijgen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden