null Beeld

ColumnBas den Hond

Bidens laatste hoop om vaccinweigeraars te bereiken? Trump

Bas den Hond

Hoe wanhopig moet je zijn om de hulp in te roepen van Donald Trump?

Joe Biden deed het indirect, in de toespraak dinsdag waarin hij de Amerikanen bijpraatte over de laatste corona-ontwikkelingen, inclusief de opmars van de omikronvariant. “Onlangs heeft voormalig president Trump bekendgemaakt dat hij zijn booster-injectie had gekregen – misschien een van de weinige dingen waarover hij en ik het eens zijn.”

En als om duidelijk te maken dat hij dat een belangrijke aspect vond, gaf Biden even later Trump een compliment voor het feit dat hijzelf bij zijn aantreden een sterk wapen in handen had tegen het coronavirus in de vorm van drie vaccins. Dat was te danken aan “De vorige regering en aan de wetenschappers”, zei hij.

Er moet een wond helen in dit land, en dit zal daar erg bij helpen

De boodschap kwam aan. “Het is wat lastig om al te kritisch te zijn, omdat hij ons net bedankt heeft voor het vaccin, en mij bedankt heeft voor wat ik heb gedaan”, zei Trump in een interview met de huiszender van rechts Amerika, Fox News. “Dat is voor het eerst, weet je. Daar deed hij heel goed aan. Er moet een wond helen in dit land, en dit zal daar erg bij helpen.”

Een paar dagen eerder had Trump zich uitgesproken voor de boosterprik, tijdens een optreden in Florida, één uit een reeks die hij samen doet met voormalig Fox-coryfee Bill O’Reilly – die bij de tv-zender moest vertrekken toen bekend werd dat hij vrouwen had lastiggevallen, van wie daarna met grote bedragen het zwijgen werd gekocht.

Het was O’Reilly die het onderwerp aansneed. “De president en ik zijn allebei gevaccineerd”, zei hij, geheel volgens Amerikaanse traditie voor Trump de titel gebruikend van zijn laatste hoge ambt. Boegeroep uit de menigte was zijn deel. “Heeft u de booster gekregen?” vroeg O’Reilly daarna. “Ja”, zei Trump, waarop er nog meer verontwaardiging klonk.

Dat deed Trump pijn, vertelde O’Reilly later in een interview met tv-zender NewsNation. “Maar ik zei tegen hem: dit is goed voor je, het is goed dat mensen een andere kant van je zien, niet een politieke kant. Je vertelde de waarheid. Jouw regering deed het en je zou daar de eer voor moeten opeisen, want het redde ik weet niet hoeveel levens, honderdduizenden.”

Steeds spreekt hij zich uit tegen verplicht vaccineren

Het was niet de eerste keer dat Trump de eer voor de ontwikkeling van de vaccins opeiste. Maar hij spreekt zich ook keer op keer uit tegen welke verplichting dan ook om een vaccin te halen, of het nu door de overheid is of door bijvoorbeeld werkgevers.

En hoewel hij nooit heeft gezegd dat vaccins gevaarlijk zijn of slecht werken, kreeg in augustus van dit jaar een interviewer van Fox News hem wel zo ver te beamen dat de booster-injecties misschien nuttiger waren voor het banksaldo van farmaceutisch bedrijf Pfizer dan voor degenen die ze in de arm gezet kregen.

Maar afgezien van zulke uitglijders is Trumps standpunt duidelijk. En daarmee gaapt er een kloof tussen hem en zijn trouwe aanhang, die juist niet gelooft in de ernst van Covid-19 en de effectiviteit van vaccins. Hun houding is nu het belangrijkste probleem voor de VS als het gaat om het verwerken van de golven waarin het coronavirus Amerikanen ziek maakt.

Na een jaar van intensief prikken en voorlichten hebben veel andere bevolkingsgroepen hun achterstand ingelopen. Zwarte Amerikanen bijvoorbeeld zijn nu even vaak gevaccineerd als witte. Daarvoor moesten velen van hen nogal wat wantrouwen overwinnen jegens de medische stand. De zeer onethische medische experimenten waaraan in de vorige eeuw zwarte Amerikanen werden onderworpen, zijn door hen nog bepaald niet vergeten.

Eén Democratische weigeraar voor drie Republikeinen

Maar één groep houdt zijn verzet nog koppig vol: witte, laagopgeleide, conservatieve, buiten de steden wonende, Republikeins stemmende Amerikanen, kortom Trump-aanhangers. Van hen hebben alleen de oudsten zich in grote aantallen laten vaccineren. Tegenover elke Democraat die nog niet gevaccineerd is, zijn er drie Republikeinen. Die vaccinweigeraars bevolken nu de ziekenhuizen.

Amerika zou zeer gebaat zijn bij een campagne die hen kan overtuigen. Maar het is allang duidelijk dat rationele argumenten weinig zoden aan de dijk zetten. Wat wel kan helpen, is vaccineren laten aanprijzen door iemand die hun vertrouwen geniet.

Dat zou Trump kunnen zijn. “Het is vermoedelijk te laat om het vaccin compleet los te koppelen van de regering-Biden”, schrijft mediacolumnist Jack Shafer op website Politico. Maar toch: “Zo’n boodschap zou erin hakken bij de ongevaccineerden”.

Of niet, tempert Gary Abernathy, columnist van de The Washington Post, de verwachtingen. “Zij die Trump bekritiseren omdat hij niet genoeg de lof zingt van het vaccin, gaan vaak uit van de illusie dat Trumps aanhang bestaat uit schapen die elk bevel van hun leider volgen – maar de reactie van de menigte op Trumps opmerking over de booster bewijst het tegendeel. Trumps aanhangers houden niet van hem omdat hij hun goeroe is, maar omdat hij denkt zoals zij – en als hij afwijkt van hun opinies, dan krijgt hij dat luid en duidelijk te horen.”

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden