Bolivia

Bolivianen massaal de straat op tegen arrestatie van voormalig president

Bolivianen protesteren tegen de regering van arrestatie van voormalig interim-president Jeanine Áñez. Beeld Reuters
Bolivianen protesteren tegen de regering van arrestatie van voormalig interim-president Jeanine Áñez.Beeld Reuters

Tienduizenden Bolivianen protesteren tegen de arrestatie van Jeanine Áñez. De voormalige interim-president werd zaterdag opgepakt op verdenking van een staatsgreep.

Vier maanden preventieve hechtenis kreeg Jeanine Áñez, de voormalige interim-president van Bolivia, zondag door de rechter opgelegd voor haar rol bij de afzetting van haar socialistische voorganger, Evo Morales. De rechts-conservatieve Áñez werd gearresteerd op verdenking van terrorisme, opruiing en samenzwering.

De aanhouding van Áñez maakt veel los in Bolivia. Manifestanten verzamelden zich in groten getale om hun onvrede te uiten. In Santa Cruz, een rechts bolwerk binnen Bolivia, kwamen zo’n 40.000 mensen bijeen om hun frustratie te uiten. Maar ook in de hoofdstad La Paz en in de steden Cochabamba, Sucre en Trinidad waren de afgelopen dagen demonstraties.

De arrestatie van Áñez vloeit voort uit gebeurtenissen die plaatsvonden vanaf oktober 2019, toen de linkse president Morales zich kandidaat stelde voor een vierde ambtstermijn. Daarmee zou hij de termijnlimieten van de Boliviaanse grondwet overschrijden.

De resultaten van de presidentsverkiezingen, die Morales zei te hebben gewonnen, waren dubieus. Er waren aantijgingen van verkiezingsfraude en er volgden wekenlange landelijke protesten. Onder druk van de strijdkrachten, die hun steun aan de regering opzegden, kondigde Morales in november 2019 zijn ontslag aan. Vervolgens vluchtte hij naar Mexico en daarna naar Argentinië, waar hij in ballingschap ging voordat hij in november vorig jaar terugkeerde naar Bolivia.

Machtsvacuüm door het vertrek van Morales

Het vertrek van Morales leidde tot het aftreden van de toenmalige vicepresident en andere mensen in de lijn van opvolging. Het daaruit voortvloeiende machtsvacuüm werd gevuld door een rechtse interim-regering onder Áñez. De Movimiento al Socialismo (MAS) van Morales noemde dit een ‘staatsgreep’.

Sindsdien zijn de politieke spanningen enkel toegenomen. Áñez en Morales zijn op vele terreinen tegenpolen. Zij wit en rechts, hij inheems en links – ook al is er één ding dat hen verbindt: machtsverslaving. In haar interim-periode als president deed Áñez er alles aan om het woordje ‘interim’ sluipenderwijs uit haar ambtstitel te laten verdwijnen door de presidentsverkiezingen uit te blijven stellen.

Onder druk van het parlement ging Áñez uiteindelijk overstag en organiseerde ze afgelopen najaar verkiezingen. Die werden overtuigend gewonnen door Luis Arce, de voormalig minister van economie onder Morales. Hij pleitte aanvankelijk voor nationale eenheid, maar de arrestatie van Áñez maakt die verzoenende boodschap ongedaan.

Eerder zei Áñez al te vrezen voor ‘politieke vervolging’, nadat er arrestatiebevelen tegen haar en andere oud-regeringsleden waren uitgevaardigd. Een van de voormalige ministers vroeg zondag asiel aan in Peru.

Ongrondwettelijk handelen

Áñez wordt verweten na het vertrek van Morales ongrondwettelijk te hebben gehandeld en in feite samen met haar medestanders een coup te hebben gepleegd. Dat zou zijn gebeurd op voorspraak van de strijdkrachten. Onder anderen ook haar voormalige justitieminister, de chef van de politie en de voormalige bevelhebber van de strijdkrachten zijn beschuldigd.

Áñez en andere oppositieleiders beweren onschuldig te zijn. Zij vinden dat de volksopstanden uit 2019 het gevolg zijn van de veronderstelde verkiezingsfraude van de MAS-partij.

De arrestatie van Áñez heeft internationale bezorgdheid gewekt. VN-secretaris-generaal António Guterres benadrukte ‘het belang van het handhaven van eerlijke procesgaranties en volledige transparantie in alle gerechtelijke procedures’.

Zaterdag riep het hoofd van buitenlandse zaken van de Europese Unie, Josep Borrell, op tot een proces waarbij de scheiding der machten gerespecteerd moet worden. De Amerikaanse ambassade in La Paz riep op tot het respecteren van burgerrechten tijdens het proces tegen Áñez.

Lees ook:

De interim-president gaat knarsetandend overstag: er komen verkiezingen in Bolivia

De interim-president van Bolivia heeft eigenlijk geen zin in verkiezingen, maar stemt er nu toch in toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden