ReportageMadrid

Bij Spaanse abortusklinieken mogen vrouwen niet meer worden lastiggevallen. Maar wat is lastigvallen?

Marta Sánchez (22, midden) bidt tijdens de demonstratie voor abortuskliniek Dator. Rechts houdt Maria Carmen Rodrigo (35) een bord omhoog met een bord “Dit is het meest feministische dat je vandaag zal zien”. Beeld Eline van Nes
Marta Sánchez (22, midden) bidt tijdens de demonstratie voor abortuskliniek Dator. Rechts houdt Maria Carmen Rodrigo (35) een bord omhoog met een bord “Dit is het meest feministische dat je vandaag zal zien”.Beeld Eline van Nes

Een nieuwe wet in Spanje verbiedt het om vrouwen ‘lastig te vallen’ wanneer zij naar een abortuskliniek komen. Religieuze groepen vinden dit een inperking van hun recht en blijven bidden bij de klinieken.

Jurriaan van Eerten

Vanaf de metrohalte lopen ze in processie: een stuk of vijftig mensen, voornamelijk jongeren. Vooraan houdt een jongen een groot houten kruis op, daarachter zijn protestborden: “Het leven is waardevol”, en “Dit is het meest feministische dat je vandaag zal zien”. Eenmaal aangekomen bij abortuskliniek Dator in Madrid, zakt de groep op de tegenoverliggende straat op de knieën, en zo blijven zij zitten met rozenkransen in de hand, zingend en biddend.

Dit is de nieuwste anti-abortusgroep uit Spanje. Rezar no es delito, ofwel: Bidden is geen misdaad. Opgericht door jongeren als reactie op een wetswijziging afgelopen april. Niet langer staat de Spaanse staat toe dat vrouwen worden “lastiggevallen” bij abortusklinieken. Daarom mogen hen geen flyers worden toegestopt en mogen zij niet aangesproken worden. Maar bidden, dat valt volgens deze groep niet onder die wet, dus blijven ze dat doen. Zo denkt de aanwezige politie er zo te zien ook over: de paar agenten kijken alleen maar toe.

Vrijheid van godsdienst

Wie van Rezar no es delito je het ook vraagt, allemaal hebben ze dezelfde redenatie, die leunt op enkele punten. Eén: de wet gaat in tegen de vrijheid van godsdienst, want zij geloven dat ze het leven moeten verdedigen. Twee: klinieken doen dit alleen voor het geld. En drie: abortus is de makkelijke weg, eigenlijk zouden vrouwen gesteund moeten worden met voorlichting en economische hulp.

Voor dat laatste hebben de anti-abortusgroepen recent een pand op de hoek tegenover de kliniek gehuurd en de gevel felroze geschilderd: abortus is niet de enige optie, staat erop geschreven. De 22-jarige Mar Sánchez vertelt dat vrouwen daar soms binnenstappen, denkend dat het de kliniek is. “Zo hebben we al meerdere levens gered”, zegt ze trots. “En let op, dat hele gepraat over lastigvallen is taalmanipulatie. Men wil ons wegzetten als radicalen. Maar wij vallen niemand lastig hè, we geven voorlichting.”

Tegendemonstranten

Aan de andere kant van de straat, voor kliniek Dator, heeft zich een groepje vrouwelijke tegendemonstranten verzameld. Zij blazen op fluitjes om het gezang te overstemmen. “Dit soort groepen groeit de afgelopen jaren, door de komst van Vox”, vertelt Cristina Palacio, 22, verwijzend naar de radicaal-rechtse politieke partij die afgelopen jaren snel groeit in Spanje. “Door wat nu in de VS gebeurt, weet ik dat het recht tot abortus ook weer afgenomen kan worden. Zoiets kan hier ook zomaar gebeuren.”

Zelf is Palacio niet gelovig, maar haar zus Victoria wel. En ook zij staat hier aan de pro-abortuszijde, in een broekpak van spijkerstof. “Ik zou zelf nooit abortus plegen, maar er bestaan situaties waarin vrouwen die keuze maken. Dat kan beter op beschermde wijze, schoon in een kliniek. Bovendien: voor mij betekent gelovig zijn juist mensen vrijheid gunnen.”

Sinds abortus in 1985 legaal werd in Spanje – eerst bij verkrachting of complicaties, vanaf 2010 in alle gevallen – is de strijd voor de abortusklinieken gaande. Toch is er in de afgelopen jaren wat veranderd, vertelt advocaat José Antonio Bosch, verbonden aan kliniek Dator, via de telefoon.

“Er zijn meer groepen en er komt geld van buitenaf.” Hij verwijst onder andere naar Veertig Dagen voor het Leven, een internationale groep die jaarlijks veertig dagen lang bij klinieken protesteert. “Die komen uit de VS, dat staat gewoon op hun site. Er waren hier altijd lokale groepen, vanuit de kerk, maar nu worden het er steeds meer.” Ook van de organisatie die het pand tegenover de kliniek huurt – voor ruim drieduizend euro per maand – is bekend dat zij geld uit de VS krijgen.

Katholieke lobby

Dat de banden over de grens reiken, dat geeft organisator José Castro Velarde van Rezar no es Delito gelijk toe. Velarde – in tegenstelling tot de rest van de groep is deze vijftiger met grijze baard geen jongere te noemen – vertelt dat er nauw contact is tussen anti-abortusgroepen in het buitenland. “Wij volgen vooral FAFCE”, vertelt hij, doelend op een groep die de Federatie van Katholieke Familie-groeperingen in Europa heet. “Zij lobbyen bij het Europarlement voor strengere abortuswetgeving. Vanuit hen wordt er gecoördineerd.”

Na een uur van zingen, bidden en schreeuwen, maken de jongeren van Rezar no es Delito aanstalten om te vertrekken. Mar Sánchez blijft napraten met een vriendin. Ook al begrijpt ze dat een abortusverbod tot gevaarlijk illegaal gepruts in kelders kan leiden, hoopt ze toch dat acties als deze minstens één zwangere vrouw op andere gedachten brengen.

Maar toch is ze niet volledig tevreden over vandaag. “Ik doe dit allemaal uit liefde. En dat we hier dan zo vol haat tegenover elkaar komen te staan en dingen roepen... nee, dat is ook niet de beste uitkomst.”

Lees ook:

De Dam staat vol voor abortus: ‘Waarom kunnen daar een paar oude witte mannen voor de meerderheid beslissen?’

In Amsterdam kwamen zaterdagmiddag honderden mensen samen om hun stem te laten horen tegen de mogelijke afschaffing van het federale abortusrecht in de Verenigde Staten.

Europarlement wil actie tegen buitenlandse steun aan de anti-abortusbeweging

Amerikaanse en Russische conservatieven pompen geld in Europese anti-abortusbewegingen. In het Europees Parlement klinkt de roep om actie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden