Boris Johnson verkoopt de brexitdeal als een overwinning voor de Britten

Beeld REUTERS

‘De deal is rond’, tweette Boris Johnson bij het vallen van kerstavond dan eindelijk. Hij zette er een foto van zichzelf bij, met twee duimen in de lucht.

Er mag dan nu een akkoord met de EU zijn, voor Johnson is de strijd nog niet gestreden. Hij moet volgende week nog goedkeuring krijgen van het Lagerhuis en die is lang niet vanzelfsprekend. Grote delen van zijn achterban in de Conservatieve partij hebben zo’n hekel aan de EU, dat ze ieder compromis als verlies interpreteren. Het is daarom voor hem van het grootste belang dat het handelsakkoord met EU in de publieke opinie gezien wordt als bijzonder gunstig.

Het beïnvloeden van de volksmening begon al in de loop van de ochtend, toen de Britse premier Boris Johnson en EU-voorzitter Ursula von der Leyen nog bezig waren de laatste makrelen en haringen te verdelen. De tweeduizend bladzijden van het akkoord waren nog nergens te vinden, maar het kamp-Johnson begon het vast aan zijn achterban te verkopen.

Zo lekte al meteen een document waaruit zou moeten blijken dat het Verenigd Koninkrijk in de onderhandelingen veel meer punten had binnengehaald dat de EU.

Het kwam in eerste instantie zonder bron op internet terecht, maar later bekende Downing Street dat het daarvandaan kwam. Het was een lijst met onderhandelingspunten waarin staat dat de Britten op maar liefst 28 punten hun zin hadden gekregen, tegenover slechts elf onderwerpen waarbij de EU zou hebben gekregen. Nog eens 26 punten zouden compromissen betreffen beide kanten hebben moeten inleveren. De boodschap was duidelijk: de inwoners van het Verenigd Koninkrijk moeten geloven dat ze hebben gewonnen. Vooral het feit dat het Europese hof niet langer mag oordelen over de Britten, wordt verpakt als een enorme overwinning.

Sommige punten liggen gevoelig

Maar het is de vraag of deze simpele opsomming genoeg is om de eurosceptici in het Lagerhuis te overtuigen. Onder de punten die het verenigd Koninkrijk heeft verloren, zitten ongetwijfeld punten die gevoelig liggen.

Vanuit Downing Street komt voorlopig alleen de tekst: “Alles wat het Britse volk is beloofd in het referendum van 2016 en bij de verkiezingen van vorig jaar, is in deze deal terug te vinden. Het is fantastisch nieuws voor gezinnen en bedrijven in alle delen van het land.”

Boris Johnson werd iets meer dan een jaar geleden verkozen met de slogan ‘get brexit done’. Dat heeft hij, hoewel op het laatste moment, voor elkaar gekregen.

Maar een naadloze overgang zal het niet zijn. Over een dikke week worden aan de havens van het Britse eiland opnieuw grote files verwacht, even lang als die op dit moment bij Dover staan omdat iedere vrachtwagenchauffeur een coronatest moet ondergaan.

Formulieren, labels en vier procent verlies

Want hoewel het VK toegang houdt tot de interne markt van de EU, het zal ingewikkelder zijn dan vóór brexit. Er zullen formulieren moeten worden ingevuld en labels gecheckt moeten worden. Er zullen dingen niet in orde zijn, waardoor vrachtwagens weer moeten omkeren.

Er zullen, voorspellen economen, meer nadelige gevolgen zijn. De grootste daarvan zijn vooral economisch. Er zijn in de afgelopen vier jaar tientallen onderzoeken verschenen over de economische gevolgen van een brexit, ook al zou er een akkoord zijn.

Geen enkele van die onderzoeken voorspelt dat het land beter af zal zijn. Over de vraag hoeveel slechter het zal gaan, zijn ze het niet eens: de één zegt tien procent minder bruto nationaal product, de ander houdt het op twee. Gemiddeld komen ze uit op een verlies van vier procent. Dat betekent dat iedereen in het land er jaarlijks ongeveer 1400 euro op achteruit zal gaan, schreef vandaag The Independent.

Dat zullen de Britten pas later merken. Nu, de komende week, is het van belang dat ze blijven geloven dat hun wensen vervuld zijn. De Britse EU- onderhandelaar David Frost schreef op Twitter: “Ons land begint een nieuwe reis als een volledig onafhankelijk land - opnieuw - vanaf 1 januari. Onze toekomst en onze voorspoed zijn in onze handen. Ik weet zeker dat we succesvol zullen zijn.”

Wat doen de Schotten?

Dat niet iedereen in dat verhaal trapt, bewees de Schotse leider Nicole Sturgeon. Toen nog maar net bekend was dat er een akkoord was, reageerde zij al door te zeggen dat ‘geen enkel akkoord ooit goed kan maken wat brexit heeft weggenomen van Schotland”. De meerderheid van de Schotten wilde bij het referendum in 2016 liever bij de EU blijven.

“Nota bene midden in een pandemie en een economische recessie wordt Schotland tegen zijn wil gedwongen de Europese interne markt en en douane-unie te verlaten, ook al gaan daar vele banen mee verloren.”

Sturgeon is deels opgelucht. “Een akkoord is beter dan geen akkoord”, zo schreef ze in een verklaring. Maar dat moet ons niet afleiden van het feit dat ze gekozen hebben voor een harde brexit, waarbij zoveel voordelen van het EU-lidmaatschap verloren gaan.”

“Maar het feit is dat heel veel beloften, bijvoorbeeld over visserij, ijdel zijn gebleken.”

Lees ook: 

Onderhandelaars EU en Verenigd Koninkrijk sluiten brexitdeal

Onderhandelaars van de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk hebben een overeenkomst bereikt over hun toekomstige handelsrelatie. Dat maakte de Britse regering bekend. Onderhandelaars van beide kanten hebben maanden over zo’n overeenkomst gepraat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden