ProfielKetanji Brown Jackson

Bidens kandidaat voor het Hooggerechtshof maakt zelfs kans op wat Republikeinse steun

Met Ketanji Brown Jackson krijgen de Verenigde Staten een opperrechter met een ongebruikelijk brede ervaring. Beeld AP
Met Ketanji Brown Jackson krijgen de Verenigde Staten een opperrechter met een ongebruikelijk brede ervaring.Beeld AP

Ze verdedigde een terreurverdachte in Guantánamo Bay, werkte voor een groot advocatenkantoor en was rechter voor een rechtbank en een hof van beroep. Met Ketanji Brown Jackson krijgen de Verenigde Staten een opperrechter met een ongebruikelijk brede ervaring.

Bas den Hond

Ketanji Brown Jackson draaide piketdiensten als advocaat voor verdachten zonder geld, maar werkte ook bij een groot advocatenkantoor. Ze verdedigde een terreurverdachte in het Amerikaanse gevangenkamp Guantánamo Bay op Cuba, en was rechter in een gewone rechtbank en daarna in een hof van beroep. Ook was ze lid van een belangrijke commissie die regelde dat de enorme ongelijkheid in bestraffing tussen zwarte en witte drugsgebruikers werd verminderd. Jackson studeerde rechten aan de prestigieuze Harvard Universiteit, en deed het daar zo goed dat ze een van de leidende redacteuren werd van de door studenten geredigeerde Harvard Law Review.

Maar dat was allemaal niet genoeg geweest om door de Amerikaanse president Joe Biden, zoals hij vrijdag deed, te worden voorgedragen als een van de negen hoogste rechters van het land. Zijn kandidaat moest beslist ook voldoen aan twee fysieke vereisten: vrouw, en Afro-Amerikaans. Dat had Biden beloofd tijdens zijn campagne om de Democratische presidentskandidaat te worden, waarna hij de doorslaggevende steun kreeg van de zwarte Democratische kiezers.

De Democraten hebben de benoeming in eigen hand

Jacksons benoeming moet worden goedgekeurd door de Senaat. In principe kunnen de Democraten daar zelf voor zorgen, als ze één lijn trekken: ze hebben er vijftig van de honderd zetels en als er verder niet één Republikein voor haar stemt, kan vicepresident Kamala Harris altijd nog de doorslaggevende stem uitbrengen.

In principe zou Jackson ook de steun moeten hebben van drie Republikeinse senatoren, iets wat voor Biden een politieke overwinning zou zijn. Haar benoeming in het hof van beroep in Washington DC, net een treetje lager nog dan het Hooggerechtshof, vond vorig jaar plaats en toen stemden de Republikeinen Susan Collins, Lindsey Graham en Lisa Murkowski ook voor haar.

Eerst een rondje langs de senatoren

Voor het zover is, zal ze bij vele senatoren haar opwachting maken. Dat ritueel helpt iedereen: het biedt de senatoren de kans te laten zien dat ze heus niet tegen haar zijn alleen maar omdat ze Bidens keus is en in het Hooggerechtshof deel zal uitmaken van de progressieve vleugel – net als de rechter die ze op moet volgen, Stephen Breyer. Na afloop zullen velen van hen verklaren dat ze ongetwijfeld intelligent en deskundig is, maar dat het toch zorgelijk is dat ze als advocaat een terreurverdachte verdedigde – alsof dat haar een sympathisant van Al-Qaida zou maken.

Wat haar ook niet geliefder zal maken bij die Republikeinen is het feit dat ze bij haar werk als rechter ook ex-president Donald Trump voor zich kreeg en een voor hem negatief vonnis velde. Ze oordeelde dat documenten uit zijn tijd in het Witte Huis mochten worden ingezien door onderzoekers van de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021.

Welk beeld Biden, de Democraten, en zijzelf daar tegenover willen stellen, werd vrijdag al duidelijk toen Biden de voordracht bekendmaakte en zij zich met een korte toespraak aan het land voorstelde: iemand die als advocaat opkwam voor verdachten zonder te kijken naar hun rijkdom of maatschappelijke status. Maar geen linkse activist, wat dan zou moeten blijken uit het feit dat een broer in het leger diende en twee ooms bij de politie werkten. Een andere oom werd trouwens tot levenslang veroordeeld wegens een drugsmisdrijf, een zware straf van het soort waarover ze zich een paar jaar eerder als lid van de Commissie voor de Strafmaat had gebogen. Die straf werd in 2016 door president Barack Obama ingekort, waardoor hij vrijkwam.

Rechter Ketanji Brown Jackson met op de achtergrond president Joe Biden, kort nadat Jackson vrijdag was genomineerd voor het Amerikaanse hooggerechtshof.  Beeld AFP
Rechter Ketanji Brown Jackson met op de achtergrond president Joe Biden, kort nadat Jackson vrijdag was genomineerd voor het Amerikaanse hooggerechtshof.Beeld AFP

Progressieve rechters blijven in de minderheid

Of ze op de politiek heikele terreinen waar het Hooggerechtshof mee te maken krijgt, zoals abortus en vuurwapenbezit, zal oordelen zoals Democraten graag zien, moet nog blijken. In haar carrière als rechter is ze die kwesties nog niet tegengekomen.

Heel veel verschil zal dat voorlopig ook niet maken, want met Jacksons komst blijven de progressieve rechters in de minderheid, drie van hen tegen zes conservatieven, een situatie die begon nadat Donald Trump en de Republikeinen in 2020 de overleden progressieve rechter Ruth Bader Ginsburg mochten vervangen.

Als Jackson werkelijk invloed wil hebben, dan zal ze het respect moeten winnen van haar conservatieve collega’s en hen met argumenten en creatieve compromisvoorstellen over de streep moeten trekken. Het stond niet in de functieomschrijving, maar volgens collega-rechters is ook dat een van haar kwaliteiten.

Correctie

In een eerdere versie van dit artikel stond dat Ruth Bader Ginsburg in 2016 overleed. Dat moet 2020 zijn. Ook stond er dat de progressieve rechters een minderheid van 4 tegenover conservatieve rechters hebben, dat is in werkelijkheid 3 tegen 6.

Lees ook:

Wie krijgt het Hooggerechtshof terug in zijn hok?

De benoeming van het laatste lid van het Amerikaanse Hooggerechtshof, Amy Coney Barrett, deed genoeg stof opwaaien. Haar benoeming zou de conservatieve meerderheid voor decennia kunnen bezegelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden