Brexit

Boris Johnson verliest de strijd met zijn parlement, zet 21 Conservatieven uit de partij

De Britse premier Boris Johnson in het Lagerhuis. Beeld REUTERS

De Britse premier Boris Johnson heeft 21 Conservatieve parlementsleden uit de partij gezet. Zij steunden een motie die het toelaat een wet in te dienen die voorkomt dat het Verenigd Koninkrijk zonder meer de EU verlaat. 

Het Lagerhuis heeft één slag binnen: er mag een wet worden ingediend die voorkomt dat het Verenigd Koninkrijk op 31 oktober zonder meer de EU verlaat. Voor tientallen Conservatieven betekende dit dat ze de partij uitgezet zijn. Onder de verbannen leden bevinden zich de vroegere minister Philip Hammond en Nicholas Soames, de kleinzoon van Winston Churchill.

Precies zoals Churchill

Het was een pijnlijk detail dat Boris Johnson, schrijver van een biografie over Churchill, niet kan zijn ontgaan: het Conservatieve parlementslid Philip Lee liep dinsdagmiddag op precies dezelfde manier van de Conservatieve kant van het Lagerhuis over naar de liberalen als Win­ston Churchill dat 115 jaar geleden ook deed. Doodgemoedereerd, tijdens de speech van de premier.

Precies zoals Churchill liep Lee het over tijdens de eerste vergaderdag na het zomerreces. Precies zoals Churchill deed hij het uit onvrede. Lee is ontstemd over de aangekondigde schorsing van het parlement in juist die maanden die van het grootste belang zijn voor de toekomst van het Verenigd Koninkrijk. Johnson wil per volgende week het parlement voor vijf weken naar huis sturen, om het pas te laten terugkeren in oktober, twee weken voor 31 oktober. Dat is op dit moment de datum waarop het Verenigd Koninkrijk de EU moet verlaten.

Philip Lee zit inmiddels tussen de Liberal Democrats in het Lagerhuis. Beeld AFP

Maar de oversteek van Lee is meer dan een symbolische verzetsdaad. Hij betekent voor de regering-Johnson het definitieve verlies van een meerderheid in het Lagerhuis. De overmacht was al fragiel, want de Conservatieven hadden, de steun van de Noord-Ierse DUP meegerekend, precies één zetel meer dan de oppositie. Nu is het andersom.

Niet dat dat dinsdagavond veel verschil maakte, want op dat moment was Johnson al een meerderheid kwijt. Tientallen fractiegenoten hadden hem laten weten dat ze de oppositie steunen, ook al dreigde hij hun carrière te vernietigen. Onder de dissidenten bevinden zich een aantal voormalige ministers en ook de kleinzoon van Churchill, Nicholas Soames.

Niet terug naar Brussel 

Johnson zei dinsdag in het Lagerhuis dat hij ‘onder geen enkele omstandigheid zal accepteren’ dat hij terug moet naar Brussel om daar opnieuw uitstel te vragen. Hij noemde de wet die een no-dealbrexit moet voorkomen de ‘Jeremy Corbyn onderwerpingswet’ en zei dat het parlement iedere kans op een betere brexitdeal met Brussel vergooide.

Het parlement moet supersnel handelen, want vanaf 9 september is het geschorst. Dat kan precies: er resten net genoeg dagen om het ook het Hogerhuis te laten passeren.

Johnson zegt dat hij de uitslag niet zal uitvoeren. Hij wil verkiezingen. De ironie wil dat verkiezingen doorgaans ook de grootste wens zijn van de oppositie, die Johnson liever vandaag dan morgen uit Downing Street 10 ziet vertrekken. Juist dit keer is er aarzeling. De benodigde tweederde meerderheid voor verkiezingen krijgt Johnson pas als hij garandeert dat er geen no-dealbrexit komt, zeggen woordvoerders.

Maar eerst zal vanochtend een rechtbank in Edinburgh uitspraak doen over de vraag of de parlementaire schorsing van Johnson wel rechtmatig is. Daar kwam dinsdag een weinig respectvolle notitie van Johnson boven tafel waarin hij als verdediging van de schorsing stelde dat ‘de septemberzitting van het parlement een beslommering is die alleen is bedoeld om te tonen dat Lagerhuisleden hun vergoeding waard zijn’.

Lees ook:
Brits parlement heeft nog één week om Johnson te stoppen

De meerderheid van het Britse parlement wil de EU niet uit zonder akkoord. Dat moet deze week geregeld worden.

Boris Johnson heeft alles in het brexit-schaakspel allang uitgedacht

Als de tegenpartij zijn pionnen slaat, heeft hij nog altijd de koningin achter de hand. Premier Boris Johnson zal zich niet zomaar neerleggen bij een parlementaire meerderheid tegen een no-dealbrexit. Hij heeft zijn tegenzet al klaar. Plus die daarna en daarna, en alle alternatieve zetten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden