Rellen in Kenosha

Black Lives Matter-protesten zijn in een grimmige fase beland, lukt het Trump hiervan te profiteren?

Oproerpolitie en demonstranten raakten dinsdagnacht slaags.Beeld AFP

Burgermilities in Kenosha beantwoorden plunderingen met gericht vuur. De politieke vraag op de achtergrond: is dit Trumps of Bidens Amerika?

De stad Kenosha in de Amerikaanse staat Wisconsin is de afgelopen dagen het nieuwe brandpunt van de Black Lives Matter-protesten geworden. Die zijn in een grimmige fase beland; bij schietpartijen tussen burgers onderling vielen dinsdagnacht twee doden. Niet langer staan alleen demonstranten en politie tegenover elkaar, bewapende milities patrouilleren ook op straat.

De onrust begon zondag, toen de politie in discussie raakte met een zwarte man, Jacob Blake. Toen Blake boos wegliep en zijn autoportier opende, werd hij van dichtbij zeven keer in zijn rug geschoten, voor de ogen van zijn drie jonge kinderen. De autoriteiten hebben hun onderzoek naar de precieze toedracht nog niet afgerond, maar een filmpje van de schietpartij op sociale media deed de gemoederen in de middelgrote stad van 100.000 inwoners ontploffen.

Gewelddadig karakter

Blake overleefde het ternauwernood, maar hij zal nooit meer kunnen lopen, en liep veel orgaanschade op. Zijn familie riep demonstranten op om de protesten vreedzaam te houden, maar was heel duidelijk in de veroordeling van het politie-optreden. “Ik wil geen medeleven, ik wil verandering”, zo vatte de zus van Blake het samen.

De protesten kregen al snel ook een gewelddadig karakter. Zo moest de brandweer op dinsdagavond 34 keer uitrukken vanwege brandstichting, en werden tientallen winkels, auto’s en huizen verbrand of beschadigd. Die dag waren er ook al allerlei burgermilities op straat verschenen. Ze zouden deels afkomstig zijn uit de boogaloo-beweging, een de afgelopen tijd snel gegroeide rechtse ideologie van burgers die zichzelf willen bewapenen, en die flirten met een nieuwe burgeroorlog.

Tegen journalisten vertelden de militieleden dat ze eigendommen wilden beschermen, en soms vanuit elders naar Kanosha waren gekomen om te helpen. Op sociale media deden zowel onder demonstranten tegen politiegeweld als onder militieleden allerlei berichten de ronde over geweld door de andere partij.

Geen vuurwerk

Die licht ontvlambare situatie kwam bij het vallen van de nacht tot een noodlottige escalatie. “We riepen ‘Black lives matter’ bij het benzinestation en toen hoorden we ‘boem, boem’, en ik zei tegen mijn vriend: dat is geen vuurwerk”, vertelde de 19-jarige demonstrant Devin Scott aan de Chicago Tribune. “Er kwam een man met een groot geweer langs rennen, mensen riepen: ‘hij heeft iemand neergeschoten!’ en iedereen probeerde hem af te stoppen. Toen begon hij weer te schieten.”

Bij het vuurgevecht werden twee mensen gedood en raakte iemand een arm kwijt. De schutter, een witte man met een semi-automatisch geweer, kon tussen de aanrijdende politie-auto’s door weglopen. De autoriteiten maken nu jacht op hem.

Trumps Amerika

Het geweld in Kenosha vindt plaats tegen de achtergrond van de conventie van de Republikeinse partij, die deze week officieel Donald Trump tot presidentskandidaat zal benoemen. Veel sprekers op die conventie benadrukken dezer dagen dat een stem op Joe Biden een stem is op de ‘radicale marxisten’ in zijn kielzog, die de politie zouden willen afschaffen en iedere vreedzame buitenwijk in een slagveld zouden willen veranderen. ‘Je zult niet veilig zijn in Joe Bidens Amerika’, waarschuwt een verkiezingsspotje van Donald Trump.

Maar of de huidige onrusten in Kenosha de Republikeinen in de kaart spelen, is onduidelijk. Veel analisten waarschuwen dat zo’n campagne die angst zaait over stijgende criminaliteit niet per se goed werkt als hij door de zittende president wordt gevoerd: het Amerika waarin plunderaars en gewapende milities elkaar innig wantrouwen is op dit moment namelijk eerst en vooral Trumps Amerika.

Lees ook:

Boogaloo: gewelddadig gedachtengoed, verbloemd door vrolijke Hawaii-shirts

De rechtse boogaloo-beweging in Amerika dweept met een gewapende opstand. Sommige aanhangers grijpen nu ook echt naar de wapens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden